6 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी जाणून घ्या, ज्या सरकारी नोकऱ्यांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत…
राष्ट्रीय (NATIONAL)
1. पंतप्रधान मोदी 3 राज्यांच्या दौऱ्यात कर्नाटक आणि तेलंगणामध्ये पोहोचले
पंतप्रधान मोदी 10 आणि 11 मे रोजी कर्नाटक, तेलंगणा आणि गुजरातच्या दोन दिवसीय दौऱ्यावर आहेत. या दौऱ्यात सर्वात आधी पंतप्रधान बंगळूरुजवळ तेलंगणामध्ये पोहोचतील.
- हैदराबादमध्ये त्यांनी 9,400 कोटी रुपयांच्या प्रकल्पांची पायाभरणी केली. काही प्रकल्पांचे उद्घाटन केले.
- यासोबतच पंतप्रधान मोदींनी बेंगळुरूमध्ये ‘द आर्ट ऑफ लिविंग’च्या 45 व्या वर्धापनदिन सोहळ्यातही भाग घेतला.
- यासोबतच पंतप्रधान मोदी राष्ट्रीय महामार्ग-167 ला गुडेबेल्लूर ते महबूबनगरपर्यंत रस्ता रुंद करण्याशी संबंधित प्रकल्पाचीही पायाभरणी करतील.
- गुडेबेल्लूर हैदराबाद-पणजी आर्थिक कॉरिडॉरचा भाग आहे. याची एकूण प्रकल्प किंमत 3,175 कोटी रुपयांपेक्षा जास्त आहे.
- ते आज गुजरातच्या सोमनाथला पोहोचतील. जिथे सोमनाथ मंदिराच्या पुनर्बांधणी उत्सवात सहभागी होतील.
- सोमनाथ मंदिर समारंभात भाग घेतल्यानंतर ते वडोदरा येथे जातील, जिथे ‘सरदारधाम हॉस्टेल’चे उद्घाटन करतील. येथे ते एका जनसभेला संबोधित करतील.
पंतप्रधान मोदींनी ‘द आर्ट ऑफ लिविंग’च्या 45 व्या वर्धापनदिन समारंभातही भाग घेतला.
2. थलापती विजय यांनी तामिळनाडूच्या 9 व्या मुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेतली
10 मे रोजी तमिलगा वेत्री कडगम (TVK) चे प्रमुख आणि अभिनेते थलापती विजय यांनी तामिळनाडूच्या 9 व्या मुख्यमंत्रिपदाची शपथ घेतली. त्यांनी चेन्नईच्या नेहरू स्टेडियममध्ये आयोजित समारंभात राज्याच्या नवीन मुख्यमंत्रिपदाची सूत्रे हाती घेतली.
- विजय यांच्यासोबत आणखी 9 मंत्र्यांनीही शपथ घेतली. यामध्ये एन आनंद, आधव अर्जुन, डॉ. केजी अरुणराज, केए सेंगोट्टैयन, पी वेंकटरमणन, आर निर्मलकुमार, राजमोहन, डॉ. टीके प्रभु, सेल्वी एस कीर्तना यांचा समावेश आहे.
- हे सर्व विजय यांच्या TVK पक्षाचेच आमदार आहेत. सध्या विजय यांनी मित्रपक्षांच्या कोणत्याही आमदाराला पहिल्या मंत्रिमंडळात समाविष्ट केलेले नाही.
- शनिवारी विजय यांनी राज्यपाल अर्लेकर यांना TVK, काँग्रेस, CPI, CPM, VCK आणि IUML च्या 121 आमदारांची समर्थन पत्रे सादर केली. त्यानंतर राज्यपालांनी त्यांना सरकार स्थापन करण्याचे निमंत्रण दिले.
- विजय यांच्या दोन वर्षांपूर्वी स्थापन झालेल्या TVK पक्षाने पहिल्याच विधानसभा निवडणुकीत 234 पैकी 108 जागा जिंकल्या आणि विजय यांच्याकडे 121 आमदार आहेत, तर बहुमताचा आकडा 118 आहे.
- 1967 नंतर तामिळनाडूमध्ये म्हणजेच बिगर-द्रविड पक्षाचा मुख्यमंत्री असेल. यापूर्वी 1963-1967 पर्यंत काँग्रेस सरकारमध्ये एम. भक्तवत्सलम मुख्यमंत्री होते.3. लेफ्टनंट जनरल एनएस राजा सुब्रमणी नवे CDS असतील
9 मे रोजी केंद्राने नवीन CDS च्या नावाची घोषणा केली. निवृत्त लेफ्टनंट जनरल एनएस राजा सुब्रमणी देशाचे पुढील चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ (CDS) असतील. यासोबतच सुब्रमणी संरक्षण मंत्रालयाच्या विभागाचे सचिव म्हणूनही जबाबदारी सांभाळतील.
