हवामान कार्यकर्ते सोनम वांगचुक यांनी गुरुवारी अशी भीती व्यक्त केली की, सरकारविरोधात बोलल्यामुळे त्यांना एखाद्या चकमकीत ठार मारले जाऊ शकते. इतकेच नव्हे, तर त्यांनी गेल्या वर्षी लेहमध्ये झालेल्या हिंसाचाराच्या पार्श्वभूमीवर केंद्रीय गृहमंत्री अमित शहा यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली. हिंसाचाराच्या पहिल्या स्मृतिदिनी आयोजित कार्यक्रमात वांगचुक यांनी हे वक्तव्य केले. गेल्या वर्षी लडाखमध्ये राज्याचा दर्जा आणि सहाव्या अनुसूचीअंतर्गत संरक्षणाच्या मागणीसाठी आंदोलने झाली होती. त्यांनी न्यायालयीन चौकशीचा अहवाल सार्वजनिक करण्याची मागणी केली. अहवाल जाहीर न केल्यास स्वतंत्र ‘पीपल्स ट्रिब्युनल’ स्थापन करून पोलिसांच्या गोळीबाराची चौकशी करण्याचा इशारा त्यांनी दिला. वांगचुक म्हणाले- जीवे मारण्याची धमकी मिळाली वांगचुक यांनी सांगितले की, त्यांना आपल्या जीवाबाबत धमक्या मिळाल्या आहेत. देशाला जागृत करण्यास मदत होत असेल, तर कोणत्याही परिणामांना सामोरे जाण्यास ते तयार असल्याचे त्यांनी म्हटले. ते म्हणाले, “त्यांनी मला तुरुंगात डांबले आहे. आता कुठेतरी माझे एन्काउंटर केले जाण्याची शक्यताही आहे. लोक म्हणतात, तुमचे एन्काउंटर केले जाईल. असे झाले तर होऊ द्या, जेणेकरून देश जागा होईल.” वांगचुक यांनी गेल्या वर्षीच्या आंदोलनादरम्यान झालेल्या मृत्यूंसाठी गृहमंत्र्यांना राजकीयदृष्ट्या जबाबदार ठरवले. या घटनेची जबाबदारी निश्चित झाली पाहिजे, असे त्यांनी सांगितले. ते म्हणाले, “आज लडाखमधून मी सांगतो की अमित शहा यांनी राजीनामा द्यायला हवा. लडाखमध्ये जे घडले, त्याची जबाबदारी त्यांना घ्यावी लागेल.” वांगचुक यांनी आरोप केला की, सुरक्षा दलांनी स्थानिक तरुणांवर AK-47 सह स्वयंचलित शस्त्रांचा वापर केला. नंतर याच तरुणांना ‘राष्ट्रविरोधी’ ठरवण्यात आले. राहुल गांधी यांच्या वक्तव्याला पाठिंबा जंतर-मंतरवर विद्यार्थ्यांविरोधात झालेल्या पोलिसांच्या कारवाईवरून काँग्रेस नेते राहुल गांधी यांनी अमित शहा यांच्या राजीनाम्याची केलेली मागणी वांगचुक यांनी समर्थित केली. मात्र, लडाखमधील परिस्थितीवर राहुल गांधी यांच्या मौनावर त्यांनी प्रश्न उपस्थित केला. वांगचुक म्हणाले, “राहुल गांधी उभे राहिले आणि त्यांनी विचारले की विद्यार्थ्यांवर अशा शस्त्रांचा वापर कसा केला जाऊ शकतो. त्यांनी अमित शहा यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली. मी त्याचे समर्थन करतो.” ते म्हणाले, “पण जर त्यांनी आधी अमित शहा यांच्या राजीनाम्याची मागणी केली होती, तर लडाखमध्ये घडलेल्या घटनेबाबत काय? येथे AK-47 चा वापर करण्यात आला आणि लोक मारले गेले. गोळ्या त्यांच्या डोक्यात आणि छातीत लागल्या.” गेल्या वर्षीच्या आंदोलनादरम्यान स्वयंचलित शस्त्रांनी केलेल्या गोळीबारात आंदोलकांचा मृत्यू झाल्याचे त्यांनी सांगितले. वांगचुक म्हणाले की, ज्यांनी आपले प्राण गमावले, त्यांना नंतर राष्ट्रविरोधी ठरवण्यात आले. लडाखच्या मागण्यांशी जोडली हिंसा वांगचुक यांनी हिंसेचा संबंध लडाखच्या दीर्घकाळापासून सुरू असलेल्या मागण्यांशी जोडला. यामध्ये घटनात्मक संरक्षणाच्या मागणीचाही समावेश आहे. लोकांना दिलेली आश्वासने नंतर पूर्ण करण्यात आली नाहीत, असा आरोप त्यांनी केला. लडाखला न्याय मिळवून देणे ही केवळ केंद्रशासित प्रदेशातील लोकांची जबाबदारी नाही, असे त्यांनी सांगितले. वांगचुक म्हणाले की, ही