Indias First Super Pressure Balloon Launched for Disaster Management

1. कर्नाटकचे मुख्यमंत्री सिद्धरामय्या यांचा राजीनामा

बुधवारी सिद्धरामय्या यांनी बेंगळुरू येथील त्यांच्या निवासस्थानी मंत्र्यांसोबत नाश्त्याची बैठक बोलावली.

2. राष्ट्रपती मुर्मू यांनी सिक्कीम पोलिसांना ‘प्रेसिडेंट कलर्स’ने सन्मानित केले

भारतात प्रेसिडेंट कलर्स सैन्य युनिट (सशस्त्र दल) किंवा राज्य/केंद्रीय पोलीस दलाला दिला जाणारा सर्वोच्च सन्मान आहे.

निधन (मृत्यू)

3. उर्दू शायर डॉ. बशीर बद्र यांचे निधन

• 28 मे रोजी उर्दू गजलेचे प्रसिद्ध शायर डॉ. बशीर बद्र यांचे निधन झाले. ते 91 वर्षांचे होते.
• अलिगढ मुस्लिम विद्यापीठातून शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर बशीर बद्र उत्तर प्रदेशातील प्रसिद्ध मेरठ कॉलेजमध्ये उर्दू विभागाचे अध्यक्ष बनले.
• आधुनिक गझलला सामान्य बोलचालीच्या भाषेत लोकप्रिय करण्यासाठी बशीर बद्र यांना 1999 मध्ये पद्मश्रीने सन्मानित करण्यात आले होते.
• 1999 मध्ये बशीर बद्र यांना त्यांच्या ‘आस’ या गझल संग्रहासाठी साहित्य अकादमी पुरस्कार मिळाला होता.
• त्यांच्या अनेक नज्मा आणि गझला गायक जगजीत सिंह यांनी त्यांच्या अल्बममध्ये समाविष्ट केल्या आहेत.
• यांमध्ये ‘रात आंखों में ढली पलकों पे जुगनू आए’, ‘लोग टूट जाते हैं एक घर बनाने में’ या प्रसिद्ध गझला आहेत.

आंतरराष्ट्रीय (INTERNATIONAL)

4. पंतप्रधान मोदी पुढील महिन्यात फ्रान्स आणि स्लोव्हाकियाच्या दौऱ्यावर जाणार

• 28 मे रोजी मिळालेल्या माहितीनुसार, पंतप्रधान मोदी पुढील महिन्यात, म्हणजेच जूनमध्ये फ्रान्स आणि स्लोव्हाकियाच्या दौऱ्यावर जातील.
• या दरम्यान मोदी फ्रान्समध्ये होणाऱ्या G7 परिषदेत सहभागी होतील. ते फ्रान्स आणि स्लोव्हाकिया, दोन्ही देशांच्या नेत्यांसोबत महत्त्वाच्या बैठका घेतील.
• फ्रान्समधील एव्हियान-ले-बैन्स शहरात 15 ते 17 जून दरम्यान 52 वी G7 परिषद होईल.
• भारत 2019 पासून सातत्याने G7 बैठकांमध्ये सहभागी होत आहे.
• पंतप्रधान मोदी फ्रान्सचे राष्ट्राध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन यांच्या निमंत्रणावरुन फ्रान्सला जातील.
• पंतप्रधान मोदी या दौऱ्यादरम्यान G7 परिषदेत आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI), खनिज पुरवठा व्यवसाय, हवामान बदल आणि ऊर्जा सुरक्षा यांसारख्या मुद्द्यांवर चर्चा करतील.
• पंतप्रधान मोदी फ्रान्स दौऱ्यानंतर स्लोव्हाकियालाही भेट देतील. ही कोणत्याही भारतीय पंतप्रधानांची स्लोव्हाकियाला पहिली अधिकृत भेट असेल.
• भारत आणि स्लोव्हाकिया यांच्यात 1993 मध्ये राजनैतिक संबंध प्रस्थापित झाले होते.
• फेब्रुवारी 2026 मध्ये स्लोव्हाकियाचे अध्यक्ष पीटर पेलेग्रिनी भारतात आले होते आणि त्यांनी इंडिया AI इम्पॅक्ट समिटमध्ये भाग घेतला होता.
• भारत आणि स्लोव्हाकिया यांच्यातील व्यापार अलीकडे 1.3 अब्ज युरोपेक्षा जास्त झाला आहे.