- यासोबतच व्हाईस ॲडमिरल कृष्णा स्वामीनाथन यांची पुढील नौदल प्रमुख म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे.
- लेफ्टनंट जनरल सुब्रमणी आणि ॲडमिरल स्वामीनाथन ३१ मे रोजी आपला पदभार स्वीकारतील.
- सध्याचे CDS अनिल चौहान यांचा कार्यकाळ ३० मे रोजी संपत आहे. एनएस राजा सुब्रमणी हे देशाचे तिसरे CDS असतील.
- एनएस राजा सुब्रमणी यांनी डिसेंबर १९८५ मध्ये गडवाल रायफल्समधून लष्करात कमिशन घेतले होते.
- सुब्रमणी यांनी नॅशनल डिफेन्स अकादमी (NDA) मधून लष्करी प्रशिक्षण घेतले, त्यानंतर ते ब्रिटनमधील ब्रॅकनेल येथील जॉइंट सर्व्हिसेस कमांड अँड स्टाफ कॉलेजमध्येही गेले.
- सुब्रमणी भारतात परतल्यानंतर ते माऊंटन ब्रिगेडमध्ये ब्रिगेड मेजर झाले. त्यांनी दिल्लीच्या नॅशनल डिफेन्स कॉलेजमधून शिक्षण घेतले.
- त्यांच्याकडे लंडनच्या किंग्स कॉलेजमधून मास्टर ऑफ आर्ट्स आणि मद्रास विद्यापीठातून डिफेन्स स्टडीजमध्ये एमफिलची पदवी देखील आहे.
- सुब्रमणी जुलै 2024 ते जुलै 2025 पर्यंत सेना उपप्रमुख म्हणून कार्यरत होते. सुब्रमणी 2025 पासून राष्ट्रीय सुरक्षा परिषद सचिवालयात सैन्य सल्लागार म्हणून कार्यरत आहेत.
- 35 वर्षांपेक्षा जास्त लांबच्या सैन्य कारकिर्दीत त्यांनी अनेक महत्त्वाच्या ऑपरेशनल आणि रणनीतिक पदांवर कार्य केले आहे.
- सुब्रमणी यांना आसाममध्ये काउंटर-इन्सर्जन्सी ऑपरेशन दरम्यान (16 गढवाल रायफल्सचे नेतृत्व करत असताना) सेना मेडल आणि विशिष्ट सेवा मेडलने सन्मानित करण्यात आले आहे.
- सुब्रमणी यांना 2020 मध्ये अति विशिष्ट सेवा मेडल आणि 2024 मध्ये परम विशिष्ट सेवा मेडलने सन्मानित करण्यात आले होते.
- जम्मू-काश्मीरमधील सांबा येथे १६८ इन्फंट्री ब्रिगेडची कमान सांभाळली. वेलिंग्टनच्या डिफेन्स सर्व्हिसेस स्टाफ कॉलेजमध्ये चीफ इन्स्ट्रक्टर होते.
सुब्रमणी वेलिंग्टनच्या डिफेन्स सर्व्हिसेस स्टाफ कॉलेजमध्ये चीफ इन्स्ट्रक्टर होते.
व्हाईस ॲडमिरल कृष्णा स्वामीनाथन
- व्हाईस ॲडमिरल कृष्णा स्वामीनाथन यांना 1 जुलै 1987 रोजी भारतीय नौदलात कमिशन मिळाले होते.
- स्वामीनाथन हे कम्युनिकेशन आणि इलेक्ट्रॉनिक वॉरफेअरचे तज्ज्ञ आहेत.
- स्वामीनाथन यांनी ब्रिटनमधील जॉइंट सर्व्हिसेस कमांड अँड स्टाफ कॉलेज, कॉलेज ऑफ नेव्हल वॉरफेअर आणि अमेरिकेतील यूएस नेव्हल वॉर कॉलेजमधून शिक्षण घेतले आहे.
- स्वामीनाथन यांनी त्यांच्या नौदल कारकिर्दीत आयएनएस विद्युत, आयएनएस विनाश, आयएनएस कुलिश आणि आयएनएस म्हैसूर यांसारख्या युद्धनौकांची कमान सांभाळली.
- स्वामीनाथन हे विमानवाहू नौका आयएनएस विक्रमादित्यचे कमांडिंग ऑफिसर देखील राहिले आहेत.
