- Marathi News
- National
- UP Dal Badlu MLAs Analysis; Ram Prasad Chaudhary Afzal Ansari SP Singh Baghel | UP Election 2027
राजेश साहू/यासिर रजा/लखनऊ5 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
यूपीच्या राजकारणात पक्ष बदलण्याची चर्चा पुन्हा तीव्र झाली आहे. 2027 च्या विधानसभा निवडणुकीपूर्वी कोणता नेता कोणत्या पक्षात असेल, हे सांगणे खूप कठीण आहे. तसे पाहिले तर संधीसाधूपणा देशातील प्रत्येक राज्यात आहे, पण यूपीचे राजकीय नेते यात सर्वात पुढे आहेत.
काही नेते असे आहेत, ज्यांनी संधी मिळताच प्रत्येक पक्षात प्रवेश केला. काही नेते पुन्हा परत आले, पण संधी मिळताच त्यांनी पुन्हा पक्ष सोडला. यूपी सरकारमधील मंत्री दारा सिंह चौहान यांनी 5 वेळा पक्ष सोडला आहे.
दैनिक भास्करने 15 वर्षांचा रेकॉर्ड तपासला असता, पक्षांतर करणाऱ्या नेत्यांबाबत यूपीचे चित्र धक्कादायक निघाले. यूपीच्या सध्याच्या 399 आमदारांपैकी 30% म्हणजे 122 आमदार पक्षांतर करणारे आहेत. खासदारही संधी मिळताच पक्ष बदलण्यात मागे राहिले नाहीत.
आधी यूपीच्या आमदारांबद्दल बोलूया
78 आमदार इतर पक्षांतून भाजपमध्ये पोहोचले
- भाजपमध्ये सर्वाधिक पक्षांतर करणारे नेते आहेत. सपामधून निलंबित आमदारांना जोडल्यास, भाजपचे संख्याबळ 260 पर्यंत पोहोचते. यामध्ये 78 आमदार इतर पक्षांमधून भाजपमध्ये आले आहेत. हे 30% आहेत.
- सपाचे 29 आमदार इतर पक्षांमधून आले आहेत. हे सुमारे 28% आहे. 2022 च्या विधानसभा निवडणुकीपूर्वी मायावतींची साथ सोडून 12 नेते सपामध्ये आले होते. यापैकी 5 आमदार होण्यात यशस्वी झाले.
- पक्षांतर केल्यामुळे 15 वर्षांत सर्वाधिक नुकसान झाले आहे बसपाचे. 2017 च्या निवडणुकीपूर्वीच 15 हून अधिक विद्यमान आमदारांनी बंडखोरी केली होती. बसपाचे 19 आमदार निवडून आले होते, परंतु 2022 ची निवडणूक येईपर्यंत त्यापैकी 15 जणांनी पक्ष बदलला. आज बसपाकडे फक्त 1 आमदार आहे.
- भाजपच्या सहयोगी पक्षांमध्ये देखील पक्षांतर करणारे कमी नाहीत. निषाद पार्टीमध्ये 80% तर सुभासपाचे 50% आमदार पक्षांतरू आहेत. रालोदमध्ये 33% आणि अपना दल (एस) चे 31% आमदार दुसऱ्या पक्षातून येऊन सामील झाले आहेत. काँग्रेसचे 50% आमदार देखील पक्षांतरू आहेत.
दैनिक भास्कर पोलमध्ये भाग घेऊन आपले मत द्या-
प्रत्येक दुसऱ्या खासदाराने पक्ष बदलला
सपाच्या चांगल्या कामगिरीमागे इतर पक्षांतून आलेले नेते
लोकसभेत यूपीचे 80 खासदार आहेत. यापैकी सपाचे खासदार सर्वाधिक पक्षबदलू आहेत. 37 खासदारांपैकी 19 जणांनी पक्ष बदलून सपा गाठली आहे. हे सुमारे 51% आहे.
