![]()
ब्रह्मोस एयरोस्पेस 2027-2028 पर्यंत ब्रह्मोस-नेक्स्ट जनरेशन (NG) चा पहिला प्रोटोटाइप तयार करू शकते. 1500 किमी पल्ल्याचे क्षेपणास्त्र सध्या भविष्यातील योजनेत आहे. हे सध्या संकल्पनात्मक टप्प्यावर आहे. कंपनीचे सीईओ आणि व्यवस्थापकीय संचालक डॉ. जयतीर्थ जोशी यांनी ANI ला दिलेल्या मुलाखतीत सांगितले की, क्षेपणास्त्राने आपल्या सुरुवातीच्या 290 किमीच्या प्रहार पल्ल्यापलीकडील क्षमता सिद्ध केली आहे. ब्रह्मोस-NG वर काम सुरू आहे. यात अधिक स्वदेशी सामग्री, नवीन तंत्रज्ञान आणि प्रगत सामग्रीचा वापर केला जाईल. यासाठी मोठ्या स्तरावर संशोधन आणि विकासाची गरज असेल. डॉ. जोशी यांनी सांगितले की, कंपनीने आपल्या योजना निश्चित केल्या आहेत आणि या दिशेने सातत्याने पुढे जात आहे. परदेशी देशांना हवेतून प्रक्षेपित होणाऱ्या ब्रह्मोसमध्ये स्वारस्य डॉ. जोशी यांनी सांगितले की, काही देशांनी हवेतून प्रक्षेपित होणाऱ्या ब्रह्मोसचा आपल्या हवाई दलात समावेश करण्यास स्वारस्य दाखवले आहे. या देशांकडे सुखोई-30 विमाने उपलब्ध आहेत. त्यांनी सांगितले की, काही देशांनी ब्रह्मोस-एनजीमध्येही स्वारस्य दाखवले आहे. या क्षेपणास्त्राचा प्रथम हवेतून प्रक्षेपित होणाऱ्या संरूपात विकास केला जाईल. कंपनी सर्व इच्छुक पक्षांशी चर्चा करत आहे. ते म्हणाले, “होय, काही देशांनी त्यांच्या हवाई दलांसाठी हवेतून प्रक्षेपित केल्या जाणाऱ्या ब्रह्मोसमध्ये स्वारस्य दाखवले आहे. या देशांकडे सुखोई-३० विमाने आहेत. याशिवाय, काही देशांनी ब्रह्मोस-एनजीचीही इच्छा व्यक्त केली आहे, ज्याचा प्रथम हवेतून प्रक्षेपित होणाऱ्या संरूपात विकास केला जाईल. आम्ही सर्व इच्छुक पक्षांशी चर्चा करत आहोत.” ऑपरेशनमधील कामगिरीनंतर वाढले स्वारस्य डॉ. जोशी यांच्या मते, क्षेपणास्त्राने युद्धात केलेल्या कामगिरीनंतर परदेशी सैन्यदलांचे त्याच्या कार्यान्वित आणि कार्यात्मक मानकांमधील स्वारस्य वाढले आहे. ते म्हणाले की, सैन्यदलांना असे अत्याधुनिक यंत्रणा हवे आहे, जी वेगाने बदलणाऱ्या युद्धपरिस्थितीनुसार स्वतःला जुळवून घेऊ शकेल. डॉ. जोशी यांनी सांगितले की, ब्रह्मोस हे अत्यंत आधुनिक शस्त्र आहे. ते काळानुसार विकसित होत आहे आणि त्याने आपली कामगिरी सिद्ध केली आहे. त्यांनी सांगितले की, गेल्या वर्षी संपूर्ण युद्ध मोहिमेदरम्यान क्षेपणास्त्राने शत्रूच्या ठिकाणांवर अचूक निशाणा साधला. या काळात एकही क्षेपणास्त्र इंटरसेप्ट झाले नाही. ते म्हणाले, “क्षेपणास्त्राच्या या वैशिष्ट्यांनी प्रभावित होऊन परदेशी सैन्यदल ब्रह्मोसविषयी, त्याच्या ऑपरेशनल आणि फंक्शनल पॅरामीटर्ससह इतर बाबींविषयी अधिक माहिती मागत आहेत.” पुढील पाच वर्षांतील प्राधान्यक्रम पुढील