4 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
भारताचे सरन्यायाधीश (CJI) सूर्यकांत यांनी शनिवारी कायद्याच्या विद्यार्थ्यांना सांगितले की, तुम्ही कोणाशीही असहमत होऊ शकता; मात्र त्याची प्रतिष्ठा जपा. कोणताही निर्णय देण्यापूर्वी समोरच्या व्यक्तीचेही म्हणणे ऐका.
CJI नॅशनल लॉ स्कूल ऑफ इंडिया युनिव्हर्सिटी (NLSIU), बंगळुरूच्या ३४व्या वार्षिक दीक्षांत समारंभात सहभागी झाले होते. CJI म्हणाले की, कायद्याचे शिक्षण केवळ शैक्षणिक ज्ञानापुरते मर्यादित नसावे. विद्यार्थ्यांनी विविध विचार समजून घेणे आवश्यक आहे.
यापूर्वी विद्यापीठातील ७०० हून अधिक विद्यमान आणि माजी विद्यार्थ्यांनी CJI सूर्यकांत यांना दीक्षांत समारंभासाठी आमंत्रित केल्याबद्दल आक्षेप घेतला होता.
यामुळे २७ ऑगस्ट रोजी विद्यापीठाने १२ सप्टेंबर रोजी होणारा दीक्षांत समारंभ रद्द केला होता. मात्र, गेल्या महिन्यात विद्यापीठाने दीक्षांत समारंभ रद्द करण्याचा निर्णय मागे घेतला.
सरन्यायाधीश म्हणाले- व्यावसायिक जीवनात शॉर्टकट नसतो
१. न्यायासाठी उभे राहण्याचे धैर्य आवश्यक: कायदेविषयक शिक्षणाचा उद्देश केवळ फौजदारी किंवा घटनात्मक कायद्याची तत्त्वे शिकणे हा नाही. जगाकडे आपल्यापेक्षा वेगळ्या दृष्टिकोनातून पाहणाऱ्या लोकांशी संवाद साधण्याचा अनुभव मिळवणे हेदेखील त्याचे उद्दिष्ट आहे. कायदा आणि न्यायालयीन निर्णयांचे ज्ञान पुरेसे नाही. न्यायासाठी उभे राहण्याचे धैर्य आणि ज्यांचे आवाज ऐकले जात नाहीत, त्यांच्या चिंतेकडे लक्षपूर्वक ऐकण्याची नम्रताही आवश्यक आहे.
2. समाजात योगदान देण्याचीही गरज आहे: विद्यार्थ्यांनी आपल्या तत्त्वांशी तडजोड करणे आणि व्यावसायिक जीवनात शॉर्टकटचा अवलंब करणे टाळले पाहिजे. कायदेशीर व्यवसायाच्या माध्यमातून अन्याय दूर करणे, व्यक्तिगत स्वातंत्र्याचे रक्षण करणे आणि संविधान टिकवून ठेवणे यामुळे वकिलांना समाधान मिळू शकते. राष्ट्राला आमच्याकडून केवळ कायद्याच्या व्यावसायिकांप्रमाणेच नव्हे, तर समाजात योगदान देण्याचीही अपेक्षा आहे.
CJI ला विरोध का झाला होता, जाणून घ्या संपूर्ण घटनाक्रम…
1. NALSAR हैदराबादमध्ये विद्यार्थ्यांनी विरोधाचे पत्र लिहिले
कॉकरोच जनता पार्टीच्या आंदोलनानंतर मुख्य न्यायमूर्ती सूर्यकांत यांना कायदा विद्यापीठांमध्ये विरोध सुरू झाला होता. याची सुरुवात NALSAR हैदराबादपासून झाली होती. येथे सुमारे 1,400 विद्यार्थी शिक्षण घेतात.
सुमारे 450 विद्यार्थ्यांनी विद्यापीठ प्रशासनाला पत्र लिहून CJI यांना प्रमुख पाहुणे बनविण्याचे निमंत्रण मागे घेण्याची मागणी केली होती. समारंभाची तारीख निश्चित झालेली नव्हती.