2024 च्या लोकसभा निवडणुकीत सपाने आपल्या इतिहासातील सर्वोत्तम कामगिरी करत 37 जागा जिंकल्या. सपाच्या या यशात इतर पक्षांतून आलेल्या नेत्यांचे मोठे योगदान होते.
लोकसभेत यूपीमधून भाजपचे 33 खासदार आहेत. यापैकी 15 जण इतर पक्षांतून भाजपमध्ये आले आहेत. अशा प्रकारे पक्षात सुमारे 45% खासदार पक्षबदलू आहेत. केवळ 18 खासदार भाजप कॅडरचे आहेत. मित्रपक्षांमध्ये रालोदचे 50% खासदार या श्रेणीत येतात. रालोदच्या एकूण 2 खासदारांपैकी एक पक्ष बदलून आले आहेत.
काँग्रेसमध्येही ५०% खासदार राजकीय संधी साधून पक्षात आले आहेत. काँग्रेसच्या ६ खासदारांपैकी ३ पक्षांतर केलेले आहेत. यांमध्ये इम्रान मसूद, राकेश राठौर आणि उज्ज्वल रमण सिंग यांचा समावेश आहे. तर राहुल गांधी, किशोरी लाल शर्मा आणि तनुज पुनिया हे कट्टर काँग्रेसी आहेत.
२ वेळा पक्ष बदललेले मोठे चेहरे
एस.पी. सिंह बघेल
आग्रा येथून भाजप खासदार एस.पी. सिंह बघेल यांनी 2 वेळा पक्ष बदलला आहे. मुलायम सिंह यादव यांनी त्यांना राजकारणात आणले. 1998 मध्ये ते पहिल्यांदा सपाच्या तिकिटावर जलेसरमधून खासदार झाले. रामगोपाल यादव यांच्याशी मतभेद झाल्यानंतर त्यांनी सपा सोडली. 2010 मध्ये बसपामध्ये सामील होऊन ते राज्यसभेवर गेले. 2014 च्या निवडणुकीपूर्वी लगेचच ते भाजपामध्ये सामील झाले. तेव्हापासून सलग (2014, 2019, 2024) भाजपच्या तिकिटावर आग्रा येथून खासदार आहेत.
साक्षी महाराज
1991 मध्ये भाजपच्या तिकिटावर पहिल्यांदा मथुरेमधून खासदार बनलेले साक्षी महाराज 1996 आणि 1998 मध्ये फर्रुखाबादमधून खासदार होते. 1999 मध्ये भाजपने तिकीट कापले, तेव्हा ते सपा (समाजवादी पक्ष) मध्ये सामील झाले. 2006 मध्ये खासदार निधी घोटाळ्याच्या स्टिंग ऑपरेशनमध्ये नाव आल्यानंतर त्यांना राज्यसभेतून निष्कासित करण्यात आले. 2012 मध्ये ते पुन्हा भाजपमध्ये परतले. त्यानंतर 2014, 2019 आणि 2024 मध्ये सलग तीन वेळा उन्नावमधून खासदार म्हणून निवडून आले.
नंद गोपाल ‘नंदी’
योगी सरकारच्या मंत्रिमंडळात कॅबिनेट मंत्री नंद गोपाल ‘नंदी’ आपल्या राजकीय कारकिर्दीत 3 पक्षांचे सदस्य होते. 2007 मध्ये बसपाच्या तिकिटावर अलाहाबाद शहर दक्षिणमधून ते पहिल्यांदा आमदार म्हणून निवडून आले. मायावती सरकारमध्ये ते मंत्री झाले. 2014 मध्ये शिस्तभंगाच्या आरोपाखाली त्यांना बसपातून काढून टाकण्यात आले. ते काँग्रेसमध्ये सामील झाले. 2014 च्या लोकसभा निवडणुकीत त्यांनी काँग्रेसच्या तिकिटावर अलाहाबाद मतदारसंघातून निवडणूक लढवली, पण हरले. 2017 च्या यूपी विधानसभा निवडणुकीच्या अगदी आधी ते भाजपामध्ये सामील झाले.
