Headlines

नागपूर विद्यापीठाने मधमाश्यांच्या पेट्यांसाठी जाळीदार झाकण विकसित केले:वाहतुकीत मधमाश्या पेटीत राहतील आणि हवा खेळती राहील; संशोधनाचे डिझाइन नोंदणीकृत




मधमाश्यांच्या पेट्या नेताना उष्णता, हवा कमी खेळती राहणे आणि मधमाश्या बाहेर पडण्याचा धोका असतो. यावर उपाय म्हणून राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठातील संशोधकांनी ‘व्हेंटिलेटेड बी-रिटेनिंग इनर कव्हर’ हे जाळीदार आतील झाकण विकसित केले आहे. या रचनेमुळे मधमाश्या पेटीतच राहतील आणि हवा खेळती राहील. संशोधनाचे डिझाइन नोंदणीकृत झाले आहे. फुलोरा असलेल्या शेतांजवळ किंवा परागीभवनासाठी पिकांच्या परिसरात मधमाशीपालकांना पेट्या हलवाव्या लागतात. सध्या वाहतुकीपूर्वी पेट्यांचे भाग आणि फ्रेम घट्ट बसवणे, मधमाश्या बाहेर पडणार नाहीत याची काळजी घेणे आणि हवा खेळती ठेवणे असे उपाय केले जातात. शक्यतो रात्री किंवा थंड वातावरणात पेट्या नेल्या जातात. तरीही लांब प्रवासात बंदिस्तपणा, तापमानातील बदल आणि वाहनांचे हादरे यामुळे मधमाश्यांवर ताण येऊ शकतो. नागपूर विद्यापीठाच्या संशोधकांनी विकसित केलेल्या झाकणात विशेष जाळी वापरली आहे. ती मधमाश्यांना पेटीबाहेर पडण्यापासून रोखते आणि हवा आत-बाहेर खेळती ठेवते. त्यामुळे पेटीत उष्णता साचण्याचा धोका कमी होण्यास मदत होऊ शकते. हे तापमान आपोआप नियंत्रित करणारे उपकरण नाही. यात हवा खेळती ठेवण्याची आणि मधमाश्यांना पेटीत रोखण्याची सोय आहे. वाहतुकीदरम्यान मधमाश्यांच्या मृत्यूचे प्रमाण किती, याची महाराष्ट्रातील अधिकृत आकडेवारी उपलब्ध नाही. मात्र, आंतरराष्ट्रीय संशोधनानुसार लांब पल्ल्याच्या वाहतुकीमुळे मधमाश्यांच्या वसाहतींवर तापमानाचा ताण येतो. त्यामुळे या नव्या रचनेचा प्रत्यक्ष वापर आणि परिणामकारकता महत्त्वाची ठरणार आहे. देशातील मध उत्पादन 2014-15 मधील 80 हजार 530 टनांवरून 2025-26 च्या दुसऱ्या आगाऊ अंदाजानुसार 1 लाख 51 हजार 690 टनांवर पोहोचले आहे. मधुक्रांती पोर्टलवर 16 हजार 443 मधमाशीपालक, संस्था आणि कंपन्यांच्या माध्यमातून 24.52 लाख वसाहतींची नोंदणी झाली आहे. महाराष्ट्रात 2022-23 मध्ये 2 हजार 100 टन मध उत्पादन नोंदले गेले होते. या वाढत्या क्षेत्रात पेट्यांची सुरक्षित वाहतूक महत्त्वाची ठरते.



Source link

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *