- Marathi News
- Business
- PPF Loan Interest Rate; Loan Against Public Provident Fund Eligibility | Limit & Tenure
6 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक

आपत्कालीन परिस्थितीत पैशांची गरज भासल्यावर बहुतांश लोक मित्र-नातेवाईक, क्रेडिट कार्ड किंवा वैयक्तिक कर्ज घेण्याचा विचार करतात. पण तुमच्याकडे PPF (पब्लिक प्रॉव्हिडंट फंड) खाते असल्यास, कमी व्याजदराने कर्ज घेण्याचा आणखी एक पर्याय तुमच्याकडे उपलब्ध आहे.
खरं तर, PPF ही केवळ दीर्घकालीन बचत आणि करबचतीची योजना नाही. सरकार या योजनेत जमा केलेल्या रकमेच्या आधारे कर्जाची सुविधाही देते. त्यामुळे PPF खाते बंद न करता किंवा गुंतवणूक मोडता, गरजेच्या वेळी पैशांची व्यवस्था करता येते. मात्र, ही सुविधा सर्व खातेदारांना नेहमी उपलब्ध नसते. यासाठी काही निश्चित नियम, कालमर्यादा आणि पात्रतेच्या अटी आहेत.
म्हणूनच आज ‘तुमचा पैसा’ या सदरात PPF वर मिळणाऱ्या कर्जाबद्दल चर्चा करूया. तसेच जाणून घेऊया की-
- PPF वर कर्ज कसे मिळू शकते?
- यावर किती व्याज द्यावे लागते?
तज्ज्ञ– जितेंद्र सोलंकी, आर्थिक सल्लागार, गाझियाबाद
प्रश्न- PPF खाते म्हणजे काय?
उत्तर- मुद्द्यांद्वारे समजून घ्या-
- PPF (पब्लिक प्रोव्हिडंट फंड) ही सरकारची दीर्घकालीन बचत योजना आहे.
- यामध्ये पैसे जमा केल्यावर सरकार निश्चित व्याज देते, ज्याचा दर वेळोवेळी बदलू शकतो.
- ही योजना सुरक्षित गुंतवणूक, करबचत आणि निवृत्तीसाठी मोठा निधी तयार करण्याचा उत्तम पर्याय आहे.
- PPF खाते पोस्ट ऑफिस किंवा कोणत्याही अधिकृत बँकेत उघडता येते.
- PPF ची मुदत 15 वर्षांची असते. त्यानंतर गरज भासल्यास ती 5-5 वर्षांच्या कालावधीसाठी पुढेही वाढवता येते.
प्रश्न- PPF खात्यावर कोण आणि कधी कर्ज घेऊ शकते?
उत्तर- मुद्द्यांद्वारे समजून घ्या-
- ज्यांच्या नावावर PPF खाते आहे, तीच व्यक्ती कर्ज घेऊ शकते.
- PPF खाते उघडलेल्या आर्थिक वर्षानंतर तिसऱ्या वर्षाच्या सुरुवातीपासून सहाव्या आर्थिक वर्षाच्या अखेरपर्यंत कर्जासाठी अर्ज करता येतो.
उदाहरणार्थ-
- जर तुम्ही PPF खाते 2023-24 मध्ये उघडले असेल, तर तुम्ही 1 एप्रिल 2025 ते 31 मार्च 2029 या कालावधीत कर्जासाठी अर्ज करू शकता.
- म्हणजेच, खाते उघडल्यानंतर साधारण 2 वर्षांनी कर्जाची सुविधा सुरू होते आणि जवळपास 4 वर्षांपर्यंत उपलब्ध राहते.
- सहाव्या आर्थिक वर्षानंतर PPF वर कर्ज मिळत नाही. मात्र, त्यानंतर नियमांनुसार आंशिक पैसे काढण्याची सुविधा उपलब्ध होते.
प्रश्न- PPF खात्यावर कर्ज कसे मिळते?
उत्तर- मुद्द्यांद्वारे समजून घ्या-
- हे कर्ज PPF खात्यात जमा असलेल्या रकमेच्या आधारे मिळते.
- सरकारने ठरवलेल्या नियमांनुसार बँक किंवा पोस्ट ऑफिस कमाल किती कर्ज मिळू शकते हे ठरवतात.
- अर्ज मंजूर झाल्यानंतर कर्जाची रक्कम थेट बँक खात्यात जमा केली जाते.
प्रश्न- PPF वर किती कर्ज मिळू शकते?
उत्तर- PPF खात्यावर तुम्ही दोन वर्षांपूर्वीच्या शिल्लक रकमेच्या कमाल 25% पर्यंत कर्ज घेऊ शकता. उदाहरणार्थ-
- जर तुम्ही 2026-27 मध्ये कर्जासाठी अर्ज केला, तर कर्जाची रक्कम 31 मार्च 2025 रोजी तुमच्या PPF खात्यात असलेल्या रकमेच्या आधारावर निश्चित केली जाईल.
- त्या वेळी खात्यात जितकी रक्कम होती, तिच्या जास्तीत जास्त 25% पर्यंत कर्ज मिळू शकते.
समजा, 31 मार्च 2025 रोजी तुमच्या PPF खात्यात ₹4 लाख जमा होते. अशा परिस्थितीत तुम्ही जास्तीत जास्त ₹1 लाखांचे कर्ज घेऊ शकता.
प्रश्न- PPF कर्जावरील व्याजदर किती असतो?
उत्तर- PPF कर्जाचा व्याजदर स्वतंत्रपणे निश्चित केला जात नाही, तर तो तुमच्या PPF खात्यावर मिळणाऱ्या व्याजदराशी संबंधित असतो. सध्याच्या नियमांनुसार, PPF वर लागू असलेल्या व्याजदरापेक्षा 1% अधिक व्याज देऊन कर्जाची परतफेड करावी लागते. जर PPF वर वार्षिक 7.1% व्याज मिळत असेल, तर PPF कर्जावरील प्रभावी व्याजदर वार्षिक 8.1% असेल.
प्रश्न- PPF मधून कर्ज घेण्याची संपूर्ण प्रक्रिया काय आहे?
उत्तर- मुद्द्यांद्वारे समजून घ्या-
स्टेप-1: PPF कर्जासाठी पात्रता तपासा
- सर्वप्रथम तपासा की PPF खाते कर्ज घेण्याच्या निर्धारित कालावधीच्या आत आहे.
पायरी-2: बँक किंवा पोस्ट ऑफिसमध्ये अर्ज करा
- ज्या बँकेत किंवा पोस्ट ऑफिसमध्ये PPF खाते आहे, तेथे जाऊन कर्जासाठी अर्जाचा फॉर्म भरा.
- अनेक बँका ही सुविधा ऑनलाइनदेखील देतात.
पायरी-3: आवश्यक कागदपत्रे जमा करा
- अर्जासोबत PPF खात्याची माहिती, आधार, PAN आणि बँक खात्याचा तपशील द्या.
- गरज पडल्यास बँक किंवा पोस्ट ऑफिस काही इतर कागदपत्रेदेखील मागू शकते.
पायरी-4: अर्ज आणि कागदपत्रांची पडताळणी केली जाईल
- बँक किंवा पोस्ट ऑफिस तुमचे PPF खाते, पात्रता आणि कागदपत्रे तपासतील.
- सर्व अटी पूर्ण झाल्यानंतर कर्ज मंजूर केले जाईल.
स्टेप-5: कर्जाची रक्कम खात्यात मिळेल
- कर्ज मंजूर झाल्यानंतर रक्कम थेट तुमच्या बँक खात्यात पाठवली जाईल.
- सामान्यतः यासाठी काही दिवस लागतात. मात्र हे बँक किंवा पोस्ट ऑफिसच्या प्रक्रियेवर अवलंबून असते.
PPF कर्जासाठी आवश्यक कागदपत्रांची यादी ग्राफिकमध्ये पाहा-