- कृष्णा स्वामीनाथन यांना परम विशिष्ट सेवा पदक (PVSM), 2017 मध्ये विशिष्ट सेवा पदक (VSM) आणि 2021 मध्ये अति विशिष्ट सेवा पदक (AVSM) देऊन सन्मानित करण्यात आले आहे.
व्हाईस ॲडमिरल कृष्णा स्वामीनाथन यांनी अमेरिकेच्या यूएस नेव्हल वॉर कॉलेजमधून शिक्षण घेतले आहे.
संरक्षण दलाचे प्रमुख
चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ (CDS) देशाच्या तिन्ही सेना म्हणजे लष्कर, नौदल आणि वायुदल यांच्यात समन्वय साधणारा सर्वात वरिष्ठ लष्करी अधिकारी असतो.
- हे फोर-स्टार रँकचे पद आहे. CDS, चीफ्स ऑफ स्टाफ कमिटी (CoSC) चे स्थायी अध्यक्ष आणि संरक्षण मंत्रालयाच्या डिपार्टमेंट ऑफ मिलिटरी अफेअर्स (DMA) चे प्रमुख देखील असतात.
- या पदाचा उद्देश तिन्ही सेनांमध्ये उत्तम समन्वय साधणे, संयुक्त लष्करी रणनीती तयार करणे आणि संरक्षणविषयक निर्णय घेण्याची प्रक्रिया वेगवान करणे हा आहे.
- डिसेंबर 2019 मध्ये हे पद तयार करण्यात आले होते. बिपिन रावत हे देशाचे पहिले चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ होते. CDS सरकार आणि संरक्षण मंत्रालयाला लष्करी बाबींमध्ये सल्ला देतात.
4. DRDO ने अग्नी MIRV क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी केली
9 मे रोजी संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था म्हणजेच DRDO ने ओडिशातील डॉ. एपीजे अब्दुल कलाम क्षेपणास्त्र चाचणी केंद्रातून अग्नी क्षेपणास्त्राच्या यशस्वी चाचणीची माहिती दिली.
- या क्षेपणास्त्रामध्ये मल्टिपल इंडिपेंडंटली टार्गेटेड री-एंट्री व्हेईकल (MIRV) प्रणाली आहे.
- अग्नीची MIRV प्रणाली एकाच वेळी अनेक अणुबॉम्ब वाहून नेऊ शकते.
- अग्नीद्वारे एकाच वेळी अनेक लक्ष्यांना लक्ष्य केले जाऊ शकते. चाचणीदरम्यान, क्षेपणास्त्राने वेगवेगळ्या ठिकाणी असलेल्या अनेक लक्ष्यांना यशस्वीरित्या भेदले.
- ही सर्व लक्ष्ये हिंदी महासागर क्षेत्रात पसरलेली होती. हे भारताचे दुसरे आंतरखंडीय बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र (ICBM) आहे.
- ICBM ची रेंज सुमारे 5-7 हजार किलोमीटरपर्यंत आहे. याचा वेग इतका जास्त आहे की शत्रूच्या रडार आणि क्षेपणास्त्र संरक्षण प्रणालीसाठी ते थांबवणे जवळजवळ अशक्य आहे.
- अग्नि श्रेणीत भारताकडे अग्नि-1, 2, 3, 4 आणि 5 क्षेपणास्त्रे आहेत. अग्नि-5 हे भारताचे पहिले आंतरखंडीय बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्र होते.
- हे DRDO ने बनवले आहे. हे भारताकडे असलेल्या लांब पल्ल्याच्या क्षेपणास्त्रांपैकी एक आहे.
मल्टिपल इंडिपेंडेंटली टार्गेटेबल रीएंट्री व्हेईकल (ICBM)
ICBM अशी क्षेपणास्त्रे आहेत, जी एका खंडातून दुसऱ्या खंडावर हल्ला करू शकतात. हे मल्टिपल इंडिपेंडेंटली टार्गेटेबल रीएंट्री व्हेईकल (MIRV) ने सुसज्ज आहे. म्हणजे, ते एकाच वेळी अनेक लक्ष्यांसाठी प्रक्षेपित केले जाऊ शकते.
- हे क्षेपणास्त्र दीड टनांपर्यंत अणुबॉम्ब वाहून नेऊ शकते. याचा वेग मॅक 24 आहे, म्हणजे आवाजाच्या वेगापेक्षा 24 पट जास्त.
- अग्नि-5 च्या प्रक्षेपण प्रणालीमध्ये कॅनिस्टर तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला आहे. यामुळे हे क्षेपणास्त्र कुठेही सहजपणे ने-आण करता येते.
