दुष्काळाचे सावट:शाही सीमोल्लंघन सोहळ्याला साधेपणाची किनार,खा. उदयनराजे भोसले यांचा निर्णय

राज्यातील दुष्काळी परिस्थिती आणि वाढत्या पाणीटंचाईचे संकट लक्षात घेऊन साताऱ्यातील जलमंदिर पॅलेस येथे होणारा ऐतिहासिक शाही विजयादशमी सीमोल्लंघन सोहळा यंदा साधेपणाने साजरा करण्याचा निर्णय खासदार उदयनराजे भोसले यांनी घेतला आहे. सातारच्या राजघराण्याची ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक परंपरा जपणारा हा सोहळा परंपरेनुसार पार पडणार असला, तरी त्यानिमित्ताने होणारा अनावश्यक खर्च, बॅनरबाजी, जाहिरातबाजी आणि दिखाऊपणा टाळण्यावर भर देण्यात येणार आहे. उत्सवावर खर्च करण्याऐवजी दुष्काळाचा सामना करणारे शेतकरी, त्यांचे पशुधन आणि आर्थिक अडचणीत सापडलेल्या नागरिकांना मदतीचा हात द्यावा, असे आवाहन उदयनराजे भोसले यांनी केले आहे. साताऱ्याच्या ऐतिहासिक वैभवाशी आणि राजघराण्याच्या परंपरेशी जोडलेल्या शाही सीमोल्लंघन सोहळ्याला दरवर्षी विशेष महत्त्व असते. विजयादशमीच्या निमित्ताने पार पडणाऱ्या या सोहळ्यात धार्मिक विधी, शाही पालखी मिरवणूक आणि ऐतिहासिक स्थळांशी संबंधित परंपरांचे पालन केले जाते. मात्र, यंदा राज्यातील अनेक भागांमध्ये निर्माण झालेली पाणीटंचाई, शेतीसमोरील आर्थिक संकट आणि पशुधनाच्या संगोपनाचा प्रश्न लक्षात घेता उत्सव साजरा करताना सामाजिक परिस्थितीचे भान राखणे आवश्यक असल्याची भूमिका उदयनराजे यांनी मांडली आहे. परंपरा कायम; मात्र दिखाऊपणाला फाटा शाही सीमोल्लंघन सोहळ्याची ऐतिहासिक परंपरा यंदाही कायम ठेवण्यात येणार आहे. श्री भवानी तलवारीचे पूजन, शाही पालखी मिरवणूक, पोवई नाक्यावरील ऐतिहासिक वेशीचे पूजन तसेच जलमंदिर पॅलेस येथे मिरवणुकीचे स्वागत, औक्षण आणि पूजन केल्यानंतर आपट्याचे सोने स्वीकारण्याची परंपरा पार पडणार आहे. त्यामुळे साताऱ्याच्या सांस्कृतिक वारशाचे जतन करतानाच उत्सवाचे स्वरूप साधे ठेवण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे. उत्सवाच्या निमित्ताने मोठ्या प्रमाणावर बॅनर लावणे, जाहिरातबाजी करणे किंवा केवळ दिखाऊपणासाठी खर्च करणे टाळावे, असे आवाहन उदयनराजे यांनी कार्यकर्ते आणि नागरिकांना केले आहे. परंपरेचा मान राखण्यासाठी अवाजवी खर्च करणे आवश्यक नाही. उलट, समाजावर संकट आलेले असताना त्या संकटाची जाणीव ठेवून उत्सव साजरा करणे हीच सामाजिक बांधिलकी असल्याचा संदेश त्यांच्या निर्णयातून देण्यात आला आहे. पाणीटंचाईमुळे शेती आणि पशुधनासमोर संकट राज्यातील अनेक भागांमध्ये पावसाने ओढ दिल्याने पाणीटंचाईची समस्या गंभीर बनली आहे. पिण्याच्या पाण्याची उपलब्धता, शेतीसाठी आवश्यक पाणी आणि जनावरांच्या चाऱ्याचा प्रश्न अशा अनेक आव्हानांना नागरिकांना सामोरे जावे लागत आहे. पावसाअभावी शेतीचे नियोजन विस्कळीत होत असून, आर्थिक अडचणींमुळे