प्रश्न- जर वेळेवर कर्ज फेडता आले नाही तर काय होईल?
उत्तर- मुद्द्यांद्वारे समजून घ्या-
- कर्ज मंजूर झालेल्या महिन्यानंतरच्या महिन्याच्या पहिल्या तारखेपासून 36 महिन्यांच्या आत संपूर्ण मुद्दल रक्कम जमा करावी लागते.
- त्यानंतर त्यावर आकारले जाणारे व्याज जमा करावे लागते.
- जर 36 महिन्यांच्या आत मुद्दल रक्कम फेडली नाही, तर थकबाकीवर नेहमीच्या 1% अतिरिक्त व्याजाऐवजी 6% अतिरिक्त व्याज द्यावे लागेल.
- यापूर्वी घेतलेले PPF कर्ज आणि त्यावरील संपूर्ण व्याज फेडेपर्यंत दुसरे PPF कर्ज मिळू शकत नाही.
प्रश्न- PPF वर कर्ज घेण्याचे काय फायदे आहेत?
उत्तर- PPF वर कर्ज घेण्याचे अनेक फायदे आहेत. विशेषतः कमी व्याजदराने अल्प कालावधीसाठी पैशांची गरज असल्यास हे फायदेशीर ठरते. ग्राफिकमध्ये त्याचे सर्व फायदे पाहा-

