महाराष्ट्राच्या राजकारणाची सखोल जाण, राजकीय घडामोडींचे अचूक आकलन आणि ऐतिहासिक संदर्भांवरील प्रभुत्व यांसाठी ओळखले जाणारे ज्येष्ठ पत्रकार आणि राजकीय विश्लेषक प्रताप आसबे यांचे हृदयविकाराच्या झटक्याने निधन झाले. मुंबईतील हिंदुजा रुग्णालयात उपचार सुरू असताना त्यांनी अखेरचा श्वास घेतला. त्यांच्या निधनामुळे महाराष्ट्राच्या राजकीय पत्रकारितेतील अभ्यासू आणि अनुभवी व्यक्तिमत्त्व हरपल्याची भावना व्यक्त केली जात आहे. प्रताप आसबे यांनी आपल्या पत्रकारितेच्या माध्यमातून महाराष्ट्राच्या राजकारणातील विविध घडामोडींचे बारकाईने निरीक्षण केले. राज्यातील राजकीय पक्षांची वाटचाल, नेत्यांमधील समीकरणे, सत्तासंघर्ष आणि राजकीय निर्णयांमागील पार्श्वभूमी यांचा त्यांचा सखोल अभ्यास होता. त्यामुळे राजकीय घडामोडींचे विश्लेषण करताना ते केवळ तात्कालिक घटनांपुरते मर्यादित राहत नसत, तर त्यामागील ऐतिहासिक आणि राजकीय संदर्भही स्पष्ट करत असत. राजकीय घडामोडी आणि ऐतिहासिक संदर्भांवर प्रभुत्व महाराष्ट्राच्या राजकारणातील अनेक दशकांच्या घडामोडींची माहिती प्रताप आसबे यांना होती. एखाद्या राजकीय घटनेची पार्श्वभूमी, संबंधित नेत्यांची भूमिका किंवा पूर्वीच्या राजकीय घडामोडींशी असलेला संबंध समजून घ्यायचा असल्यास त्यांच्याकडे विश्वासाने पाहिले जात असे. राजकीय घटनांचे विश्लेषण करताना संदर्भांची अचूक मांडणी करणे, विविध घडामोडींमधील परस्परसंबंध स्पष्ट करणे आणि त्यातून राजकीय स्थितीचे आकलन करून देणे ही त्यांच्या पत्रकारितेची वैशिष्ट्ये होती. राजकीय पत्रकारितेत केवळ बातमी देण्यापेक्षा त्या बातमीमागील अर्थ उलगडणे महत्त्वाचे असते. आसबे यांची अभ्यासपूर्ण मांडणी या दृष्टीने महत्त्वाची मानली जात होती. महाराष्ट्राच्या राजकीय इतिहासाची जाण आणि वर्तमानातील घडामोडींचे विश्लेषण करण्याची क्षमता यांमुळे त्यांनी पत्रकारिता क्षेत्रात स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण केली. नव्या पत्रकारांना राजकीय पत्रकारितेचे धडे 1990 च्या दशकात प्रताप आसबे यांनी अनेक नवोदित पत्रकारांना राजकीय पत्रकारितेचे मार्गदर्शन केले. राजकीय बातम्यांकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन, घटनांची पार्श्वभूमी समजून घेण्याचे महत्त्व आणि ऐतिहासिक संदर्भांचा अभ्यास यांसारख्या बाबींचे महत्त्व त्यांच्या कामातून नव्या पिढीतील पत्रकारांना समजले. राजकीय पत्रकारितेत अनुभवाबरोबरच सातत्यपूर्ण वाचन, निरीक्षण आणि अभ्यास आवश्यक असतो. या क्षेत्रातील त्यांच्या प्रदीर्घ अनुभवामुळे राजकीय घडामोडींचे आकलन करून घेण्यासाठी अनेक जण त्यांचा सल्ला घेत असत. त्यामुळे त्यांचे योगदान केवळ बातम्या आणि विश्लेषणापुरते मर्यादित राहिले नाही, तर पत्रकारितेच्या पुढील पिढीला दिशा देणारेही ठरले. ‘महाराष्ट्र टाइम्स’मधील महत्त्वपूर्ण कारकीर्द प्रताप आसबे यांनी ‘महाराष्ट्र टाइम्स’मध्ये पत्रकार म्हणून काम केले. या काळात त्यांनी महाराष्ट्राच्या राजकारणाशी संबंधित विविध विषयांचा अभ्यास करून राजकीय पत्रकारितेत आपले स्थान निर्माण केले. त्यांच्या विश्लेषणामध्ये राजकीय घटनांची