शेतकऱ्यांसमोरील चिंता वाढत आहे. अशा परिस्थितीत पशुधनाचे संगोपन करणेही अनेक शेतकरी कुटुंबांसाठी आव्हानात्मक ठरत आहे. शेतकरी हा ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा महत्त्वाचा आधार आहे. मात्र, पाणीटंचाई आणि शेतीतील अनिश्चिततेमुळे त्याला आर्थिक संकटाचा सामना करावा लागत आहे. अशा वेळी सार्वजनिक उत्सवांवर होणारा अनावश्यक खर्च कमी करून गरजूंपर्यंत मदत पोहोचवणे अधिक महत्त्वाचे असल्याचे उदयनराजे यांनी अधोरेखित केले आहे. दुष्काळग्रस्त कुटुंबांना दिलासा मिळावा, पशुधनाच्या संगोपनासाठी मदत उपलब्ध व्हावी आणि संकटात सापडलेल्या नागरिकांना आधार मिळावा, या उद्देशाने समाजातील सर्व घटकांनी पुढाकार घ्यावा, असे त्यांनी म्हटले आहे. उत्सवाच्या खर्चाऐवजी गरजूंना मदत करा सण-उत्सव हे समाजातील एकोपा, श्रद्धा आणि सांस्कृतिक परंपरांचे प्रतीक आहेत. मात्र, समाजातील काही घटक संकटाचा सामना करत असताना उत्सव साजरा करताना त्यांच्या अडचणींचाही विचार करणे आवश्यक आहे. या भूमिकेतून शाही सीमोल्लंघन सोहळ्याच्या निमित्ताने होणारा अनावश्यक खर्च टाळण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. वैयक्तिक तसेच सार्वजनिक जीवनात होणारा अनावश्यक खर्च कमी करून त्यातून बचत होणारी रक्कम दुष्काळग्रस्तांच्या मदतीसाठी वापरता येऊ शकते. प्रत्येकाने आपल्या आर्थिक क्षमतेनुसार योगदान दिल्यास संकटग्रस्त शेतकरी कुटुंबांना आणि नागरिकांना दिलासा मिळू शकतो. मदतीसाठी मोठी रक्कम देणेच आवश्यक नसून, परिस्थितीनुसार केलेली छोटी मदतही गरजूंसाठी महत्त्वाची ठरू शकते, असा संदेश या आवाहनातून देण्यात आला आहे. सामाजिक बांधिलकी जपण्याचे आवाहन शाही सीमोल्लंघन सोहळा हा साताऱ्याच्या ऐतिहासिक अस्मितेचा आणि सांस्कृतिक वारशाचा महत्त्वाचा भाग आहे. त्यामुळे परंपरा खंडित न करता परिस्थितीनुरूप उत्सवाचे स्वरूप साधे ठेवण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. एका बाजूला ऐतिहासिक परंपरेचे जतन आणि दुसऱ्या बाजूला संकटग्रस्तांना मदतीचा हात, असा समतोल साधण्याचा प्रयत्न या निर्णयातून दिसून येतो. उत्सवाच्या निमित्ताने होणाऱ्या खर्चापेक्षा गरजूंच्या मदतीला प्राधान्य देण्याची वेळ आली आहे. दुष्काळग्रस्त शेतकरी, पशुधन आणि आर्थिक संकटाचा सामना करणाऱ्या नागरिकांच्या अडचणी लक्षात घेऊन सर्वांनी संवेदनशीलतेने वागावे. कार्यकर्ते, नागरिक आणि समाजातील दानशूर व्यक्तींनी आपल्या परीने मदतीसाठी पुढे यावे, असे आवाहन खासदार उदयनराजे भोसले यांनी प्रसिद्धीपत्रकाद्वारे केले आहे. दुष्काळाच्या पार्श्वभूमीवर शाही सीमोल्लंघन सोहळा साधेपणाने साजरा करण्याचा निर्णय केवळ खर्चाला मर्यादा घालण्यापुरता नसून, उत्सवाच्या माध्यमातून सामाजिक बांधिलकी जपण्याचा संदेश देणारा ठरत आहे.



Source link