नोएल टाटा 6 मोठ्या कंपन्यांच्या बोर्डावरून पायउतार होणार:12 नोव्हेंबरला 70 वर्षांचे होतील, निवृत्ती धोरणानुसार निर्णय; टाटा सन्सच्या बोर्डावर राहणार

टाटा ट्रस्ट्सचे अध्यक्ष नोएल टाटा 12 नोव्हेंबर रोजी 70 वर्षांचे होणार आहेत. बिगर-कार्यकारी संचालकांसाठी टाटा समूहाच्या निवृत्ती धोरणानुसार ते समूहातील 6 प्रमुख कंपन्यांच्या संचालक मंडळाचा राजीनामा देतील. मात्र, ते टाटा सन्सच्या संचालक मंडळावर टाटा ट्रस्ट्सचे नामनिर्देशित संचालक म्हणून कायम राहतील. टाटा सन्सचे अध्यक्ष एन. चंद्रशेखरन यांची फेरनियुक्ती, टाटा सन्सचे सूचिबद्धीकरण आणि समूहाच्या प्रशासन नियमांवरून मतभेद सुरू असताना हा बदल होत आहे. या निर्णयाशी आणि त्यासंबंधित वादाशी निगडित महत्त्वाचे प्रश्न-उत्तरे जाणून घ्या… प्रश्न 1: नोएल टाटा कोणत्या 6 कंपन्यांच्या संचालक मंडळातून बाहेर पडणार आहेत? उत्तर: नोएल टाटा ट्रेंट, वोल्टास, टाटा इन्व्हेस्टमेंट कॉर्पोरेशन, टाटा इंटरनॅशनल, ट्रेंट हायपरमार्केट प्रायव्हेट लिमिटेड आणि दुबईस्थित टाटा इंटरनॅशनल वेस्ट एशिया DMCC या कंपन्यांच्या बिगर-कार्यकारी अध्यक्षपदावरून पायउतार होतील. याशिवाय, ते टाटा स्टील आणि टायटन कंपनीच्या नॉन-एक्झिक्युटिव्ह व्हाइस-चेअरमन तसेच इंडिटेक्स ट्रेंट रिटेल इंडिया कंपनीच्या संचालकपदाचा राजीनामाही देतील. प्रश्न २: ते टाटा समूहाच्या कोणत्याही ऑपरेटिंग कंपनीत पदावर कायम राहतील का? उत्तर: होय, ते ट्रेंट लिमिटेड आणि टेस्को यांच्या संयुक्त उपक्रम असलेल्या ‘ट्रेंट हायपरमार्केट लिमिटेड’च्या संचालक मंडळावर कायम राहतील. ही कंपनी स्टार बाजार आणि स्टार डेली या नावांनी रिटेल स्टोअर्स चालवते. प्रश्न ३: वयाच्या ७०व्या वर्षी निवृत्तीचा नियम काय आहे आणि तो नोएल टाटा यांना कसा लागू होतो? उत्तर: टाटा समूहाच्या गव्हर्नन्स फ्रेमवर्कनुसार, एक्झिक्युटिव्ह डायरेक्टर्ससाठी निवृत्तीचे वय ६५ वर्षे, तर नॉन-एक्झिक्युटिव्ह/नॉन-इंडिपेंडंट डायरेक्टर्ससाठी ७० वर्षे आहे. नोएल टाटा १२ नोव्हेंबर रोजी ७० वर्षांचे होत आहेत. त्यामुळे ते या धोरणाचे पालन करत ऑपरेटिंग कंपन्यांच्या संचालक मंडळातून पायउतार होत आहेत. प्रश्न 4: ते 6 कंपन्यांमधून पद सोडत असतील, तर टाटा सन्सच्या बोर्डावर कसे कायम राहतील? उत्तर: टाटा सन्समधील त्यांची भूमिका वेगळी आहे. ते तेथे कोणत्याही ऑपरेटिंग कंपनीचे संचालक म्हणून नव्हे, तर टाटा ट्रस्ट्सचे ‘नामनिर्देशित संचालक’ म्हणून सहभागी आहेत. टाटा सन्समध्ये टाटा ट्रस्ट्सचा जवळपास 66% हिस्सा आहे. होल्डिंग कंपनीत भागधारकाने नामनिर्देशित केलेल्या संचालकांचे नियम ऑपरेटिंग कंपन्यांमधील गैर-कार्यकारी संचालकांपेक्षा वेगळे असतात, त्यामुळे ते टाटा सन्सच्या बोर्डावर कायम राहतील. प्रश्न 5: नोएल टाटा यांच्या पद सोडण्याचा या 6 कंपन्यांवर काय परिणाम होईल? उत्तर: ट्रेंट, व्होल्टास, टाटा इंटरनॅशनल आणि टाटा इन्व्हेस्टमेंट कॉर्पोरेशनमध्ये नव्या अध्यक्षांची नियुक्ती करावी