पुणे आणि पिंपरी-चिंचवड परिसरातील नद्या व धरणांमधील वाढते प्रदूषण रोखण्यासाठी आता मोठे पाऊल उचलण्यात आले आहे. पुणे महापालिका, पिंपरी-चिंचवड महापालिका आणि पुणे महानगर प्रदेश विकास प्राधिकरण (पीएमआरडीए) यांच्या संयुक्त विद्यमाने एक एकत्रित मास्टर प्लॅन तयार केला जाणार आहे. या योजनेसाठी केंद्र सरकारकडून विशेष निधी मिळवण्याचा प्रयत्न केला जाईल. पुणे महानगर क्षेत्राच्या दीर्घकालीन विकासासाठी पीएमआरडीए, पुणे महानगरपालिका आणि पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका यांच्या अधिकाऱ्यांची नुकतीच संयुक्त बैठक पार पडली. या बैठकीत वर्ष २०३७ पर्यंतच्या गरजा लक्षात घेऊन १२०१ एमएलडी (मिलियन लिटर प्रतिदिन) पाणी शुद्धीकरण क्षमता विकसित करण्याच्या उद्दिष्टावर चर्चा करण्यात आली, अशी माहिती आयुक्त नवल किशोर राम यांनी दिली. या योजनेअंतर्गत शहरातून वाहणाऱ्या मुळा, मुठा आणि इंद्रायणी या नद्यांच्या सुमारे १०५ किलोमीटर लांबीच्या पट्ट्यात विशेष सुधारणा कामे केली जाणार आहेत. पुणे महापालिकेत झालेल्या बैठकीत यासंदर्भात सविस्तर चर्चा करण्यात आली. महापालिका आयुक्त नवल किशोर राम यांनी सांगितले की, या नद्यांच्या काठांवर मोठ्या प्रमाणात वस्ती असल्याने सांडपाणी थेट नदीत मिसळत आहे. सध्या दोन्ही महापालिका सांडपाणी प्रक्रिया करत असल्या तरी, वाढत्या लोकसंख्येमुळे विद्यमान शुद्धीकरण प्रकल्पांची क्षमता अपुरी ठरत आहे. बैठकीत २०३७ पर्यंतच्या गरजा लक्षात घेऊन पुणे महापालिका हद्दीत १२०० एमएलडी (मिलियन लिटर प्रति दिवस) सांडपाणी शुद्धीकरण क्षमता उभारण्याचे उद्दिष्ट निश्चित करण्यात आले. तसेच, खडकवासला आणि पवना धरणाच्या कॅचमेंट भागात राहणाऱ्या सुमारे ३५ लाख लोकसंख्येतून निर्माण होणारे दूषित पाणी थेट धरणात जाऊ नये यासाठी ठोस उपाययोजनांवर भर देण्यात आला. आयुक्तांनी स्पष्ट केले की, केवळ स्वतंत्रपणे योजना राबवून हा प्रश्न सुटणार नाही. तीनही संस्थांनी समन्वयाने एकत्रित दृष्टिकोन स्वीकारणे आवश्यक आहे. यासाठी धरणांमध्ये जाणारे प्रदूषित पाणी रोखण्यासाठी सविस्तर प्रकल्प अहवाल (DPR) तयार करून तो राज्य सरकारमार्फत केंद्र सरकारकडे पाठवण्यात येणार आहे. दरम्यान, केंद्र सरकारने ‘अर्बन चॅलेंज फंड’ अंतर्गत १२ गावांसाठी ८९० कोटी रुपये आणि शहरातील पूर नियंत्रणासाठी ४०० कोटी रुपयांचा निधी मंजूर केला आहे. वेगाने वाढणाऱ्या शहरीकरणाच्या पार्श्वभूमीवर समन्वयित प्रादेशिक नियोजनच भविष्यातील आव्हानांना तोंड देण्यासाठी प्रभावी ठरेल, असे आयुक्त राम यांनी सांगितले. शहर आणि उपनगरांमध्ये पाणीपुरवठा सुधारणा, वाहतूक कोंडी कमी करणे आणि नागरिकांना अधिक चांगल्या मूलभूत सुविधा उपलब्ध करून देण्यासाठी संयुक्तरीत्या काम करण्याची आवश्यकताही अधोरेखित करण्यात आली.
Source link
पुणे, पिंपरी – चिंचवड येथील नदी प्रदूषण रोखणार:महापालिका, पीएमआरडीए संयुक्त मास्टर प्लॅन तयार करणार – नवल किशोर राम
