सोशल मीडियावर बेडशीट विक्रीच्या बहाण्याने सायबर फसवणूक:गडचिरोली पोलिसांची राजस्थानात कारवाई, तिघांना अटक

सोशल मीडियावरील आकर्षक जाहिराती, मैत्रीच्या माध्यमातून मिळवलेला विश्वास आणि बँक खात्यांचा गैरवापर अशा वेगवेगळ्या मार्गांनी नागरिकांची फसवणूक करणाऱ्या सायबर गुन्हेगारांविरोधात गडचिरोली पोलिसांनी कारवाई केली आहे. सायबर फसवणुकीच्या दोन स्वतंत्र प्रकरणांचा तपास करताना पोलिसांनी तिघांना अटक केली असून, या प्रकरणांमध्ये 1 कोटी 4 लाख रुपयांहून अधिक रकमेचे संशयास्पद आर्थिक व्यवहार समोर आले आहेत. एका प्रकरणात तरुणींच्या नावावर उघडलेल्या बँक खात्यांचा आर्थिक व्यवहारांसाठी वापर करण्यात आल्याचा संशय आहे, तर दुसऱ्या प्रकरणात सोशल मीडियावर बेडशीट विक्रीची जाहिरात देऊन ग्राहकाची फसवणूक केल्याचे उघड झाले आहे. या कारवाईत जुही मेश्राम, सात्विक सावडिया आणि साहिल जमशेद उर्फ साहिल जमशेद खान या तिघांना अटक करण्यात आली आहे. दोन्ही प्रकरणांचा तपास करताना पोलिसांनी तांत्रिक माहिती आणि डिजिटल नोंदींच्या आधारे आरोपींचा माग काढला. विशेष म्हणजे, अवघ्या 1,550 रुपयांच्या फसवणुकीच्या तक्रारीचा तपास करत पोलिसांनी राजस्थानपर्यंत पोहोचून आरोपीला अटक केली. मैत्रीचा विश्वास संपादन करून बँक खात्यांचा वापर सायबर फसवणुकीच्या दुसऱ्या प्रकरणात मैत्रीचा आधार घेत तरुणींचा विश्वास संपादन केल्याचे तपासात समोर आले आहे. संबंधित तरुणींच्या नावावर बँक खाती उघडून त्यांचा वापर आर्थिक व्यवहारांसाठी करण्यात आल्याचा संशय आहे. अशा प्रकारे सात तरुणींच्या नावावरील बँक खात्यांचा वापर झाल्याची माहिती समोर आली आहे. बँक खात्यांमधून मोठ्या प्रमाणात आर्थिक व्यवहार झाल्याचे तपासात आढळून आले. या व्यवहारांचे स्वरूप आणि त्यामागील नेमकी भूमिका शोधण्यासाठी पोलिसांनी आर्थिक नोंदींची तपासणी केली. या प्रकरणात एका तरुणीसह तिच्या मित्राला अटक करण्यात आली आहे. संबंधित खात्यांचा वापर नेमका कोणत्या कारणासाठी करण्यात आला आणि व्यवहारांमधील रकमेचा अंतिम लाभार्थी कोण आहे, याचा तपास सुरू आहे. सायबर गुन्हेगारीमध्ये इतरांच्या नावावर बँक खाती उघडून त्यांचा वापर आर्थिक व्यवहारांसाठी केला जाण्याचा प्रकार तपास यंत्रणांसमोर आव्हान निर्माण करत आहे. अशा प्रकरणांमध्ये खातेदाराची भूमिका, खात्यात जमा झालेली रक्कम आणि ती पुढे कुठे वळवण्यात आली, याचा शोध घेणे महत्त्वाचे ठरते. बेडशीटच्या जाहिरातीला भुलून ऑर्डर; पैसे भरल्यानंतरही वस्तू मिळाली नाही दुसऱ्या प्रकरणात सोशल मीडियावर बेडशीट विक्रीची आकर्षक जाहिरात देऊन ग्राहकाची फसवणूक करण्यात आली. गडचिरोलीतील सी-60 पथकाचे जवान विकास कुडवले यांनी समाजमाध्यमावर बेडशीटची जाहिरात पाहिली होती. जाहिरातीतील माहितीवर विश्वास ठेवून त्यांनी सुमारे 1,550 रुपयांची बेडशीट मागवली. मात्र, पैसे भरल्यानंतरही त्यांना संबंधित वस्तू मिळाली नाही. काही दिवस प्रतीक्षा करूनही ऑर्डरची डिलिव्हरी न झाल्याने आपली फसवणूक झाल्याचे त्यांच्या लक्षात आले. त्यानंतर त्यांनी गडचिरोली पोलीस ठाण्यात तक्रार दाखल केली. तक्रारीच्या आधारे पोलिसांनी गुन्हा नोंदवून तपास सुरू केला. सामान्यतः फसवणुकीची रक्कम कमी असल्यास अनेक ग्राहक तक्रार दाखल करण्याऐवजी त्या घटनेकडे दुर्लक्ष करतात. मात्र, अशा छोट्या रकमांच्या अनेक फसवणुकींतून सायबर गुन्हेगार मोठी रक्कम उकळू शकतात. त्यामुळे तक्रारीतील रक्कम कमी असली तरी तिची दखल घेऊन तपास करणे आवश्यक ठरते. तांत्रिक तपासाच्या आधारे राजस्थानपर्यंत पोहोच बेडशीट विक्रीच्या