5 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक

आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी, ज्या सरकारी नोकरीची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी आवश्यक आहेत.
राष्ट्रीय (NATIONAL)
1. DRDO ने ‘प्रलय’ क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी घेतली
- ४ नोव्हेंबर रोजी DRDO ने जमिनीवरून जमिनीवर मारा करणाऱ्या ‘प्रलय’ क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी घेतली.
- ही चाचणी ओडिशातील चांदीपूर येथे घेण्यात आली होती आणि तिचा मुख्य उद्देश शत्रूचे लष्करी तळ, हवाई तळ, कमांड सेंटर आणि इतर महत्त्वाच्या ठिकाणांना लक्ष्य करणे हा आहे.
- याची मारक क्षमता सुमारे १५० ते ५०० किमी आहे. हे क्षेपणास्त्र हवेतच आपला मार्ग बदलू शकते आणि शत्रूच्या संरक्षण यंत्रणेला सहज चकवा देऊ शकते.
- हे क्षेपणास्त्र ५०० ते १००० किलोग्रॅम वजनाची पारंपरिक शस्त्रे वाहून नेण्यास सक्षम आहे. हे घन इंधनावर आधारित क्षेपणास्त्र असून रॉकेट मोटरद्वारे कार्य करते.
- अत्याधुनिक नेव्हिगेशन आणि इनर्शियल गाइडन्स प्रणालीने सुसज्ज असल्यामुळे याची अचूकता खूपच चांगली आहे.
- ‘प्रलय’ क्षेपणास्त्राची निर्मिती चीन आणि पाकिस्तानच्या सीमांवर तैनात करण्याच्या उद्देशाने करण्यात आली आहे।

डीआरडीओची स्थापना १९५८ मध्ये झाली होती आणि त्याचे मुख्यालय नवी दिल्ली येथे आहे.
२. सुधाकर दलेला यांनी नेपाळच्या राजदूतपदाची सूत्रे स्वीकारली
- 3 नोव्हेंबर रोजी इंडियन फॉरेन सर्व्हिस (IFS) मधील वरिष्ठ अधिकारी सुधाकर दलेला काठमांडू येथे पोहोचले आणि नेपाळमधील भारताचे नवे राजदूत म्हणून पदभार स्वीकारला.
- सुधाकर हे 1993 च्या बॅचचे IFS अधिकारी असून, त्यांची नवीन श्रीवास्तव यांच्या जागी नियुक्ती करण्यात आली आहे.
- सप्टेंबर 2025 पासून सुधाकर परराष्ट्र मंत्रालयात आर्थिक व्यवहारांचे सचिव म्हणून कार्यरत होते.
- सुधाकर यांना शेजारी देशांशी संबंधित विषयांचा अनुभव आहे. 2022 ते 2025 या कालावधीत ते भूतानमधील भारताचे राजदूत होते.
- नवे राजदूत म्हणून द्विपक्षीय व्यापार, रेल्वे-रस्ते संपर्क आणि सीमापार ऊर्जा व्यापाराला चालना देण्यावर भर असेल.
- भारत आणि नेपाळ यांच्यात ऐतिहासिक ‘1950 ची शांतता आणि मैत्री संधि’ आहे आणि दोन्ही देशांमध्ये चांगले संबंध आहेत.
- भारताच्या मदतीने नेपाळमध्ये उभारण्यात येत असलेल्या अरुण-3 जलविद्युत प्रकल्पातही सहकार्य केले आहे.
- भारताच्या ‘नेबरहूड फर्स्ट’ धोरणांतर्गत नेपाळसोबतचे संबंध अधिक दृढ केले जातील.

3. परराष्ट्र सचिव विक्रम मिस्री नेपाळ दौऱ्यावर दाखल
- ४ नोव्हेंबर रोजी भारताचे परराष्ट्र सचिव विक्रम मिसरी दोन दिवसांच्या दौऱ्यावर काठमांडू (नेपाळ) येथे पोहोचले.
- परराष्ट्र सचिवांनी नेपाळचे परराष्ट्रमंत्री खनाल यांची भेट घेतली आणि द्विपक्षीय संबंधांवर चर्चा झाली.
- या बैठकीदरम्यान भारत आणि नेपाळदरम्यान व्यापार, ऊर्जा सहकार्य आणि सीमापार संपर्कव्यवस्थेवर चर्चा झाली.
- दोन्ही देशांनी जलविद्युत प्रकल्पांमधील भागीदारी मजबूत करण्यावर सहमती दर्शवली.
- ही सहमती भारताच्या ‘नेबरहुड फर्स्ट’ धोरणांतर्गत नेपाळसोबतची एक अत्यंत महत्त्वाची भागीदारी आहे.
- दोन्ही पक्षांनी सांस्कृतिक आणि लोकांमधील (People-to-People) संपर्कांना प्रोत्साहन देण्यावर भर दिला.
- भारत आणि नेपाळ १९५० च्या शांतता आणि मैत्री करारानंतरपासून राजनैतिक संबंध राखत आहेत।
क्रीडा (SPORTS)
४. आशियाई कप २०२७ अनिश्चित काळासाठी स्थगित
- 3 नोव्हेंबर रोजी आशियाई फुटबॉल महासंघाने (AFC) 2027 आशियाई कप स्पर्धा पुढे ढकलण्याची घोषणा केली.
- मध्य पूर्वेतील सुरू असलेला तणाव आणि सुरक्षेची परिस्थिती लक्षात घेऊन ही स्पर्धा पुढे ढकलण्यात आली आहे.
- 2027 आशियाई कपचे आयोजन सौदी अरेबियात होणार होते, ज्यात आशियातील 24 सर्वोच्च राष्ट्रीय संघ सहभागी होणार होते.
- AFC च्या कार्यकारी समितीने खेळाडू, चाहते आणि अधिकाऱ्यांच्या सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य देत हा निर्णय घेतला.
- सुरक्षा आढाव्यानंतर नव्या तारखांसह सुधारित वेळापत्रकाची घोषणा केली जाईल.
- या निर्णयाचा भारतीय राष्ट्रीय फुटबॉल संघाच्या (ब्लू टायगर्स) आंतरराष्ट्रीय सामन्यांच्या वेळापत्रकावरही परिणाम होईल.
- AFC अध्यक्ष शेख सलमान बिन इब्राहिम अल खलीफा यांनी सर्व सदस्य फुटबॉल संघटनांना या निर्णयात सहकार्य करण्याचे आवाहन केले।