पाच वर्षांच्या उद्दिष्टांबाबत डॉ. जोशी यांनी सांगितले की, कंपनीच्या तातडीच्या आणि दीर्घकालीन प्राधान्यक्रमांमध्ये सशस्त्र दलांच्या विद्यमान ऑर्डर्स पूर्ण करणे समाविष्ट आहे. यासोबतच संशोधन आणि विकासाला वेग देणे तसेच प्रणाली आणि उपप्रणालींचा पुरवठा करणाऱ्या उद्योग भागीदारांची संख्या वाढवणे हेही उद्दिष्ट आहे. ते म्हणाले की, हैदराबाद, नागपूर, पिलानी आणि लखनऊ येथील कंपनीच्या सर्व उत्पादन युनिट्स या दिशेने पूर्ण क्षमतेने काम करत आहेत. लखनऊ हे कंपनीचे सर्वात नवीन युनिट आहे. कंपनीला पुढील पिढीतील ब्रह्मोसच्या विकास आणि चाचणीसाठी आवश्यक असलेल्या विशेष तंत्रज्ञानांवर काम करणारे ‘टेक-ब्रिक्स’ स्थापन करून संशोधन आणि विकासाला वेग द्यायचा आहे. डॉ. जोशी म्हणाले की वाढती मागणी आणि कोणत्याही परिस्थितीत उत्पादन क्षमता वाढवण्यासाठी पुरवठा साखळी मजबूत केली जाईल. पूर्वी प्रत्येक प्रणाली किंवा उपप्रणालीसाठी 1-2 औद्योगिक भागीदार होते. आता कंपनीला 45 पुरवठादार विकसित करायचे आहेत. यामुळे गुणवत्ता आणि किमतीच्या बाबतीत स्पर्धा वाढवण्यासही मदत होईल, असे त्यांनी सांगितले. भारताच्या संरक्षण निर्यातीत ब्रह्मोसची भूमिका डॉ. जोशी म्हणाले की क्षेपणास्त्राच्या युद्धातील कामगिरीचा भारताच्या संरक्षण निर्यातीवर परिणाम झाला आहे. त्यांच्या मते, ब्रह्मोस ही भारताची संरक्षण क्षमता आणि आत्मनिर्भरतेचे प्रतीक बनली आहे. ते म्हणाले, “ब्रह्मोस आता केवळ एक क्षेपणास्त्र राहिलेले नाही. ती आत्मविश्वासाने परिपूर्ण आणि आत्मनिर्भर नव्या भारताची शक्ती, अचूकता आणि अभिमान आहे.” ऑपरेशन सिंदूरदरम्यान भारतीय सशस्त्र दलांनी या शस्त्रप्रणालीचा प्रथमच प्रत्यक्ष युद्धात वापर केला. सशस्त्र दलांनी पाकिस्तानच्या प्रमुख हवाई तळांपैकी नूर खानसह अनेक महत्त्वाच्या ठिकाणांना लक्ष्य केले. त्यामुळे या शस्त्रप्रणालीची ताकद समोर आली. ब्रह्मोस प्रणाली भारताच्या संरक्षण निर्यातीचाही महत्त्वाचा आधार आहे. भारताची संरक्षण निर्यात 38,400 कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचली आहे. यात वार्षिक 62.7% वाढ नोंदवण्यात आली आहे. भारतीय नौदलासाठी नवीन करार दरम्यान, 6 ऑक्टोबर रोजी संरक्षण मंत्रालयाने भारतीय नौदलाच्या जहाजांसाठी ब्रह्मोस फायर कंट्रोल सिस्टम आणि लाँचर्सच्या खरेदीसाठी ब्रह्मोस एरोस्पेससोबत करार केला. या प्रकल्पात किमान 68% स्वदेशी सामग्री असेल. यामुळे एमएसएमईंसह अनेक भारतीय उद्योगांच्या सक्रिय सहभागाला चालना मिळेल.
Source link
2027-28 पर्यंत ब्रह्मोस-NGचे प्रोटोटाइप येणार:ब्रह्मोसचे प्रमुख म्हणाले- 1500 किमीची क्षमता रोडमॅपमध्ये समाविष्ट; सुरुवातीची क्षमता 290 किमी होती