नवी दिल्ली4 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदारांनी (FPIs) जुलैमध्ये भारतीय शेअर बाजारात जोरदार पुनरागमन करत इक्विटीमध्ये सुमारे ₹20,200 कोटींची निव्वळ गुंतवणूक केली आहे. यासोबतच गेल्या 4 महिन्यांपासून सुरू असलेली सततची विक्री थांबली आहे. आकर्षक मूल्यांकन, कॉर्पोरेट कमाईमध्ये सुधारणा आणि जागतिक दबाव कमी झाल्यामुळे देशांतर्गत शेअर्समध्ये परदेशी भांडवलाचा ओघ पुन्हा सुरू झाला आहे.
4 महिन्यांच्या विक्रीला ब्रेक: जूनमध्ये ₹49,340 कोटी काढले होते
जुलैमध्ये झालेली ही गुंतवणूक बाजारासाठी एक मोठा टर्नअराउंड आहे. यापूर्वी सलग 4 महिने परदेशी गुंतवणूकदारांनी भारतीय शेअर्समध्ये मोठ्या प्रमाणात विक्री केली होती.
सेंट्रल डिपॉझिटरी सर्व्हिसेस लिमिटेड (CDSL) च्या आकडेवारीनुसार, FPIs ने:
मार्च: ₹1.17 लाख कोटींची मोठी विक्री केली होती.
एप्रिल: ₹60,847 कोटी काढले होते.
मे: ₹32,963 कोटींची काढणी केली होती.
जून: ₹49,340 कोटी शेअर बाजारातून बाहेर काढले होते.
2026 मध्ये आतापर्यंत एकूण ₹2.54 लाख कोटींची गुंतवणूक काढून घेतली: 2025 चा विक्रम मोडला
जुलै महिन्यातील ताज्या खरेदीमुळे बाजाराला निश्चितच दिलासा मिळाला आहे, परंतु यामुळे दीर्घकाळापासून सुरू असलेल्या विक्रीमुळे झालेले नुकसान पूर्णपणे भरून निघालेले नाही.
2026 या वर्षात आतापर्यंत परदेशी गुंतवणूकदारांनी भारतीय इक्विटी बाजारातून एकूण ₹2.54 लाख कोटींची निव्वळ गुंतवणूक काढून घेतली आहे. हा आकडा 2025 या संपूर्ण वर्षात झालेल्या ₹1.66 लाख कोटींच्या एकूण गुंतवणुकीच्या माघारीपेक्षाही जास्त आहे.
बाजार तज्ज्ञांचे मत आहे की भारताची तुलनात्मक स्थिरता, लार्ज-कॅप शेअर्समधील योग्य मूल्यांकन आणि कॉर्पोरेट कमाईतील सुधारणेच्या संकेतांनी परदेशी गुंतवणूकदारांमध्ये भारताचे आकर्षण पुन्हा वाढवले आहे.
तज्ज्ञांचे मत: ‘दक्षिण कोरिया आणि तैवानमधील अस्थिरतेचा फायदा भारताला मिळाला’
जिओजित इन्व्हेस्टमेंट्सचे मुख्य गुंतवणूक रणनीतीकार व्ही. के. विजयकुमार यांनी सांगितले की, दक्षिण कोरिया आणि तैवानसारख्या बाजारांमध्ये वाढलेली अनिश्चितता आणि ‘चिप ट्रेड’मधील जास्त एकाग्रतेच्या जोखमींनी परदेशी गुंतवणूकदारांना भारतासारख्या तुलनेने स्थिर बाजारांकडे वळण्यास प्रवृत्त केले आहे.
विजयकुमार यांच्या मते, भारतीय रुपयाची मजबूती आणि स्थिरतेसोबतच भारताच्या लार्ज-कॅप सेगमेंटमधील वाजवी मूल्यांकनाने परदेशी भांडवलाच्या परत येण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे.
आयटी शेअर्समध्ये तेजी: चांगल्या तिमाही निकालांनी एआयच्या चिंता दूर केल्या
गुंतवणूक प्लॅटफॉर्म ‘ट्रॅक’ (Trackk) चे सह-संस्थापक आणि सीईओ वेदांत गुप्ते यांच्या मते, जून तिमाहीच्या निकालांनी अनेक महत्त्वाच्या क्षेत्रांमध्ये सुरुवातीच्या रिकव्हरीचे संकेत दिले आहेत, ज्यामुळे गुंतवणूकदारांचा विश्वास वाढला आहे.
