![]()
अमिताभ बच्चन आज आपला ८४ वा वाढदिवस साजरा करत आहेत. पाच दशकांहून अधिक काळाच्या कारकिर्दीत त्यांनी पडद्यावर अनेक अविस्मरणीय व्यक्तिरेखा साकारल्या आहेत. सोशल मीडियावरही त्यांचा अंदाज कोणत्याही सुपरस्टारपेक्षा कमी नाही. कधी चाहते त्यांच्या पोस्टचा अर्थ शोधतात, तर कधी छोट्याशा चुकीमुळे इंटरनेटवर मीम्सचा पूर येतो. ऑगस्ट २०२६ मध्ये पोस्टच्या क्रमांकनात झालेल्या गोंधळाबद्दल अमिताभ यांनी माफी मागितली. यूजर्सनी याचा संबंध ‘नंबर लीक’शी जोडत मजेदार प्रतिक्रिया दिल्या. जुलैमध्ये त्यांच्या एका ब्लॉगमुळे शस्त्रक्रिया आणि आयसीयूमध्ये दाखल केल्याच्या अफवा पसरल्या. त्यानंतर त्यांना स्पष्टीकरण द्यावे लागले. निवृत्तीबाबत उपस्थित झालेल्या प्रश्नांनाही त्यांनी आपल्या खास अंदाजात उत्तर दिले. वाढदिवसानिमित्त जाणून घेऊया की पडद्यावरील महानायकांच्या सोशल मीडिया पोस्ट्स कशा चर्चेत येतात आणि त्यांचे मीम्स इंटरनेटवर कसे गाजतात.
एका क्रमांकाची चूक अन् इंटरनेटवर मीम्सचा पूर अमिताभ बच्चन सोशल मीडियावर आपल्या पोस्टना क्रमाने क्रमांक देण्यासाठी ओळखले जातात. ते बऱ्याच काळापासून एक्सवर प्रत्येक पोस्टसोबत क्रमांक लिहितात. या सवयीमुळे त्यांच्या ऑनलाइन शैलीला वेगळी ओळख मिळाली आहे. मात्र ऑगस्ट २०२६ मध्ये क्रमांक देताना त्यांच्याकडून अशी चूक झाली की सोशल मीडियावर मीम्स बनू लागले. अमिताभ यांनी एका पोस्टला T 5817 क्रमांक दिला होता. पुढील पोस्टचा क्रमांक T 5818 असायला हवा होता, पण त्यांनी चुकून T 5718 लिहिले. त्यानंतरच्या पोस्टमध्येही चुकीचा क्रम सुरू राहिला. एका चाहत्याने या चुकीकडे लक्ष वेधले, तेव्हा अमिताभ यांनी ती मान्य करून क्रमांक दुरुस्त केले. त्यांनी लिहिले, ‘T 5820 – क्रमांक देताना माझ्याकडून मोठी चूक झाली.. क्षमस्व… 5817 नंतर ते 5818, 5819, 5820 असे असायला हवे होते.’ म्हणजेच क्रमांक देताना त्यांच्याकडून मोठी चूक झाली होती आणि त्याबद्दल त्यांनी माफी मागितली. चूक लक्षात आणून देणाऱ्या ‘EF Sunil’ या चाहत्याचे त्यांनी आभारही मानले. या चुकीवर यूजर्सनी जोरदार खिल्ली उडवली. काही जणांनी याचा संबंध देशात चर्चेत असलेल्या कथित परीक्षा पेपरफुटीच्या वादाशी जोडत याला ‘नंबर लीक’ असे म्हणण्यास सुरुवात केली. एका यूजरने लिहिले की, अमिताभ यांनी चूक मान्य केली नसती तर तो जंतर-मंतरवर विरोध करण्यासाठी पोहोचला असता. दुसऱ्याने म्हटले की, या चुकीमुळे त्याचा संपूर्ण दिवस खराब झाला. हे मीम्स चर्चेत राहण्याचे कारण असेही होते की, हा विषय एखाद्या चित्रपटातील संवादाचा किंवा व्यक्तिरेखेचा नव्हता, तर अमिताभ यांच्या दैनंदिन सोशल मीडिया दिनक्रमाशी संबंधित होता. त्यांची छोटीशी चूकही इंटरनेटवर मनोरंजनाचा विषय बनली. अमिताभ यांनी चूक लपवण्याऐवजी ती मान्य करून दुरुस्त केली. या घटनेतून त्यांच्या सोशल मीडिया शैलीचा एक रंजक पैलू दिसून येतो, जिथे चाहते त्यांच्या प्रत्येक अपडेटवर लक्ष ठेवतात. प्रकृतीची अफवा पसरली, तेव्हा स्पष्टीकरण द्यावे लागले अमिताभ बच्चन यांच्या