- अग्नि-5 क्षेपणास्त्राचा वापर करणे देखील खूप सोपे आहे, यामुळे ते देशात कुठेही तैनात केले जाऊ शकते.
- MIRV तंत्रज्ञान सर्वप्रथम अमेरिकेने 1970 मध्ये विकसित केले होते. 20 व्या शतकाच्या अखेरीस, अमेरिका आणि सोव्हिएत युनियन या दोन्ही देशांकडे MIRV ने सुसज्ज अनेक आंतरखंडीय आणि पाणबुडीतून प्रक्षेपित होणारी बॅलिस्टिक क्षेपणास्त्रे होती.
अग्नि मालिकेत भारताकडे अग्नि-1, 2, 3, 4 आणि 5 क्षेपणास्त्रे आहेत.
निधन (मृत्यू)
5. माजी मंत्री डी. सुधाकर यांचे निधन
10 मे रोजी कर्नाटकचे माजी मंत्री डी. सुधाकर यांचे निधन झाले. ते 65 वर्षांचे होते. त्यांनी कर्नाटक सरकारमध्ये कॅबिनेट मंत्री म्हणून काम केले आणि कर्नाटक विधानसभेत हिरियुर मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व केले.
- डी. सुधाकर २००४ मध्ये चल्लकेरे मतदारसंघातून कर्नाटक विधानसभेवर (आमदार) निवडून आले.
- सुधाकर २००८ मध्ये हिरियुर मतदारसंघातून निवडून आले आणि कर्नाटक विधानसभेचे सदस्य झाले.
- सुधाकर २००८-२००९ पर्यंत बी.एस. येदियुरप्पा यांच्या नेतृत्वाखालील सरकारमध्ये समाज कल्याण मंत्री होते.
- सुधाकर २०१० ते २०११ पर्यंत कर्नाटक सरकारमध्ये युवा व्यवहार मंत्री होते.
- सुधाकर यांनी कर्नाटक सरकारमध्ये समाज कल्याण, युवा व्यवहार आणि नंतर नियोजन व सांख्यिकी यांसारख्या विभागांची जबाबदारी सांभाळली.
सुधाकर राजकीय जीवनात भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेस आणि यापूर्वी भारतीय जनता पक्ष दोन्ही पक्षांशी संबंधित होते.
क्रीडा (SPORTS)
6. WFI ने पैलवान विनेश फोगाटला घरगुती स्पर्धांमधून बंदी घातली
9 मे रोजी भारतीय कुस्ती महासंघाने (WFI) ऑलिम्पियन पैलवान विनेश फोगाटवर 26 जूनपर्यंत घरगुती स्पर्धांमध्ये खेळण्यावर बंदी घातली आहे.
- WFI ने फोगाटला बेशिस्तपणा आणि डोपिंगविरोधी नियमांचे उल्लंघन केल्याच्या आरोपाखाली कारणे दाखवा नोटीस देखील जारी केली आहे.
- WFI ने 15 पानांच्या नोटीसमध्ये लिहिले आहे की, विनेशने निवृत्तीतून परत येण्यासाठी सहा महिने आधी नोटीस दिली नव्हती.
- WFI संविधान, युनायटेड वर्ल्ड रेसलिंग (UWW) नियम आणि डोपिंगविरोधी तरतुदींचे उल्लंघन झाले.
- ऑगस्ट 2024 मध्ये झालेल्या पॅरिस ऑलिम्पिकमध्ये जास्त वजन आढळल्याने विनेश फोगाटला अपात्र ठरवण्यात आले होते. तेव्हा तिने कुस्तीतून निवृत्ती घेण्याची घोषणा केली होती.
- विनेश 2018 मध्ये आशियाई खेळ आणि राष्ट्रकुल खेळ या दोन्हीमध्ये सुवर्णपदक जिंकणारी पहिली भारतीय महिला कुस्तीपटू आहे.
- विनेशने 2016, 2020 आणि 2024 मध्ये ऑलिम्पिकमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व केले.
विनेश दोनदा जागतिक कुस्ती स्पर्धेत कांस्यपदक विजेती देखील होती.
आजचा इतिहास
- 1857 मध्ये पहिल्या स्वातंत्र्य संग्रामादरम्यान भारतीय सैनिकांनी दिल्लीवर ताबा मिळवला.
- 1940 मध्ये बीबीसीने आपली हिंदी सेवा सुरू केली.
- 1951 मध्ये भारताचे पहिले राष्ट्रपती डॉ. राजेंद्र प्रसाद यांनी सोमनाथ मंदिराचे उद्घाटन केले.
- 1998 मध्ये भारताने राजस्थानच्या पोखरण येथे तीन अणुचाचण्या केल्या.