पार्श्वभूमी, संबंधित नेत्यांच्या भूमिका आणि त्यातून निर्माण होणाऱ्या संभाव्य परिणामांचा विचार केला जात असे. राजकारणातील बदलत्या परिस्थितीचे विश्लेषण करताना पूर्वीच्या घटनांचा संदर्भ देण्याची त्यांची पद्धत विशेष उल्लेखनीय होती. त्यामुळे त्यांच्या अनुभवाचा आणि अभ्यासाचा उपयोग राजकीय घडामोडी समजून घेण्यासाठी होत असे. पत्रकारिता क्षेत्रात त्यांनी मिळवलेला सन्मान हा त्यांच्या दीर्घ अनुभवाची आणि अभ्यासपूर्ण कार्याची पावती मानला जातो. दिनू रणदिवे पुरस्काराचे पहिले मानकरी प्रताप आसबे यांच्या पत्रकारितेतील योगदानाची दखल विविध स्तरांवर घेण्यात आली. त्यांना मानाचा दिनू रणदिवे पुरस्कार प्रदान करण्यात आला होता. 2020-21 मध्ये सुरू झालेल्या या पुरस्काराचे ते पहिले मानकरी ठरले. हा सन्मान त्यांच्या पत्रकारितेतील योगदानाचे महत्त्व अधोरेखित करणारा ठरला. मूळचे सोलापूर जिल्ह्यातील असलेल्या प्रताप आसबे यांनी आपल्या व्यावसायिक कारकिर्दीचा मोठा भाग मुंबईत पत्रकारिता करत घालवला. मुंबई हीच त्यांची कर्मभूमी राहिली. राज्याच्या राजकारणातील महत्त्वाच्या घडामोडींचे वार्तांकन आणि विश्लेषण करत त्यांनी पत्रकारिता क्षेत्रात स्वतःची स्वतंत्र ओळख निर्माण केली. 29 ऑक्टोबर रोजी अंत्यसंस्कार हृदयविकाराचा झटका आल्यानंतर प्रताप आसबे यांना तातडीने रुग्णालयात दाखल करण्यात आले होते. मात्र, उपचारादरम्यान त्यांची प्राणज्योत मालवली. मुंबईतील हिंदुजा रुग्णालयात त्यांचे निधन झाले. त्यांच्या पार्थिवावर 29 ऑक्टोबर रोजी सकाळी 11 वाजता दादर पार्क येथील स्मशानभूमीत अंत्यसंस्कार करण्यात येणार आहेत. प्रताप आसबे यांच्या निधनाने महाराष्ट्राच्या राजकारणाचा सखोल अभ्यास असलेले, ऐतिहासिक संदर्भांची जाण असलेले आणि नव्या पत्रकारांना मार्गदर्शन करणारे ज्येष्ठ पत्रकार हरपले आहेत. त्यांच्या निधनामुळे पत्रकारिता क्षेत्रात शोक व्यक्त केला जात असून, त्यांच्या प्रदीर्घ कार्याची आणि अभ्यासपूर्ण राजकीय विश्लेषणाची आठवण कायम राहील. हेही वाचा… सरन्यायाधीश सूर्यकांत यांच्याविरोधातील वक्तव्य भोवले:न्यायालयीन अवमान प्रकरणी संजय राऊतांना सुप्रीम कोर्टाचे आदेश, 17 नोव्हेंबरला प्रत्यक्ष हजर राहावे लागणार भारताचे सरन्यायाधीश आणि न्यायव्यवस्थेबाबत सोशल मीडियावर केलेल्या वक्तव्यामुळे शिवसेना (उद्धव बाळासाहेब ठाकरे) पक्षाचे खासदार संजय राऊत यांच्या अडचणी वाढल्या आहेत. या प्रकरणाची गंभीर दखल घेत सर्वोच्च न्यायालयाने राऊत यांना 17 नोव्हेंबर रोजी प्रत्यक्ष न्यायालयात उपस्थित राहण्याचे निर्देश दिले आहेत. या प्रकरणात पत्रकार निखिल वागळे यांनाही त्याच दिवशी न्यायालयासमोर हजर राहण्यास सांगण्यात आले आहे. वागळे यांना मात्र डिजिटल माध्यमातून उपस्थित राहण्याची परवानगी देण्यात आली आहे. न्यायालयीन अवमानाशी संबंधित या प्रकरणात सर्वोच्च न्यायालयाने घेतलेल्या भूमिकेमुळे आता पुढील सुनावणीकडे राजकीय आणि कायदेशीर वर्तुळाचे लक्ष लागले आहे. सविस्तर वाचा….
Source link
ज्येष्ठ पत्रकार प्रताप आसबे यांचे हृदयविकाराच्या झटक्याने निधन:महाराष्ट्राच्या राजकारणाचा चालता-बोलता संदर्भकोश हरपला