प्रश्न- PPF कर्ज आणि वैयक्तिक कर्जामध्ये काय फरक आहे आणि कोणता पर्याय अधिक चांगला आहे?
उत्तर- कोणता पर्याय अधिक चांगला आहे, हे तुमच्या गरजांवर आणि पात्रतेवर अवलंबून असते. ग्राफिकमध्ये पाहा-

प्रश्न- PPF कर्ज, वैयक्तिक कर्ज आणि क्रेडिट कार्डपेक्षा स्वस्त पडते का?
उत्तर- होय, सामान्यतः PPF कर्ज वैयक्तिक कर्ज आणि क्रेडिट कार्डच्या तुलनेत स्वस्त पडते. याचे कारण असे की, PPF कर्जावरील व्याज PPF खात्यावर लागू असलेल्या व्याजदरापेक्षा केवळ 1% अधिक असते. त्याउलट, वैयक्तिक कर्ज आणि क्रेडिट कार्डवरील व्याजदर सामान्यतः यापेक्षा बरेच जास्त असतात.
प्रश्न- आणीबाणीच्या परिस्थितीत PPF कर्ज घेणे चांगले की वैयक्तिक कर्ज?
उत्तर- हे तुमच्या गरजांवर आणि पात्रतेवर अवलंबून आहे, जसे की–
- तुमचे PPF खाते असल्यास आणि PPF कर्ज घेण्यासाठी तुम्ही पात्र असल्यास, आपत्कालीन परिस्थितीत PPF कर्ज घेणे सामान्यतः अधिक चांगले ठरते.
- याचे कारण असे की, यामध्ये व्याज कमी लागते, कोणतीही हमी देण्याची किंवा मालमत्ता तारण ठेवण्याची गरज पडत नाही आणि तुमची PPF गुंतवणूकही सुरू राहते.
- दुसरीकडे, तुम्हाला तातडीने मोठी रक्कम हवी असल्यास आणि PPFमधून मिळणारे कर्ज तुमच्या गरजेसाठी पुरेसे नसल्यास वैयक्तिक कर्ज घ्यावे लागू शकते.

प्रश्न- PPFवर घेतलेल्या कर्जाचा CIBIL स्कोअरवर परिणाम होतो का?
उत्तर- सामान्यतः नाही. PPF कर्ज तुमच्या स्वतःच्या PPF खात्यात जमा असलेल्या रकमेच्या आधारावर मिळते. त्यामुळे यासाठी साधारणपणे CIBIL स्कोअर तपासला जात नाही. म्हणूनच PPF कर्जाचा CIBIL स्कोअरवर थेट परिणाम होत नाही.
प्रश्न- PPF कर्ज घेताना कोणत्या 8 चुका करू नयेत?
उत्तर- अर्ज करण्यापूर्वी आणि कर्जाची परतफेड करताना या चुका करण्याचे टाळा. ग्राफिकमध्ये पाहा-

प्रश्न- PPF कर्ज घेतल्याने PPF खात्याच्या मुदतपूर्तीवर, व्याजावर किंवा करसवलतीवर काय परिणाम होतो?
उत्तर- सामान्यतः PPF कर्ज घेतल्याने तुमच्या PPF खात्याच्या मुदतपूर्तीवर, व्याजावर किंवा करसवलतीवर कोणताही परिणाम होत नाही. मात्र, PPF कर्जाची ठरलेल्या मुदतीत मुद्दल आणि व्याजाची परतफेड करणे आवश्यक असते. परतफेड करण्यास विलंब झाल्यास अतिरिक्त व्याज द्यावे लागू शकते; परंतु याचा PPF खात्याच्या मुदतपूर्तीशी किंवा करसवलतीशी कोणताही संबंध नसतो.
**********************
ग्राफिक्स- महेंद्र वर्मा
…………………