इंदिरा गांधींच्या हत्येनंतर दहशतीत राहिल्या सोनिया:म्हणाल्या- नेहमीच भीती वाटत राहिली की पुढचा नंबर राजीव यांचा असेल; 1991 मध्ये हत्या झाली होती

इंदिरा गांधी यांच्या हत्येनंतर घर किल्ल्यात रूपांतरित झाले. कमांडोंना मुलांच्या शयनकक्षात तैनात करण्यात आले होते. राहुल-प्रियंकांना शाळेतून काढून घेण्यात आले. भीती खूप होती. अनेकदा असा विचार मनात यायचा की पुढचा नंबर राजीव यांचाच असेल, त्यांची हत्या होईल. १९९१ मध्ये ही भीती खरी ठरली. लिट्टेच्या आत्मघाती हल्ल्यात राजीव गांधींची हत्या झाली. सोनिया गांधी यांनी ‘गार्डियन’ला दिलेल्या मुलाखतीत ही माहिती दिली. त्यांच्या आगामी ‘बिलॉन्गिंग: अ जर्नी ऑफ लव्ह’ या पुस्तकात राजीव यांच्या हत्येसह वैयक्तिक आणि राजकीय मुद्द्यांवर त्यांनी आपले विचार व अनुभव मांडले आहेत. सोनिया सांगतात- ‘राजीव यांना जीवे मारण्याच्या धमक्या मिळत होत्या. भारतीय गुप्तचर यंत्रणांना याची माहिती होती, मात्र नव्या सरकारने त्याकडे दुर्लक्ष केले. त्यांची सुरक्षा काढून घेण्यात आली. आता आपल्याला कधीच सत्य समजेल, असे मला वाटत नाही.’ याच मुलाखतीत सोनिया यांनी आपल्या आणि राजीव यांच्या प्रेमकहाणीवरही भाष्य केले आहे. त्या म्हणाल्या की, त्यावेळी राजीव हे भारतातील सर्वात मोठ्या राजकीय कुटुंबाचे वारसदार आहेत, याची त्यांना माहिती नव्हती. सोनियांनी या मुद्द्यांवर भाष्य केले… इंदिरा गांधी – घरात आई, बाहेर ‘आयर्न लेडी’: १९६८ मध्ये भारतात आल्यानंतर सोनिया आणि राजीव इंदिरा गांधींसोबतच राहू लागले. बाहेरून इंदिरा कठोर ‘आयर्न लेडी’ दिसत असत, मात्र सोनिया सांगतात की घरात त्या अगदी सामान्य आई होत्या. वर्तमानपत्रांमध्ये त्यांना कठोर किंवा कडक दाखवले जात असे, पण घरात त्या इतर कोणत्याही आईसारख्याच होत्या. सोनियांच्या मते इंदिरा खूप रागही करत असत. पुस्तकात एका प्रसंगाचा उल्लेख आहे, त्यानुसार इंदिरांनी कौटुंबिक जेवणाच्या वेळी रागाच्या भरात आपली ताटली टेबलच्या पलीकडे फेकून दिली होती. सोनियांच्या मते, इंदिरांनी एकदा त्यांना सांगितले होते की पहिल्यांदा पंतप्रधान होताना त्या घाबरल्या होत्या. आणीबाणीबाबत कुटुंबात मतभेद होते: १९७५ मध्ये आणीबाणी लागू करण्याच्या निर्णयावर कुटुंब विभागले गेले होते. राजीव त्याच्या विरोधात होते. त्यांनी आईला पुढील निवडणुकीची वाट पाहण्यास सांगितले होते. मात्र संजय गांधी आणीबाणीच्या बाजूने होते. एका कौटुंबिक जेवणावेळी संजय म्हणाले होते – “विरोधक आईला उद्ध्वस्त करतील, त्यांना रोखले पाहिजे.” सोनिया पुस्तकात लिहितात, “संजय यांना नियंत्रणात ठेवले असते, तर नंतर झालेले अनेक नुकसान टाळता आले असते.” सोनिया म्हणतात की आणीबाणी लागू करणे ही चूक होती आणि इंदिरा गांधींनाही नंतर असेच वाटत होते. “मला नेहमी असे वाटते की श्रीमती गांधी मनाने लोकशाहीवादी होत्या. मला माहीत आहे की यावर अनेकजण हसतील, पण माझे असे मत आहे की आणीबाणीच्या काळात त्या कधीही सहज नव्हत्या. ही गोष्ट त्यांच्यावर भारी पडत होती.” ३१ ऑक्टोबर १९८४ – रक्ताने माखलेले ते शरीर: त्या दिवशी फटाक्यांसारखा आवाज ऐकू आला तेव्हा सोनिया घरीच होत्या. शेजारच्या कार्यालयात धावत गेल्या, तेव्हा इंदिरा गांधींचे गोळ्यांनी छलनी झालेले, रक्ताने माखलेले शरीर जमिनीवर पडलेले होते. सुवर्ण मंदिरातील ऑपरेशनचा बदला घेण्यासाठी त्यांच्या स्वतःच्याच शीख अंगरक्षकांनी त्यांच्यावर गोळ्या झाडल्या होत्या. रुग्णालयापर्यंतच्या प्रवासाबद्दल सोनिया म्हणतात, “घरापासून रुग्णालयापर्यंतचा प्रवास असहनीय होता. वाहतूक कोंडी जास्त नव्हती, पण तो प्रवास खूपच संथ वाटत होता. मला हेही माहीत होते की त्या बोलत नाहीत, म्हणजे सर्व काही संपले आहे.” इंदिरा यांच्या निधनानंतर राजीव यांना पंतप्रधान होण्यास सांगितले गेले, तेव्हा सोनिया यांनी त्यांना राजकारणापासून दूर राहण्याची विनवणी केली होती. बाबरी विध्वंस – टीव्हीवर पाहून रडल्या: डिसेंबर १९९२ मध्ये अयोध्येतील मशीद पाडण्यात आली, तेव्हा सोनिया यांनी ते दूरदर्शनवर पाहिले आणि त्या रडू लागल्या. त्यांनी म्हटले, “तेव्हा मला समजले की महात्मा गांधी, नेहरू आणि त्यांच्या सहकाऱ्यांनी ज्या धर्मनिरपेक्ष राष्ट्राची निर्मिती करण्याचा प्रयत्न केला, त्यासाठी आपल्याला दीर्घ लढा द्यावा लागणार आहे.” त्याही मानतात की, काँग्रेसच्या आत्मसंतुष्टतेने भाजप आणि त्याच्या कट्टर हिंदुत्वाच्या राजकारणाच्या उदयाला मदत केली. त्या म्हणतात—मला वाटते, अनेक बाबतींत आपण खूपच आत्मसंतुष्ट झालो होतो. एक प्रकारची बेफिकीर वृत्ती होती.



Source link