नावाखाली झालेल्या फसवणुकीतील आरोपीचा शोध घेण्यासाठी गडचिरोली पोलिसांनी तांत्रिक तपासाची मदत घेतली. एसडीआर, सीडीआर, सीएएफ आणि आयपीडीआर या विविध नोंदींचे विश्लेषण करण्यात आले. या माहितीच्या आधारे आरोपीचे ठिकाण शोधण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. तपासातून आरोपी साहिल जमशेद उर्फ साहिल जमशेद खान हा राजस्थानमध्ये असल्याची माहिती मिळाली. त्यानंतर गडचिरोली पोलिसांच्या पथकाने राजस्थान गाठून त्याला अटक केली. या कारवाईसाठी पोलिसांना सुमारे 2,700 किलोमीटरचा प्रवास करावा लागला. अवघ्या 1,550 रुपयांच्या फसवणुकीचा तपास इतक्या दूरपर्यंत नेऊन आरोपीला अटक केल्याने पोलिसांच्या तपासाची चर्चा होत आहे. डिजिटल व्यवहार, संपर्क क्रमांक आणि इंटरनेटशी संबंधित नोंदींचे विश्लेषण केल्यास आरोपीपर्यंत पोहोचण्यासाठी महत्त्वाचे धागेदोरे मिळू शकतात, हे या कारवाईतून स्पष्ट झाले. आकर्षक जाहिरातींमागील फसवणूक ओळखणे गरजेचे ऑनलाइन खरेदीचा वापर वाढल्याने ग्राहकांना सोशल मीडियावर विविध वस्तूंच्या जाहिराती दिसतात. कमी किमतीत चांगल्या वस्तू देण्याचे आश्वासन, आकर्षक छायाचित्रे आणि मर्यादित काळासाठी ऑफर अशा माध्यमांतून ग्राहकांना ऑर्डर देण्यास प्रवृत्त केले जाते. मात्र, काही जाहिराती बनावट असू शकतात. पैसे स्वीकारल्यानंतर वस्तू न पाठवणे किंवा ग्राहकांशी संपर्क तोडणे, अशा पद्धतीने फसवणूक केली जाऊ शकते. त्यामुळे ऑनलाइन खरेदी करताना विक्रेत्याची विश्वासार्हता तपासणे, शक्य असल्यास अधिकृत संकेतस्थळावरूनच खरेदी करणे आणि संशयास्पद लिंक किंवा अनोळखी खात्यांवर पैसे पाठवणे टाळणे आवश्यक आहे. व्यवहाराची पावती, जाहिरातीचे छायाचित्र, संबंधित खाते क्रमांक आणि संदेश यांसारखे पुरावे जतन केल्यास तक्रार दाखल करताना मदत होऊ शकते. सायबर फसवणुकीची तक्रार करण्याचे आवाहन सायबर फसवणूक झाल्यानंतर रक्कम कमी असल्यामुळे तक्रार टाळू नये. फसवणूक लक्षात येताच संबंधित बँकेशी संपर्क साधून व्यवहाराची माहिती द्यावी आणि राष्ट्रीय सायबर गुन्हे हेल्पलाइन क्रमांक 1930 वर तक्रार करावी. तसेच cybercrime.gov.in या अधिकृत संकेतस्थळावरही तक्रार नोंदवता येते. गडचिरोली पोलिसांनी दोन स्वतंत्र प्रकरणांमध्ये केलेल्या कारवाईमुळे ऑनलाइन खरेदीतील फसवणूक आणि बँक खात्यांच्या संभाव्य गैरवापराचा मुद्दा पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. संशयास्पद आर्थिक व्यवहारांचा तपास आणि आरोपींच्या नेटवर्कचा शोध घेण्याच्या दृष्टीने ही कारवाई महत्त्वाची ठरली आहे. हेही वाचा… ‘ज्ञानेश कुमार राजीनामा देणार नाहीत, त्यांना पदावर ठेवणं मोदींसाठी गरजेचं’:पृथ्वीराज चव्हाणांचा दावा, केंद्र आणि राज्य सरकारवरही निशाणा मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीवरून देशातील राजकीय वातावरण तापले असताना, काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते आणि महाराष्ट्राचे माजी मुख्यमंत्री पृथ्वीराज चव्हाण यांनी महत्त्वाची विधाने केली आहेत. ज्ञानेश कुमार सहजासहजी राजीनामा देणार नाहीत, असे मत व्यक्त करत त्यांनी केंद्र सरकार आणि निवडणूक व्यवस्थेवर गंभीर प्रश्न उपस्थित केले. ज्ञानेश कुमार यांनी राजीनामा दिल्यास निवडणूक प्रक्रियेबाबत सरकारची भूमिका अडचणीत येऊ शकते, असा दावा चव्हाण यांनी केला. विरोधी पक्षांचे आंदोलन हा अराजकता निर्माण करण्याचा प्रयत्न नसून, तो लोकशाहीने दिलेल्या अधिकारांचा भाग असल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले. सविस्तर वाचा…



Source link