संपूर्ण देशाची जबाबदारी आहे. लेह आणि कारगिलमध्ये बाजार बंद बुधवारी गेल्या वर्षी २४ सप्टेंबर रोजी झालेल्या हिंसाचाराच्या स्मृतिदिनानिमित्त लेह आणि लडाखच्या इतर भागांत बंद पाळण्यात आला. लेह आणि कारगिलमध्ये दुकाने आणि व्यावसायिक आस्थापने बंद राहिली. रस्त्यांवरील वाहतूक कमी होती आणि सर्वसामान्य जनजीवनावर परिणाम झाला. लडाखमधील काही लोकांनी हा दिवस ‘हुतात्मा दिन’ म्हणून पाळला. वांगचुक यांनी आरोप केला की, कडेकोट सुरक्षा व्यवस्था आणि निर्बंधांमुळे गुरुवारी झालेल्या स्मरण कार्यक्रमाला कमी लोक उपस्थित राहिले. ते म्हणाले की, सर्वत्र बॅरिकेड्स लावण्यात आले आहेत. गावांमध्ये आणि मार्गांवर सशस्त्र जवान तैनात आहेत. गावांतील काही प्रतिनिधी आणि विद्यार्थ्यांना मृत्यूमुखी पडलेल्या लोकांच्या स्मरणार्थ आयोजित कार्यक्रमांना जाण्यापासून परावृत्त केले जात असल्याचा त्यांनी आरोप केला. वांगचुक म्हणाले की, कमी लोकांची उपस्थिती म्हणजे आंदोलनाचा पराभव असे समजू नये. लडाख पोलिसांनी आरोप फेटाळले लडाख पोलिसांनी हे आरोप “खोटे, निराधार आणि दिशाभूल करणारे” असल्याचे म्हटले. पोलिसांनी सांगितले की, 2025 च्या हिंसाचारात मृत्युमुखी पडलेल्यांना श्रद्धांजली वाहण्यासाठी आयोजित प्रार्थना सभेला जाण्यापासून कोणालाही रोखण्यात आले नाही. पोलिसांच्या म्हणण्यानुसार, सुरक्षा तैनाती हा सामान्य सुरक्षा प्रोटोकॉलचा एक भाग होता. पोलिसांनी सांगितले की, लडाख बौद्ध असोसिएशनला (LBA) लेहमधील NDS मैदानावर सार्वजनिक सभा घेण्याची परवानगी देण्यात आली होती. या मैदानाची क्षमता 10,000 लोकांची आहे. पोलिसांनी निवेदनात म्हटले की, कार्यक्रमाला 800 पेक्षा कमी लोक उपस्थित होते. पोलिसांनी कोणत्याही व्यक्तीला कार्यक्रमस्थळी जाण्यापासून किंवा कार्यक्रमात सहभागी होण्यापासून रोखले नाही. पोलिसांच्या म्हणण्यानुसार, शहरात लावण्यात आलेले बॅरिकेड्स केवळ वाहतूक आणि गर्दी व्यवस्थापनासाठी होते. आयोजकांनी यापूर्वी मोठ्या संख्येने लोक येणार असल्याची माहिती दिली होती, त्यामुळे ही व्यवस्था करण्यात आली होती. वांगचुक म्हणाले- लोकशाहीसाठी भारताची निवड केली वांगचुक यांनी सांगितले की, लडाखने भारतासोबत राहण्याची निवड केली, कारण त्याला लोकशाही आणि सन्मानाने जगण्याच्या अधिकारावर विश्वास होता. लडाखमधील परिस्थितीने भीतीचे वातावरण निर्माण केले आहे, असा त्यांनी आरोप केला. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, लोकांनी भारताची निवड ज्या लोकशाही विचारसरणीमुळे केली होती, त्याच्याशी हे विसंगत आहे. वांगचुक म्हणाले की, २०१४ ते २०१९ या काळात देशातील परिस्थिती चांगली होती, जेव्हा भाजप सत्तेवर आला होता. अमित शहा यांच्यावर निशाणा साधत ते म्हणाले, “ते गृहमंत्री झाल्यापासून सर्वत्र दंगली आणि अशांतता निर्माण झाली आहे. लडाखमध्ये आश्वासने देण्यात आली आणि नंतर ती मोडण्यात आली.” वांगचुक म्हणाले, “एका बाजूला लडाखच्या जवळ चीन होता आणि दुसऱ्या बाजूला भारत. आम्ही भारताची निवड केली, कारण येथे लोकशाही आहे आणि आम्ही मान उंच करून जगू शकू, असा आम्हाला विश्वास होता.” ते म्हणाले, “आज लडाखवर इतके दमन केले जात आहे की माझ्या मते चीनही तिबेटसोबत असे वागत नाही.”
Source link
वांगचुक म्हणाले- सरकारविरोधात बोललो, माझे एन्काउंटर केले जाऊ शकते:लेह हिंसेबाबत म्हणाले- गृहमंत्र्यांनी राजीनामा द्यावा, हिंसेची जबाबदारी स्वीकारावी