NALSAR, हैदराबादच्या विद्यार्थ्यांनी CJI सूर्यकांत यांना प्रमुख पाहुणे बनवण्याचा विरोध केला. विद्यार्थ्यांनी CJI यांच्या कथित वक्तव्यांवर आणि दिल्लीतील निदर्शनांशी संबंधित कारवाईवर प्रश्न उपस्थित केले.
हा वाद वाढत BCI पर्यंत पोहोचला. BCI ने काही काळासाठी 2026 च्या NALSAR पदवीधरांच्या नोंदणीवर स्थगिती आणण्याचे निर्देश दिले. मात्र नंतर हा निर्णय मागे घेण्यात आला. CJI सूर्यकांत यांनी नंतर सांगितले की, त्यांनी निमंत्रण स्वीकारलेच नव्हते.
2. TISS, मुंबई: 2 ऑगस्टचा दीक्षांत समारंभ पुढे ढकलण्यात आला
टाटा इन्स्टिट्यूट ऑफ सोशल सायन्सेस (TISS) ने 2 ऑगस्ट रोजी होणारा 86वा दीक्षांत समारंभ पुढे ढकलला. संस्थेने अनपेक्षित परिस्थितीचे कारण दिले. अहवालांमध्ये CJI सूर्यकांत यांच्या उपस्थितीबाबत विद्यार्थ्यांकडून संभाव्य विरोधाची चिंता व्यक्त करण्यात आली होती. नंतर हा समारंभ 22 ऑगस्ट रोजी झाला. डॉ. सी. एस. प्रमेश यांना प्रमुख पाहुणे बनवण्यात आले.
3. ओ. पी. जिंदाल ग्लोबल युनिव्हर्सिटी, सोनीपत: CJI उपस्थित राहिले नाहीत
२५ जुलै रोजी विद्यापीठाच्या १५व्या दीक्षांत समारंभात CJI सूर्यकांत यांना प्रमुख पाहुणे म्हणून आमंत्रित करण्यात आले होते. CJI उपस्थित राहिले नाहीत. त्यांच्या ऐवजी सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायमूर्ती पीएस नरसिंहा यांनी समारंभाचे अध्यक्षस्थान भूषवले.
CJI यांच्या वक्तव्यानंतर स्थापन झाली कॉकरोच जनता पार्टी
कॉकरोच जनता पार्टीने २० जून ते २५ जुलैदरम्यान जंतर-मंतरवर आंदोलन केले होते. २५ जुलै रोजी केंद्रीय शिक्षणमंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांच्या राजीनाम्यानंतर आंदोलन संपले होते.
कॉकरोच जनता पार्टीची सुरुवात मे २०२६ मध्ये CJI सूर्यकांत यांच्या एका टिप्पणीमुळे झाली होती. ती सोशल मीडियावर तयार करण्यात आली. पाहता पाहता लाखो फॉलोअर्स वाढले.
सर्वोच्च न्यायालयाचे खंडपीठ १५ जानेवारी रोजी वकील संजय दुबे यांनी दिल्ली उच्च न्यायालयाच्या रजिस्ट्रार जनरलविरोधात दाखल केलेल्या याचिकेवर सुनावणी करत होते. याचिकाकर्त्याला वरिष्ठ वकिलाचा दर्जा मिळवायचा होता.
न्यायमूर्ती बागची यांनी प्रश्न केला की, वरिष्ठ अधिवक्त्याचा टॅग केवळ प्रतिष्ठेचे प्रतीक आहे की न्यायव्यवस्थेतील सहभागाचा एक मार्ग आहे.
यावर CJI सूर्यकांत म्हणाले होते, कॉकरोचप्रमाणे अनेक तरुणांना या व्यवसायात रोजगार मिळत नाही. ते सोशल मीडिया आणि RTI सक्रियतावादाकडे वळत आहेत. काळे झगे घालून फिरणारे हजारो जण आहेत, मात्र त्यांच्या पदव्यांवरच संशय आहे.
