एक झाड मोठं व्हायला 150 वर्षे लागतात, वृक्षतोड तातडीने थांबवा:ओमराजे निंबाळकरांचा सरकारला घरचा अहेर

सह्याद्रीच्या परिसरात सुरू असलेल्या वृक्षतोडीचा मुद्दा आता राजकीय वर्तुळातही चर्चेचा विषय ठरला आहे. रायगड जिल्ह्यातील कर्जत तालुक्यातील साय डोंगर परिसरात होत असलेल्या वृक्षतोडीविरोधात शिवसेना उद्धव बाळासाहेब ठाकरे पक्षाने आंदोलन करत सरकारचे लक्ष वेधले आहे. आमदार आदित्य ठाकरे आणि राष्ट्रवादी काँग्रेसचे आमदार रोहित पवार यांनी या वृक्षतोडीला विरोध केल्यानंतर आता शिवसेना शिंदे गटाचे धाराशिवचे खासदार ओमराजे निंबाळकर यांनीही पर्यावरणाच्या रक्षणासाठी आवाज उठवला आहे. वृक्षतोड तातडीने थांबवली पाहिजे, अशी ठाम भूमिका त्यांनी मांडली आहे. एका झाडाची पूर्ण वाढ होण्यासाठी साधारण 150 ते 250 वर्षांचा कालावधी लागू शकतो. त्यामुळे विकासाच्या नावाखाली मोठ्या प्रमाणावर वृक्षतोड करणे योग्य नाही. निसर्गाची हानी केल्यानंतर त्याचे गंभीर परिणाम आज समाजाला भोगावे लागत आहेत, असे मत ओमराजे निंबाळकर यांनी व्यक्त केले. एखाद्या प्रकल्पासाठी झाडे तोडणे अपरिहार्य असेल, तर त्या बदल्यात केवळ नवीन झाडे लावून चालणार नाही, तर त्यांची योग्य वाढ होऊन ती जगतील याची जबाबदारीही निश्चित केली पाहिजे, अशी मागणी त्यांनी केली. वृक्षतोडीविरोधात ठाकरेंच्या शिवसेनेचे आंदोलन रायगड जिल्ह्यातील कर्जत तालुक्यातील साय डोंगर परिसरात सुरू असलेल्या वृक्षतोडीच्या मुद्द्यावरून राजकीय वातावरण तापले आहे. या वृक्षतोडीच्या निषेधार्थ शिवसेना उद्धव बाळासाहेब ठाकरे पक्षाच्या वतीने मोर्चा काढण्यात आला. आमदार आदित्य ठाकरे यांच्या नेतृत्वाखाली शेकडो शिवसैनिकांनी संबंधित परिसरात जाऊन वृक्षतोडीविरोधात भूमिका मांडली. या आंदोलनादरम्यान शिवसेना नेते अनिल परब यांनी राज्य सरकारवर जोरदार टीका केली. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या नेतृत्वाखालील सरकारच्या पर्यावरणविषयक भूमिकेवर त्यांनी प्रश्न उपस्थित केले. विकास प्रकल्पांच्या नावाखाली मोठ्या प्रमाणावर वृक्षतोड होत असेल, तर त्याचे दीर्घकालीन पर्यावरणीय परिणाम कोण लक्षात घेणार, असा सवाल त्यांनी उपस्थित केला. आदित्य ठाकरे यांनीही या परिसराला भेट देऊन आंदोलकांना पाठिंबा दिला. वृक्षतोडीच्या मुद्द्यावरून त्यांनी सरकारवर टीका केली. पर्यावरणाचे नुकसान करून विकास साधण्याच्या भूमिकेला विरोध असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. या आंदोलनामुळे सह्याद्री परिसरातील वृक्षतोडीचा मुद्दा पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे. ‘एका झाडाच्या बदल्यात 100 झाडे लावा’ खासदार ओमराजे निंबाळकर यांनी वृक्षतोडीबाबत भूमिका मांडताना पर्यावरणाच्या संतुलनाचे महत्त्व अधोरेखित केले. झाडे ही केवळ जंगलाचा भाग नसून पाऊस, पाणी, शेती आणि संपूर्ण पर्यावरणीय व्यवस्थेसाठी महत्त्वाची आहेत. त्यामुळे झाडे तोडल्यानंतर त्याची भरपाई करणे ही केवळ औपचारिकता राहता कामा नये, असे त्यांच्या भूमिकेतून स्पष्ट झाले. एखाद्या विकास प्रकल्पासाठी वृक्षतोड करणे अत्यावश्यक असेल, तर एका झाडाच्या बदल्यात 100 झाडे लावण्याची आणि त्यांची पुढील काही वर्षे निगा राखण्याची जबाबदारी संबंधित यंत्रणांवर निश्चित केली पाहिजे, अशी मागणी त्यांनी केली. नवीन झाडे लावल्याची नोंद करणे पुरेसे नसून ती प्रत्यक्षात जगली आहेत का, त्यांची वाढ झाली आहे का आणि त्यातून पर्यावरणाला अपेक्षित लाभ मिळतो आहे का, यावरही लक्ष ठेवणे आवश्यक आहे. निसर्गाचे नुकसान झाल्यानंतर त्याची भरपाई काही वर्षांत करता येत नाही. जुनी झाडे मोठी होण्यासाठी अनेक दशके किंवा शतके लागतात. त्यामुळे वृक्षतोडीचा निर्णय घेताना पर्यावरणीय परिणामांचा गांभीर्याने विचार करणे गरजेचे असल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले. निसर्गाच्या बदलत्या चक्राचा फटका शेतकऱ्यांना सध्या निसर्गाच्या