लागेल. तर टाटा स्टील आणि टायटनमध्ये उपाध्यक्षपद रिक्त होईल. कॉर्पोरेट गव्हर्नन्स तज्ज्ञांचे मत आहे की प्रवर्तक कुटुंबातील किंवा प्रभावशाली पदावर असलेल्या व्यक्तीने निवृत्तीच्या नियमांचे पालन करणे हे संस्थात्मक शिस्तीचे चांगले संकेत आहे. प्रश्न ६: एन. चंद्रशेखरन यांच्यासोबत नोएल टाटा यांचा वाद काय आहे? उत्तर: वाद एन. चंद्रशेखरन यांच्या तिसऱ्या कार्यकाळाबाबत आहे. १७ सप्टेंबर रोजी टाटा सन्सच्या संचालक मंडळाने चंद्रशेखरन यांची २१ फेब्रुवारी २०२७ पासून पुढील ५ वर्षांसाठी पुन्हा अध्यक्ष म्हणून नियुक्ती करण्याचा प्रस्ताव बहुमताने मंजूर केला होता. नोएल टाटा यांनी याला विरोध केला होता. प्रश्न ७: चंद्रशेखरन यांच्या पुनर्नियुक्तीबाबत नोएल टाटा यांचा मुख्य आक्षेप काय आहे? उत्तर: नोएल टाटा यांच्या मते, टाटा सन्सच्या आर्टिकल्स ऑफ असोसिएशननुसार कोणत्याही निर्णयासाठी टाटा ट्रस्ट्सने नियुक्त केलेल्या संचालकांची मंजुरी अनिवार्य आहे. टाटा सन्सच्या संचालक मंडळावर ट्रस्ट्सचे दोन नामनिर्देशित संचालक आहेत—नोएल टाटा आणि वेणू श्रीनिवासन. श्रीनिवासन यांनी प्रस्तावाचे समर्थन केले, तर नोएल टाटा यांनी विरोध केला. नोएल टाटा यांचा युक्तिवाद आहे की बहुमत किंवा अध्यक्षांचा निर्णायक मताधिकार हा ट्रस्टच्या नामनिर्देशित संचालकांच्या मंजुरीचा पर्याय ठरू शकत नाही. प्रश्न 8: 26 ऑक्टोबर रोजी पाठवलेल्या पत्रात नोएल टाटा यांनी कोणते नवे प्रश्न उपस्थित केले आहेत? उत्तर: नोएल टाटा यांनी टाटा सन्सचे कंपनी सचिव सुप्रकाश मुखोपाध्याय यांना पत्र लिहून कॉर्पोरेट अफेयर्स मंत्रालयात (MCA) चंद्रशेखरन यांच्या पुनर्नियुक्तीशी संबंधित दाखल केलेल्या कागदपत्रांवर प्रश्न उपस्थित केले. त्यांनी 17 सप्टेंबरच्या बैठकीचे अंतिम इतिवृत्त, मतदानाचा अहवाल आणि ऑडिओ-व्हिडिओ रेकॉर्डिंग मागितले आहे. याशिवाय, त्यांनी विचारले की पुनर्नियुक्तीसाठी ठरवलेली निवड समिती स्थापन करण्यात आली होती का आणि चंद्रशेखरन व श्रीनिवासन यांच्या कुटुंबांशी संबंधित व्यावसायिक व्यवहारांमध्ये हितसंबंधांचा संघर्ष तर नाही ना. प्रश्न 9: या वादात एन. चंद्रशेखरन यांच्या वयाची काय भूमिका आहे? उत्तर: चंद्रशेखरन 63 वर्षांचे आहेत आणि 2 जून 2028 रोजी ते 65 वर्षांचे होतील. टाटा समूहाच्या नियमांनुसार कार्यकारी संचालकांसाठी निवृत्तीचे वय 65 वर्षे आहे. जर चंद्रशेखरन 2032 पर्यंत पदावर राहिले, तर ते 65 वर्षांची वयोमर्यादा ओलांडतील. यासाठी समूहाच्या धोरणात विशेष सवलत द्यावी लागेल. प्रश्न 10. टाटा सन्सच्या सूचीबद्धतेबाबत दोन्ही बाजूंमध्ये काय मतभेद आहेत? उत्तर: भारतीय रिझर्व्ह बँकेने टाटा सन्सला अपर-लेयर एनबीएफसी म्हणून वर्गीकृत केल्यामुळे तिच्यावर शेअर बाजारात सूचीबद्ध होण्याचा दबाव आहे. चंद्रशेखरन यांचा कल सूचीबद्धतेच्या तयारीकडे आहे, तर नोएल टाटा यांच्या नेतृत्वाखालील टाटा ट्रस्ट्स या होल्डिंग कंपनीच्या सूचीबद्धतेच्या विरोधात आहेत.



Source link