आशियाई फुटबॉल महासंघाची स्थापना 1954 मध्ये झाली होती. त्याचे मुख्यालय मलेशियामध्ये आहे.
निधन (DEATH)
5. फुटबॉल स्ट्रायकर जीसस डी मिगेल यांचे निधन
- 3 नोव्हेंबर रोजी स्पेनच्या फुटबॉल क्लब सीडी टेनेरिफचे स्ट्रायकर जीसस डी मिगुएल यांचे निधन झाले. ते 30 वर्षांचे होते.
- त्याच्या आदल्या दिवशी स्पेनच्या दुसऱ्या विभागातील लीगमध्ये एफसी अँडोराविरुद्धच्या सामन्याच्या शेवटच्या काही मिनिटांत जीसस यांची प्रतिस्पर्धी संघाचा गोलरक्षक जीसस ओवोनो यांच्याशी धडक झाली होती.
- वृत्तानुसार, ओवोनो यांच्या गुडघ्याची डी मिगुएल यांच्या छातीला धडक बसली आणि स्ट्रायकर मैदानावर कोसळले.
- टेनेरिफ आणि अँडोरा यांच्यातील सामना स्पेनमधील सांता क्रूझ डी टेनेरिफ येथील हेलिओडोरो रोड्रिगेज लोपेज स्टेडियममध्ये खेळला जात होता.
- 2023 ते 2025 दरम्यान जीसस डी कॅस्टेलॉन क्लबच्या सीडी कॅस्टेलॉनमध्ये सामील झाले होते.
- 2023-24 च्या हंगामात जीसस डी यांनी 16 गोल केले आणि ते लीगमधील सर्वाधिक गोल करणारे खेळाडू ठरले.
- ऑगस्ट 2024 मध्ये वयाच्या 27व्या वर्षी त्यांनी व्यावसायिक फुटबॉलमध्ये पदार्पण केले.

2023 ते 2025 दरम्यान जीसस डी हे CD कॅस्टेलॉन या कॅस्टेलॉन क्लबमध्ये सामील झाले होते.
करार (MoU)
6. CSIR आणि DAKSHIN-RIS यांनी MoU वर स्वाक्षरी केली
- 4 नोव्हेंबर रोजी वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन परिषद (CSIR) आणि DAKSHIN-RIS यांनी ऐतिहासिक सामंजस्य करारावर (MoU) स्वाक्षरी केली.
- या भागीदारीचा उद्देश विकसनशील देशांसाठी (‘ग्लोबल साउथ’) विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि नवोन्मेषाला (STI) प्रोत्साहन देणे हा आहे.
- हे दोन्ही संस्थान आरोग्य, कृषी, हरित ऊर्जा आणि पर्यावरण विकासाच्या क्षेत्रांत संयुक्त संशोधन करतील.
- या उपक्रमामुळे ‘ग्लोबल साउथ’ देशांदरम्यान तंत्रज्ञान हस्तांतरण अधिक प्रभावी होईल.
- DAKSHIN केंद्र हे भारत सरकारच्या ग्लोबल साउथ उपक्रमाचा एक भाग आहे, ज्याला परराष्ट्र मंत्रालयाचा पाठिंबा मिळतो.
- CSIR ही भारतातील सर्वात मोठी संशोधन आणि विकास संस्था आहे. तिची स्थापना सप्टेंबर 1942 मध्ये झाली होती आणि भारताचे पंतप्रधान तिचे पदसिद्ध अध्यक्ष असतात.

या उपक्रमामुळे ‘ग्लोबल साउथ’ देशांमधील तंत्रज्ञान हस्तांतरण अधिक चांगले होण्यास मदत होईल.
विविध
7. आसाममध्ये बहुपत्नीत्व केल्यास सरकारी नोकरी जाईल
- ४ नोव्हेंबर रोजी आसामच्या हिमंता सरकारने आसाम सेवा (शिस्त व अपील) नियम, १९६४ मध्ये सुधारणा करण्यास मंजुरी दिली आहे.
- नवीन नियमानुसार बहुविवाह करणाऱ्या सरकारी कर्मचाऱ्यांना नोकरीतून बडतर्फ केले जाईल.
- तसेच बहुविवाह करणाऱ्या सरकारी कर्मचाऱ्यांवर कठोर कारवाई केली जाईल आणि त्यांना भविष्यात कोणत्याही सरकारी नोकरीसाठी अपात्र घोषित केले जाईल.
- तसेच या व्यक्तींना राज्य सरकारच्या कोणत्याही कल्याणकारी योजनेचा लाभही घेता येणार नाही.
- यासोबतच माजी सैनिकांसाठी सरकारी नोकऱ्यांमध्ये वयोमर्यादा वाढवून ४५ वर्षे करण्यात आली आहे.
- कोणताही सरकारी कर्मचारी सरकारची पूर्वपरवानगी घेतल्याशिवाय दुसरे लग्न करू शकत नाही, जरी त्याच्या वैयक्तिक कायद्यानुसार त्याला त्याची परवानगी असली तरी।