क्रीडा (SPORTS)

5. आर. प्रज्ञानंदने नॉर्वे चेस 2026 मध्ये मॅग्नस कार्लसनला हरवले

• 28 मे रोजी आर. प्रज्ञानंदने नॉर्वे चेस 2026 मध्ये जगातील नंबर-1 बुद्धिबळपटू मॅग्नस कार्लसनला हरवले. प्रज्ञानंद नॉर्वे चेस (Norway Chess) 2026 च्या तिसऱ्या फेरीत जिंकले आहेत.
• ही स्पर्धा नॉर्वेतील स्टेव्हेंजर येथे आयोजित केली जात होती, प्रज्ञानंदने क्लासिकल बुद्धिबळात कार्लसनला हरवले आहे.
• प्रज्ञानंद हे भारतातील सर्वात कमी वयाच्या यशस्वी ग्रँडमास्टर्सपैकी एक आहेत. यापूर्वी प्रज्ञानंद नॉर्वे चेस 2024 मध्येही जिंकले होते.
• प्रज्ञानंदने सर्वात आधी 2013 मध्ये अंडर-8 गटात वर्ल्ड यूथ चेस चॅम्पियनशिप जिंकली होती.
• प्रज्ञानंद 2016 मध्ये 10 वर्षांच्या वयात सर्वात कमी वयाचे आंतरराष्ट्रीय मास्टर (IAM) बनले.
• प्रज्ञानंद 2018 मध्ये, 12 वर्षांच्या वयात जगातील दुसरे सर्वात कमी वयाचे ग्रँडमास्टर बनले.
• 2019 मध्ये प्रज्ञानंदने वर्ल्ड यूथ अंडर-18 चॅम्पियनशिप जिंकली.
• प्रज्ञानंदने 2022 मध्ये 44व्या चेस ऑलिम्पियाडमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व केले आणि कांस्यपदक जिंकले.
• 2022 च्या स्पर्धेदरम्यान प्रज्ञानंदने रॅपिड फॉरमॅटमध्ये वर्ल्ड चॅम्पियन मॅग्नस कार्लसनलाही हरवले होते.
• प्रज्ञानंदला 2022 मध्ये भारताचा दुसरा सर्वात मोठा क्रीडा सन्मान अर्जुन पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले.
• प्रज्ञानंदने FIDE सर्किट 2025 जिंकले आणि कॅंडिडेट्स टूर्नामेंट 2026 साठी पात्र ठरले. ते या मार्गाने पात्र ठरणारे पहिले भारतीय ठरले.

प्रज्ञानंदला 2025 मध्ये भारताच्या टॉप रेटेड बुद्धिबळ खेळाडूमध्ये समाविष्ट करण्यात आले होते.