विशेषतः इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी (आयटी) शेअर्समध्ये मजबूत री-रेटिंग दिसून आली. अपेक्षेपेक्षा चांगल्या तिमाही निकालांनी आयटी उद्योगाच्या दीर्घकालीन वाढीच्या दृष्टिकोनावर आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (एआय) च्या संभाव्य परिणामाच्या चिंता कमी करण्यास मदत केली आहे.
याव्यतिरिक्त, जागतिक स्थूल-आर्थिक परिस्थिती देखील उभरत्या बाजारांसाठी सहाय्यक ठरत आहे. गुप्ते यांनी सांगितले की, अमेरिकन डॉलरवरील दबाव कमी झाल्याने आणि अमेरिकेतील व्याजदर त्यांच्या उच्चांकाजवळ पोहोचण्याच्या अपेक्षांनी भारतासारख्या बाजारांसाठी गुंतवणुकीचे वातावरण सुधारले आहे.
डेट मार्केटमध्येही विश्वास वाढला: जुलैमध्ये ₹32,245 कोटी आले
परदेशी गुंतवणूकदारांचा हा नवीन कल केवळ शेअर बाजारापुरता मर्यादित राहिला नाही, तर डेट मार्केटमध्येही त्यांची खरेदी दिसून आली.
जनरल रूट (सामान्य मार्ग): FPIs ने जुलैमध्ये जनरल रूटद्वारे भारतीय डेट सिक्युरिटीजमध्ये ₹29,212 कोटींची गुंतवणूक केली.
फुली ॲक्सेसिबल रूट (FAR): याद्वारे डेट मार्केटमध्ये ₹3,033 कोटींची अतिरिक्त गुंतवणूक आली.
दोन्ही मार्गांद्वारे मिळून जुलैमध्ये डेट मार्केटमध्ये एकूण ₹32,245 कोटींची परदेशी गुंतवणूक नोंदवली गेली.
पुढे काय: कच्च्या तेलाच्या किमती, अमेरिका-इराण तणाव आणि RBI धोरणावर लक्ष
परदेशी गुंतवणूकदारांची ही खरेदी पुढेही सुरू राहील की नाही, हे जागतिक जोखीम घटक आणि देशांतर्गत बाजारातील घडामोडींच्या समन्वयावर अवलंबून असेल.
बजाज ब्रोकिंगचे डेप्युटी व्हाईस प्रेसिडेंट (संशोधन) पवित्र मुखर्जी म्हणाले की, गुंतवणूकदार कच्च्या तेलाच्या किमती आणि सध्याच्या अमेरिका-इराण भू-राजकीय तणावाच्या (Geopolitical Tensions) स्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवतील.
देशांतर्गत आघाडीवर, Q1FY27 च्या निकालांचा हंगाम बाजारासाठी एक महत्त्वाचा ट्रिगर राहील. तसेच, 5 ऑगस्ट रोजी येणारा रिझर्व्ह बँक ऑफ इंडिया (RBI) चा पतधोरण निर्णय देखील बाजाराची पुढील दिशा ठरवण्यात अत्यंत महत्त्वाचा ठरेल.
जुलैमध्ये झालेली ही माघार अनेक महिन्यांच्या मोठ्या विक्रीपश्चात दिलासा देते, परंतु 2026 मध्ये झालेल्या एकूण निधी काढणीचा मोठा आकडा दर्शवतो की परदेशी गुंतवणूकदारांचा विश्वास पूर्णपणे पुनर्संचयित होणे अजून बाकी आहे. भविष्यातील निधीचा प्रवाह कमाईचा वेग किती मजबूत राहतो आणि जागतिक अनिश्चितता किती कमी होतात यावर अवलंबून असेल.
‘FPI आणि डेट मार्केट म्हणजे काय?’
FPI (फॉरेन पोर्टफोलियो इनव्हेस्टमेंट): जेव्हा परदेशी गुंतवणूकदार, संस्था किंवा फंड दुसऱ्या देशातील शेअर्स, डिबेंचर्स किंवा बॉन्ड्समध्ये पैसे गुंतवतात, तेव्हा त्याला FPI म्हणतात. हे गुंतवणूकदार थेट कंपन्यांचे संचालन करत नाहीत, तर केवळ परताव्यासाठी (रिटर्नसाठी) आर्थिक मालमत्तेत गुंतवणूक करतात.
डेट मार्केट (Debt Market): हे एक असे वित्तीय बाजार आहे जिथे सरकारी आणि कॉर्पोरेट बॉन्ड्स, डिबेंचर्स आणि इतर निश्चित-उत्पन्न सिक्युरिटीजची खरेदी-विक्री होते. यात शेअर बाजाराच्या तुलनेत धोका कमी असतो आणि निश्चित व्याज दरावर परतावा मिळतो.
