काउंटरवरून रेल्वे आरक्षण केल्यावरही विमा मिळणार:आतापर्यंत ऑनलाइन तिकिटांवर मिळत होते, SCचा आदेश- २७ ऑक्टोबरपासून लागू होणार

आता काउंटरवरून रेल्वे आरक्षण करतानाही प्रवाशांना विमा घेता येणार आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने भारतीय रेल्वेला हा आदेश दिला आहे. न्यायालयाचा आदेश २७ ऑक्टोबरपासून लागू होईल. न्यायमूर्ती अहसानुद्दीन अमानुल्लाह आणि न्यायमूर्ती आर. महादेवन यांच्या खंडपीठाने हा निर्णय दिला. सध्या केवळ ऑनलाइन तिकीट बुक करणाऱ्यांनाच विमा मिळत होता. ऑफलाइन तिकिटांवरही ही सुविधा ऑनलाइन तिकिटाप्रमाणे ऐच्छिक असेल. ओडिशातील रेल्वे अपघातानंतर न्यायालयाने सुरक्षेची व्याप्ती वाढवली जून २०२३ मध्ये ओडिशात झालेल्या रेल्वे अपघातानंतर न्यायालयात एक याचिका दाखल करण्यात आली होती. यात रेल्वे अपघात रोखणारी सुरक्षा यंत्रणा लवकरात लवकर सर्व रेल्वेगाड्यांमध्ये बसवावी आणि अपघाताच्या चौकशीसाठी एक समिती स्थापन करावी, अशी मागणी करण्यात आली होती. प्रकरणाचे गांभीर्य लक्षात घेऊन न्यायालयाने प्रवाशांच्या संपूर्ण सुरक्षेशी संबंधित मुद्देही यात समाविष्ट केले आहेत—जसे की स्थानकांवर फूट ओव्हर ब्रिज उभारणे, रेल्वे रुळांच्या आसपास जाळी लावणे आणि खिडकीवरून तिकीट घेणाऱ्या प्रवाशांना विमा न मिळणे. काउंटरवरून तिकीट घेणाऱ्या प्रवाशांना फायदा सर्वोच्च न्यायालयाने सांगितले की, सामान्य प्रवासी बहुतेक वेळा स्थानकाच्या काउंटरवरून तिकीट घेतात. रेल्वेला त्यांच्यासाठी विम्याची व्यवस्था करण्यासाठी पुरेसा वेळ देण्यात आला होता, मात्र कोणतेही काम झाले नाही. म्हणूनच आता 27 ऑक्टोबर 2026 पासून स्थानकाच्या काउंटरवरील प्रत्येक तिकिटावरही ऑनलाइन तिकिटाप्रमाणे विम्याचा पर्याय देणे अनिवार्य करण्यात आले आहे. या प्रकरणाची पुढील सुनावणी 16 नोव्हेंबर 2026 रोजी होणार आहे. रेल्वे ट्रॅव्हल इन्शुरन्सशी संबंधित महत्त्वाचे प्रश्न-उत्तरे… प्रश्न- प्रवाशाला कोणत्या परिस्थितीत किती विमा संरक्षण मिळेल? उत्तर-
या अपघातांवर दावा मिळेल: ट्रेन रुळावरून घसरणे, दोन ट्रेनची टक्कर, दहशतवादी हल्ला किंवा कोणत्याही अप्रिय घटनेत प्रवाशाचा मृत्यू होणे, अवयव गमावणे किंवा गंभीर दुखापत झाल्यास विम्याची रक्कम मिळेल. या परिस्थितींमध्ये पैसे मिळणार नाहीत: एखादा प्रवासी आत्महत्येचा प्रयत्न करत असल्यास, स्वतःला इजा करत असल्यास किंवा मानसिक संतुलन ठीक नसल्यामुळे अपघाताचा बळी ठरल्यास कोणतीही नुकसानभरपाई किंवा विमा संरक्षण मिळणार नाही. किती रक्कम मिळेल: नुकसान किती मोठे आहे, त्यानुसार विम्याची रक्कम ठरवली जाते (उदा. मृत्यू किंवा पूर्णपणे अपंगत्व आल्यास जास्तीत जास्त ₹10 लाखांपर्यंत आणि दुखापत झाल्यास उपचारांचा खर्च). प्रश्न- ट्रॅव्हल इन्शुरन्स सर्व श्रेणीतील प्रवाशांसाठी असतो का? उत्तर- हा विमा सर्व श्रेणी किंवा वर्गांतील प्रवाशांना, जसे की फर्स्ट AC, सेकंड AC, थर्ड AC, स्लीपर किंवा चेअर कारच्या कन्फर्म आणि RAC (रिझर्व्हेशन अगेन्स्ट कॅन्सलेशन) तिकिटांवर मिळतो. मात्र, काउंटरवरून तिकीट खरेदी केल्यास प्रवाशांना ही सुविधा मिळत नाही. याशिवाय, आता एका नव्या बदलानंतर मुलांच्या हाफ तिकिटावर पर्यायी विमा पॉलिसीचा लाभ मिळत नाही. केवळ फुल तिकिटावरच या पॉलिसीचा लाभ घेता येतो. प्रश्न- रेल्वे ट्रॅव्हल इन्शुरन्ससाठी क्लेम कसा करू शकता? उत्तर- ट्रेन अपघाताच्या 4 महिन्यांच्या आत विम्यासाठी दावा करू शकता. जखमी व्यक्ती, नामनिर्देशित व्यक्ती किंवा त्याचा वारस विम्याच्या दाव्यासाठी अर्ज करू शकतो. यासाठी विमा कंपनीच्या कार्यालयात अर्ज साद करावा लागतो आणि संबंधित कागदपत्रेही जमा करावी लागतात. प्रश्न- आरक्षण नसलेल्या प्रवाशांना प्रवास विमा मिळतो का? उत्तर- ट्रॅव्हल इन्शुरन्सची सुविधा सध्या फक्त आरक्षणाचे तिकीट घेणाऱ्या प्रवाशांनाच मिळते. एखादा विनाआरक्षणाचा प्रवासी अपघाताचा बळी ठरला असेल, तर तो फक्त सरकारकडून दिल्या जाणाऱ्या नुकसानभरपाईसाठीच पात्र असतो. प्रश्न- रेल्वे ट्रॅव्हल इन्शुरन्सची सुरुवात कधी झाली होती? उत्तर- प्रवाशांच्या सुविधेसाठी रेल्वेने पर्यायी प्रवासी ट्रॅव्हल इन्शुरन्सची सुरुवात सप्टेंबर २०१६ मध्ये केली होती. त्या वेळी प्रति प्रवासी विमा प्रीमियम ९२ पैसे होता, ज्याचा भरणा सरकार स्वतः करत होते. मात्र ऑगस्ट २०१८ मध्ये प्रीमियम कमी करून प्रति प्रवासी ४२ पैसे करण्यात आला. त्यानंतर तो पुन्हा ३५ पैसे करण्यात आला. आता नुकत्याच झालेल्या बदलानंतर रेल्वेने तो वाढवून ४५ पैसे केला आहे आणि आता तिकीट बुक करताना ही रक्कम प्रवाशांनाच भरावी लागते.



Source link