सोशल मीडिया पोस्टमधील शब्दांचे अनेकदा वेगवेगळे अर्थ काढले जातात. जुलै २०२६ मध्येही असेच घडले. त्यांच्या ब्लॉगमध्ये शस्त्रक्रिया, आयसीयू आणि कठीण काळाचा उल्लेख पाहून चाहत्यांना अभिनेत्यांची प्रकृती बिघडली असून कदाचित त्यांच्यावर शस्त्रक्रिया झाली आहे, असे वाटले. पोस्टबाबत सोशल मीडियावर चिंता वाढली. काही वृत्तांमध्ये त्यांना रुग्णालयात दाखल करण्यात आल्याच्या अटकळीही बांधल्या गेल्या. यानंतर अमिताभ यांना स्वतः परिस्थिती स्पष्ट करावी लागली. ते म्हणाले की, ते ठीक आहेत आणि त्यांच्यावर कोणतीही शस्त्रक्रिया झालेली नाही. पोस्टचा चुकीचा अर्थ लावला गेल्याचे सांगत त्यांनी स्पष्ट केले की, ते त्यांच्या वैद्यकीय स्थितीबद्दल लिहित नव्हते. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, शस्त्रक्रिया किंवा अतिदक्षता विभागातून परतल्यानंतरचा काळ एखाद्या व्यक्तीसाठी किती कठीण असू शकतो, याचे ते उदाहरण देत होते. अमिताभ यांच्या स्पष्टीकरणानंतर चाहत्यांनी सुटकेचा निःश्वास सोडला. या प्रकरणातून दिसून येते की, सोशल मीडियावर अपूर्ण किंवा संदर्भाबाहेरील गोष्ट वाचल्यानंतर अटकळी बांधल्या जाऊ लागतात. अमिताभ यांच्यासारख्या दिग्गज अभिनेत्याच्या प्रकृतीशी संबंधित बातम्यांवर लोकांचे लक्ष असते. त्यामुळे त्यांचे काही शब्दही मोठी बातमी बनतात. विशेष बाब म्हणजे अमिताभ यांनी अफवांना खतपाणी घालण्याऐवजी थेट आपली स्थिती स्पष्ट केली. लोकांच्या प्रतिक्रियांमधून हेही दिसून आले की, चाहत्यांसाठी त्यांच्या सोशल मीडिया हालचाली केवळ मनोरंजन नसून, त्यांच्याशी जोडलेले राहण्याचे एक माध्यमही आहेत. ‘निवृत्त’ होण्याचीही चर्चा अमिताभ बच्चन कामापासून दूर होणार असल्याची किंवा निवृत्ती घेणार असल्याची चर्चा सुरू होताच चाहत्यांमध्ये चर्चा रंगते. सप्टेंबर २०२६ मध्येही असेच घडले. त्यांच्या एका पोस्टमध्ये ‘निवृत्त’ हा शब्द आल्याने ते चित्रपट आणि दूरदर्शनपासून दूर जाणार आहेत का, असा अंदाज बांधला जाऊ लागला. अमिताभ यांनी आपल्या खास शैलीत या चर्चेला पूर्णविराम दिला. त्यांनी स्पष्ट केले की त्यांचा उद्देश कामातून निवृत्ती घेण्याचा नसून झोपायला जाण्याचा होता. यानंतर निवृत्तीबाबतच्या अटकळी थांबल्या. या घटनेतून पुन्हा एकदा दिसून आले की अमिताभ यांच्या पोस्टमधील साधे शब्दही मथळे बनतात. त्यांचे चाहते प्रत्येक गोष्ट बारकाईने वाचतात आणि कधीकधी एखाद्या शब्दावरून मोठे निष्कर्ष काढतात. अमिताभ दीर्घकाळापासून चित्रपट आणि दूरदर्शनवर सक्रिय आहेत. ‘कौन बनेगा करोडपती’शी त्यांचे असलेले नातेही प्रेक्षकांमध्ये विशेष ओळख निर्माण करणारे आहे. त्यामुळे त्यांनी काम सोडण्याच्या शक्यतेशी संबंधित बातम्या लोकांचे लक्ष वेधून घेतात. या प्रकरणात त्यांनी स्पष्ट केले की त्यांच्या विधानाचा अर्थ निवृत्ती असा नव्हता. मध्यरात्रीची गूढ पोस्ट, चाहते विचारत राहिले- अखेर त्यांना काय सांगायचे आहे? अमिताभ बच्चन यांच्या सोशल मीडिया पोस्टचे वैशिष्ट्य म्हणजे ते अनेकदा कमी शब्दांत आपले म्हणणे मांडतात. काही