6. पॅरा भालाफेकपटू सुमित अंतिलने स्वतःचाच जागतिक विक्रम मोडला

• 27 मे रोजी पॅरा भालाफेकपटू सुमित अंतिलने आपलाच जागतिक विक्रम मोडून बेंगळुरूमध्ये 74.82 मीटर भाला फेकून नवीन जागतिक विक्रम प्रस्थापित केला आहे.
• सुमितने हा विक्रम 8व्या इंडियन ओपन पॅरा ऍथलेटिक्स चॅम्पियनशिपमध्ये भालाफेक F64 स्पर्धेत केला आहे.
• सुमितने आपलाच जुना जागतिक विक्रम मोडला आहे. यापूर्वी त्याने 2023 मध्ये चीनमधील हांगझोऊ येथे झालेल्या एशियन पॅरा गेम्समध्ये 73.29 मीटर भाला फेकला होता.
• सुमितने आतापर्यंत सात वेळा जागतिक विक्रम मोडले आहेत. त्याने जून 2019 मध्ये इटलीमध्ये झालेल्या वर्ल्ड पॅरा ऍथलेटिक्समध्ये 60.45 मीटर भाला फेकून पहिला जागतिक विक्रम केला होता आणि रौप्य पदकही जिंकले होते.
• सुमितने नोव्हेंबर 2019 मध्ये दुबईत झालेल्या वर्ल्ड पॅरा ऍथलेटिक्स चॅम्पियनशिपमध्ये 62.88 मीटरचा थ्रो केला होता.
• सुमितने मार्च 2021 मध्ये बेंगळुरू येथे झालेल्या नॅशनल पॅरा ऍथलेटिक्स चॅम्पियनशिपमध्ये 66.90 मीटरचा थ्रो करून पुन्हा नवा वर्ल्ड रेकॉर्ड बनवला होता.
• 8वी इंडियन ओपन पॅरा ऍथलेटिक्स चॅम्पियनशिप बेंगळुरू येथे सुरू आहे. ही एक आंतरराष्ट्रीय चॅम्पियनशिप आहे.
• या चॅम्पियनशिपमध्ये भारतासह सात देशांतील 300 हून अधिक पॅरा ऍथलीट सहभागी होत आहेत आणि याला एशियन पॅरा गेम्ससाठी भारतीय संघाच्या निवडीसाठीची अंतिम चाचणी देखील मानले जात आहे.

मिसलेनियस (MISCELLENEOUS) भारताचा पहिला ‘सुपर प्रेशर बलून’ लॉन्च

• 28 मे रोजी भारताचा पहिला सुपर प्रेशर बलून 2026 प्रक्षेपित करण्यात आला. हे रेड बलून एरोस्पेसने विकसित केले आहे.
• हा बलून आंध्र प्रदेशातील विजयवाडा येथून पाठवण्यात आला आहे. हा भारताचा पहिला सुपर प्रेशर बलून आहे. VISTA नावाच्या बलून प्लॅटफॉर्मला ‘मिशन SANA’ असे नाव देण्यात आले आहे.
• सुपर प्रेशर बलूनचा वापर वातावरणीय (वायुमंडलीय) संशोधन आणि हवामानाशी संबंधित डेटा गोळा करण्यासाठी केला जाईल.
• हा बलून दीर्घकाळ एकाच उंचीवर आणि समताप (Stratosphere) मंडळात राहू शकतो.

सुपर-प्रेशर बलून

• सुपर-प्रेशर बलून हा एक उच्च-उंचीवरील फुगा आहे, ज्याला अंतर्गत दाब बाहेरील वातावरणीय दाबापेक्षा जास्त ठेवण्यासाठी डिझाइन केले आहे.
• सुपर-प्रेशर बलून दूरसंचार, पृथ्वी निरीक्षण, आपत्कालीन व्यवस्थापन, पर्यावरणीय निरीक्षण आणि धोरणात्मक पाळत ठेवण्यासाठी वापरला जाऊ शकतो.

आजचा इतिहास

• 1953 मध्ये न्यूझीलंडचे एडमंड हिलरी आणि भारत/नेपाळचे शेर्पा तेनझिंग नोर्गे यांनी जगातील सर्वात उंच शिखर माउंट एव्हरेस्टवर पहिल्यांदाच यशस्वी चढाई केली.
• 1658 मध्ये औरंगजेबाने दारा शिकोहचा पराभव केला आणि दिल्लीच्या तख्तावर कब्जा केला. 1968 मध्ये दारा सिंगने कुस्तीमध्ये जागतिक विजेतेपद पटकावले.
• 1972 मध्ये प्रसिद्ध थिएटर कलाकार आणि अभिनेते पृथ्वीराज कपूर यांचे निधन झाले.