बदलत्या चक्राचा आणि अनियमित हवामानाचा परिणाम शेतीवर होत आहे. पावसाचे बदलते स्वरूप, पाणीटंचाई आणि शेतीसमोरील विविध संकटांमुळे शेतकऱ्यांना अनेक अडचणींचा सामना करावा लागत आहे. अशा परिस्थितीत मोठ्या प्रमाणावर वृक्षतोड झाल्यास त्याचे परिणाम पर्यावरणाबरोबरच शेतीवरही होऊ शकतात, अशी चिंता ओमराजे निंबाळकर यांनी व्यक्त केली. झाडे आणि जंगलांचे पर्यावरणीय संतुलन राखण्यात महत्त्वाचे योगदान असते. त्यामुळे वृक्षतोडीबाबत सरकारने केवळ प्रकल्पाचा विचार न करता पर्यावरण आणि शेतकऱ्यांच्या हिताचाही विचार करावा, अशी त्यांची मागणी आहे. वृक्षतोड रोखण्यासाठी सरकारने ठोस पावले उचलावीत आणि पर्यावरणाचे नुकसान होणार नाही याची काळजी घ्यावी, असे त्यांनी म्हटले. ‘फडणवीस मित्रांसाठी झाडांची कत्तल करत आहेत’; अनिल परबांचा आरोप दरम्यान, या वृक्षतोडीच्या मुद्द्यावरून शिवसेना नेते अनिल परब यांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्यावर गंभीर आरोप केले. सरकार संबंधित प्रकल्पाला पर्यावरणपूरक असल्याचे सांगत असले, तरी प्रत्यक्षात मोठ्या प्रमाणावर झाडे तोडली जाणार असल्याचा दावा त्यांनी केला. हा प्रकल्प काही मोजक्या लोकांच्या फायद्यासाठी राबवला जात असल्याचा आरोपही परब यांनी केला. या प्रकल्पासाठी 32 हजारांहून अधिक वृक्ष तोडले जाणार असल्याचे सांगितले जात असताना प्रत्यक्षात 7 ते 8 लाख झाडे तोडली जाण्याची शक्यता असल्याचा दावा विरोधकांकडून करण्यात आल्याचे परब यांनी म्हटले. वनविभागाकडून दिल्या जाणाऱ्या आकडेवारीवरही त्यांनी प्रश्न उपस्थित केले. मात्र, वृक्षतोडीच्या आकडेवारीबाबत करण्यात आलेल्या या दाव्यांची स्वतंत्रपणे पडताळणी होणे आवश्यक आहे. वृक्षतोडीमुळे केवळ एका परिसराचे नुकसान होणार नसून त्याचा परिणाम कोकणासह संपूर्ण महाराष्ट्राच्या पर्यावरणावर होऊ शकतो, असा इशाराही परब यांनी दिला. पाऊस आणि पाण्याच्या उपलब्धतेसाठी जंगलांचे महत्त्व मोठे आहे. त्यामुळे वीजनिर्मिती किंवा अन्य विकास प्रकल्प राबवताना पर्यावरणाचे संरक्षणही तितकेच महत्त्वाचे असल्याचे त्यांनी सांगितले. विकास आणि पर्यावरण यांचा समतोल साधण्याची मागणी साय डोंगर परिसरातील वृक्षतोडीच्या मुद्द्यावरून सत्ताधारी आणि विरोधकांमध्ये आरोप-प्रत्यारोप सुरू असताना ओमराजे निंबाळकर यांनी वृक्षतोड थांबवण्याची मागणी केल्याने या विषयाला वेगळे महत्त्व प्राप्त झाले आहे. आदित्य ठाकरे, रोहित पवार आणि आता ओमराजे निंबाळकर यांनीही या प्रश्नावर चिंता व्यक्त केल्याने वृक्षतोडीचा मुद्दा राजकीय चर्चेच्या केंद्रस्थानी आला आहे. विकास प्रकल्पांची गरज आणि पर्यावरणाचे संरक्षण यांचा समतोल राखणे आवश्यक आहे. मात्र, मोठ्या प्रमाणावर वृक्षतोड झाल्यानंतर त्याची भरपाई करणे सोपे नसते. त्यामुळे प्रकल्पांची अंमलबजावणी करताना पर्यावरणीय परिणामांचा अभ्यास, वृक्षतोडीची पारदर्शक आकडेवारी आणि नव्याने लावलेल्या झाडांच्या संगोपनाची जबाबदारी निश्चित करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. वृक्षतोडीवर सरकार नेमकी कोणती भूमिका घेते आणि पर्यावरणाच्या संरक्षणासाठी कोणती पावले उचलते, याकडे आता लक्ष लागले आहे. हेही वाचा… भांडुप स्थानकात AC लोकलच्या धडकेत तरुणाचा मृत्यू:रेल्वेच्या खोळंब्यात प्रवाशांचे हाल, अपघातामुळे संताप मध्य रेल्वेच्या लोकल सेवेतील विस्कळीतपणामुळे मुंबईकर प्रवाशांना मोठ्या गैरसोयीचा सामना करावा लागत असतानाच भांडुप रेल्वे स्थानकात एक दुर्दैवी घटना घडली आहे. रेल्वे रूळ ओलांडत असताना AC लोकलची धडक बसल्याने एका तरुणाचा मृत्यू झाला. भांडुप स्थानकातील प्लॅटफॉर्म क्रमांक 3 येथे हा अपघात घडल्याची प्राथमिक माहिती आहे. या घटनेमुळे परिसरात हळहळ व्यक्त होत असून, रेल्वे वाहतुकीतील अडथळ्यांमुळे निर्माण झालेल्या परिस्थितीवरही प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत. सविस्तर वाचा….



Source link