![]()
UPI द्वारे देय रक्कम स्वीकारणाऱ्या उद्योजकांना मर्चंट डिस्काऊंट रेट (MDR) शुल्क ग्राहकांवर लादता येणार नाही. किरकोळ ग्राहकांना उद्योजकांनी दर्शविलेलीच किंमत द्यावी लागेल, अगदी ऑक्टोबर 15 नंतर सुद्धा, अशी माहिती पंजाब ॲन्ड सिंध बँकेचे व्यवस्थापकीय संचालक आणि सीईओ स्वरूप कुमार साहा यांनी दिली. ऑक्टोबर 15 पासून, उद्योजकांना द्याव्या लागणाऱ्या 2,000 रुपयांच्या वर असलेल्या UPI देयांवर (P2M) 0.4 टक्के MDR लागू करण्यात आला असून, यासाठीची कमाल मर्यादा 300 रुपये असणार आहे. रक्कम कोणतीही असली, तरी वैयक्तिक व्यक्ती ते व्यक्ती (P2P) दरम्यान होणाऱ्या व्यवहारांवर कोणतेही शुल्क आकारले जाणार नाही. “सहभागी होणाऱ्या उद्योजकांना ग्राहकांकडून UPI च्या माध्यमाने देय रक्कम स्वीकारताना कोणत्याही प्रकारचे MDR शुल्क आकारता येणार नाही. या प्रणालीच्या माध्यमाने ग्राहक नमूद केलेली किंमतच देईल याची हमी देता येऊ शकेल,” असे साहा यांनी स्पष्ट केले. 2,000 रुपयांपर्यंतच्या लहान मूल्याच्या UPI व्यवहारांवर याचा कोणताही परिणाम होणार नाही. एकूण UPI (P2M) व्यवहारांचा विचार केला, तर सुमारे 95 टक्क्यांपेक्षा अधिक व्यवहार याच पद्धतीचे आहेत. परवडणारा MDR लागू करण्यामागचा हेतू UPI सहज उपलब्ध व्हावे, दैनंदिन व्यवहारांसाठी सोपे ठरावे आणि दीर्घकालीन टिकाऊ व शाश्वत प्रणाली निर्माण व्हावी हाच आहे. या धोरणामुळे UPI मोफत राहते आणि भारतभरातील नागरिकांना त्याचा लाभ घेता येतो, असे साहा यांनी नमूद केले. उद्योजकांना शुल्क भरावे लागल्यास ग्राहकांसाठीच्या किंमतींमध्ये वाढ होईल का, या प्रश्नावर साहा म्हणाले की, बाजारातील गतिशीलता आणि एकूण पैसे देण्याच्या इतिहासाची मांडणी पाहता, व्यवसायाची उलाढाल वाढविण्यासाठी उद्योजक डिजिटल प्रक्रियेवरील नाममात्र शुल्काची झळ स्वतः सोसतात. देय स्वीकारण्याचा खर्च हा मानक परिचालन खर्च मानला जातो. ग्राहकांचे वाढते प्रमाण, व्यवहारांचे वाढलेले मूल्य आणि रोख रक्कम हाताळण्याची कमी झालेली जोखीम लक्षात घेता या खर्चाची सहज भरपाई होते. प्रस्तावित UPI MDR हा क्रेडिट कार्ड शुल्क आणि ठराविक व्यवहार सीमांच्या तुलनेत अतिशय कमी असल्याने दुकानदारांना किरकोळ किंमतींमध्ये वाढ करण्याचे कोणतेही कारण नाही. ग्राहकांना आपल्या वस्तू आणि सेवांसाठी ठरलेलीच किंमत मोजावी लागेल. काही विशेष उद्योजक श्रेणी जसे की रेल्वे, टेलिकॉम सेवा, विमा आणि इंधन इत्यादींसाठी 2,000 रुपयांच्या वरील प्रत्येक व्यवहारावर 5 रुपये MDR आकारला जाईल. पेट्रोल स्टेशनवर UPI द्वारे 2,000 रुपयांवरील व्यवहारावर सवलत दरानुसार निश्चित पद्धतीने 5 रुपयांची आकारणी केली जाईल. हे 5 रुपये शुल्क आकारल्याने पेट्रोल पंप मालकांना पुन्हा पेट्रोल भरण्यावर अधिकचे प्रक्रिया शुल्क लावण्यापासून संरक्षण मिळते. तसेच 2,000 रुपयांपेक्षा कमी मूल्याच्या व्यवहारांवर कोणत्याही प्रकारचा MDR लागू केला जाणार नाही, ज्यामुळे दैनंदिन स्तरावर पेट्रोल भरणाऱ्या ग्राहकांना संपूर्णपणे शुल्कमुक्त इंधन मिळेल आणि पेट्रोल पंप मालकांनाही अशा व्यवहारांवर MDR लागू होणार नाही.
Source link
MDR चा भार ग्राहकांवर नाही:किरकोळ ग्राहकांनी UPI द्वारे केवळ जाहीर किंमतच द्यावी; पंजाब अँड सिंध बँकेचे एमडी साहा यांची माहिती