पोस्टमध्ये एखाद्या व्यक्तीचा, घटनेचा किंवा संदर्भाचा स्पष्ट उल्लेख नसतो. अशा वेळी चाहते त्यांच्या शब्दांचा अर्थ समजून घेण्याचा प्रयत्न करतात. मे २०२६ मध्ये त्यांनी रात्री लिहिले,‘बौखला गए लोग; विचार व्यक्त किए; कोई समझें या न समझें, लिए के दिए बन गए जरूर’ त्यांनी हे स्पष्ट केले नाही की ते कोणाबद्दल किंवा कोणत्या घटनेकडे इशारा करत आहेत. पोस्ट समोर येताच सोशल मीडियावर त्याच्या अर्थाबाबत चर्चा सुरू झाली. काही युजर्सनी याचा संबंध विचार व्यक्त करण्याच्या पद्धतीशी जोडला, तर काहींनी यामागे एखाद्या घटनेचा किंवा वादाचा संदर्भ शोधण्याचा प्रयत्न केला. अमिताभांना नेमके काय म्हणायचे आहे, असा प्रश्न अनेकांनी विचारला. या पोस्टमागे कोणत्याही विशिष्ट व्यक्तीची किंवा वादाची पुष्टी झाली नाही. त्यामुळे याबाबत वेगवेगळे अर्थ लावले जात राहिले. अमिताभ यांच्या अशा पोस्टमधील काही शब्दही सोशल मीडियावर दीर्घ चर्चा घडवून आणतात. फेब्रुवारी २०२६ मध्येही त्यांनी ‘CHUUUUUUPPPP!!!!’ असे लिहून पोस्ट केली होती. त्यासोबत नाराजी व्यक्त करणारा इमोजी होता. पोस्टमध्ये कोणाचेही नाव किंवा पूर्ण संदर्भ नव्हता. ते कशामुळे नाराज आहेत आणि काय झाले आहे, असे चाहत्यांनी कमेंट करून विचारले. ‘मजबूर’ चित्रपटातील वेदनादायी दृश्य बनले मजेदार मीम अमिताभ बच्चन यांच्या मीम्समध्ये नव्या पोस्टसोबतच त्यांच्या जुन्या चित्रपटांतील दृश्यांचाही वापर केला जातो. जानेवारी २०२५ मध्ये प्राइम व्हिडिओने ‘मजबूर’ चित्रपटातील एका दृश्याचा मीम म्हणून वापर केला होता. १९७४ मध्ये प्रदर्शित झालेल्या या चित्रपटातील एका प्रसंगात अमिताभ वेदनेने त्रस्त होऊन डोकं पकडतात. चित्रपटात हा एक गंभीर क्षण आहे; मात्र मीम बनवणाऱ्यांनी त्यांच्या हावभावांना दैनंदिन जीवनातील छोट्या-छोट्या त्रासांशी जोडले. प्राइम व्हिडिओने या दृश्याच्या माध्यमातून इंग्रजी शब्दांच्या चुकीच्या उच्चारांवर विनोद केला. ‘जालापेनो’, ‘सायकॉलॉजी’, ‘नेचर’ आणि ‘टेबल’ यांसारख्या शब्दांच्या चुकीच्या उच्चारांसोबत अमिताभ यांचा त्रस्त चेहरा जोडण्यात आला. त्यामुळे चित्रपटातील गंभीर दृश्य सोशल मीडियावर हशा-विनोदाचा भाग बनले. या मीमसाठी प्रेक्षकांना अमिताभ यांचा नवा व्हिडिओ पाहण्याची गरज नव्हती. जुन्या चित्रपटातील केवळ एक हावभाव नव्या संदर्भात अगदी योग्य ठरला. अमिताभ यांची चित्रपटातील पात्रे आणि हावभाव किती संस्मरणीय आहेत, हे या मीममधून दिसून येते. प्रेक्षकांना कधीकाळी भावूक करणारे दृश्य अनेक दशकांनंतर इंटरनेटवर वेगळ्याच कारणामुळे चर्चेत येऊ शकते. ‘परंपरा, प्रतिष्ठा, शिस्त’ आजही मीम्समध्ये जिवंत अमिताभ बच्चन यांच्या ‘मोहब्बतें’ चित्रपटातील ‘परंपरा, प्रतिष्ठा, शिस्त’ हा संवाद इंटरनेटवर वारंवार वापरला जातो. चित्रपटात त्यांची व्यक्तिरेखा नियम आणि शिस्तीबाबत कठोर आहे. सोशल मीडियावर या संवादाचा संबंध शाळा, महाविद्यालय, कुटुंब आणि कार्यालयातील कठोर शिस्तीशी जोडून मीम्स तयार केले जातात. ऑफिसमध्ये बॉसचे नवे नियम लागू करायचे