राकेश सचान
कॅबिनेट मंत्री राकेश सचान यांनी 2 वेळा पक्ष बदलला. सपाच्या तिकिटावर ते 1993 आणि 2002 मध्ये आमदार झाले. 2009 मध्ये फतेहपूर लोकसभा मतदारसंघातून खासदार म्हणून निवडून आले. 2019 च्या लोकसभा निवडणुकीपूर्वी ते काँग्रेसमध्ये सामील झाले. 2022 च्या विधानसभा निवडणुकीपूर्वी ते भाजपामध्ये सामील झाले. कानपूर देहातच्या भोगनीपूर विधानसभा मतदारसंघातून ते जिंकले. योगी सरकारमध्ये ते कॅबिनेट मंत्री आहेत.
यूपी सरकारमधील मंत्र्यांनीही पक्ष बदलून फायदा घेतला आहे
यूपी कॅबिनेटमध्ये सर्वाधिक वेळा पक्ष बदलणारे मंत्री दारा सिंह चौहान आहेत. त्यांनी आतापर्यंत 5 वेळा पक्ष बदलला आहे. असे अनेक मंत्री आहेत ज्यांनी एक-दोन किंवा तीन वेळा पक्ष बदलून आमदार, खासदार आणि नंतर मंत्री बनण्यापर्यंतचा प्रवास केला.
आघाडी बदलण्यातही पक्ष माहिर आहेत
येथील पक्ष युतीही खूप बदलत राहिले आहेत. उत्तर प्रदेशात सध्या एनडीएचे सरकार आहे. यात भाजपसोबत अपना दल (एस), राष्ट्रीय लोकदल (रालोद), सुभासपा आणि निषाद पार्टी यांचा समावेश आहे. यापैकी अपना दल आणि निषाद पार्टी सुरुवातीपासून भाजपसोबतच आहेत. पण, रालोद आणि सुभासपाने वेळोवेळी आपले राजकीय सोबती बदलले.
रालोद- कधी भाजप, कधी सपा, कधी काँग्रेससोबत
राष्ट्रीय लोकदल (रालोद) ने वेगवेगळ्या निवडणुकांमध्ये वेगवेगळ्या पक्षांशी युती केली. हा पक्ष कधी भाजप, कधी सपा, कधी काँग्रेस आणि बसपासोबत बनलेल्या महायुतीचा भाग राहिला. सर्वाधिक वेळा रालोदने भाजप आणि सपासोबत निवडणूक लढवली.
- 1999-2003: भाजपसोबत NDA
- 2003-2007: सपासोबत
- 2009-2011: पुन्हा भाजपसोबत
- 2011-2014: काँग्रेससोबत UPA
- 2018-2024: सपासोबत, 2019 मध्ये सपा-बसपा-रालोद महाआघाडी
- 2024 पासून आतापर्यंत: पुन्हा भाजपसोबत NDA
सुभासपा: काही वर्षांत बदलले युतीचे साथीदार
ओम प्रकाश राजभर यांच्या सुभासपानेही अनेकदा आपले राजकीय साथीदार बदलले आहेत.
- 2017-2021: भाजपसोबत NDA मध्ये, योगी सरकारमध्ये ओम प्रकाश राजभर मंत्री होते.
- 2021-2023: NDA सोडून सपासोबत आले. 2022 च्या विधानसभा निवडणुकीत 18 जागांवर लढले आणि 6 जागा जिंकल्या.
- 2023 पासून आतापर्यंत: सपापासून वेगळे होऊन पुन्हा NDA मध्ये सामील झाले. लोकसभा निवडणुकीपूर्वी ओम प्रकाश राजभर पुन्हा योगी सरकारमध्ये मंत्री बनले. सध्या ते पंचायती राज मंत्री आहेत.