असोत, घरी आई-वडिलांचा कडकपणा दाखवायचा असो किंवा एखाद्या समूहात शिस्त राखायची असो, अमिताभ यांचा हा संवाद लगेच आठवतो. या मीम्सच्या लोकप्रियतेचे कारण म्हणजे संवादाचा मूळ संदर्भ न बदलता तो वेगवेगळ्या परिस्थितींमध्ये वापरता येतो. चित्रपट पाहिलेले प्रेक्षक त्याचा खरा संदर्भ ओळखतात, तर नव्या पिढीला तो मीम्सच्या माध्यमातून माहीत होतो. अमिताभ यांच्या चित्रपटसृष्टीतील अनेक संवाद प्रदर्शित झाल्यानंतर अनेक वर्षांनीही लोकांच्या संभाषणाचा आणि इंटरनेटवरील भाषेचा भाग आहेत. ‘मोहब्बतें’मधील हा संवादही त्यापैकीच एक आहे. जया बच्चन यांचा मीम पाहून अमिताभ स्वतःही हसले फेब्रुवारी २०२५ मध्ये ‘कौन बनेगा करोड़पती’च्या एका विशेष भागात अमिताभ बच्चन यांना त्यांच्यावरील व्हायरल मीम्स दाखवण्यात आले. यात विनोदी कलाकार समय रैना, तन्मय भट्ट आणि काही इतर डिजिटल क्रिएटर्स सहभागी झाले होते. त्यांनी सोशल मीडियावर अमिताभ यांच्या नावाने प्रसारित झालेले मीम्स त्यांना दाखवले. यामध्ये जया बच्चन आणि अमिताभ यांच्याशी संबंधित एक मीमही होता. शोच्या व्हायरल क्लिपमध्ये जया म्हणतात की, अमिताभ एखाद्याच्या कामाने प्रभावित झाले की त्याला फुले किंवा पत्र पाठवतात, असे त्यांनी ऐकले आहे. अमिताभ यांनी त्यांना कधीही फुले किंवा पत्र पाठवले नाही, अशी त्या तक्रार करतात. यावर अभिषेक बच्चन गंमतीने म्हणतात की, अमिताभ काहीतरी चघळत आहेत. जया उत्तर देतात की ते त्यांचे उत्तरही चघळत आहेत. हा संवाद इंटरनेटवर मीम म्हणून लोकप्रिय झाला. शोमध्ये हा मीम पाहून अमिताभ हसले. हा क्षण खास होता, कारण ते आपल्या कुटुंबाशी संबंधित व्हायरल विनोदाचा मनोरंजन म्हणून आनंद घेताना दिसले. अमिताभ यांनी विनोदी अंदाजात सांगितले की, त्यांना मीम्सबद्दल फारशी माहिती नाही आणि कदाचित हे कडुनिंबाच्या झाडाशी संबंधित काहीतरी असावे, असे त्यांना वाटले. त्यांच्या प्रतिक्रियेमुळे हा भाग आणखी मजेदार झाला. १८ वर्षांपासून ब्लॉग लिहित आहेत अमिताभ, चाहत्यांना म्हणतात ‘एक्स्टेंडेड फॅमिली’ अमिताभ बच्चन यांची सोशल मीडिया लोकप्रियता समजून घेण्यासाठी त्यांच्या ब्लॉगचा उल्लेख करणे आवश्यक आहे. त्यांनी एप्रिल २००८ मध्ये ब्लॉग लिहायला सुरुवात केली होती. हळूहळू हा चाहत्यांशी संवाद साधण्याचे नियमित माध्यम बनला. अमिताभ आपल्या चाहत्यांना ‘एक्स्टेंडेड फॅमिली’ म्हणजेच विस्तारित कुटुंब म्हणतात. ते ब्लॉगवर आपल्या कामाविषयी, अनुभवांविषयी आणि विचारांविषयी शेअर करत आले आहेत. त्यांच्या पोस्टमध्ये शूटिंगचे अनुभव, वैयक्तिक विचार आणि एखाद्या घटनेवरील प्रतिक्रिया यांचा समावेश असतो. या सततच्या संवादामुळे चाहत्यांना त्यांच्याशी वेगळ्या पद्धतीने जोडले जाण्याची संधी मिळाली. ते केवळ चित्रपटांतील अभिनेते राहिले नाहीत, तर दैनंदिन जीवनशैली आणि विचारांच्या माध्यमातूनही लोकांपर्यंत पोहोचत राहिले.
Source link
अमिताभ बच्चन @84: मीम्स ते क्रिप्टिक पोस्टपर्यंत चर्चा:नंबरिंगच्या चुकीची मागितली माफी; आरोग्य, निवृत्तीच्या अफवांवरही स्पष्टोक्ती