![]()
महाराष्ट्रात राजकीय मतभेद असले, तरी काही व्यासपीठांवर हे मतभेद बाजूला ठेवून एकत्र येण्याची परंपरा आहे. कला, संगीत आणि सांस्कृतिक कार्यक्रम ही त्याची उदाहरणे आहेत, असे मत महाराष्ट्र नवनिर्माण सेनेचे अध्यक्ष राज ठाकरे यांनी व्यक्त केले. पुस्तक प्रकाशन सोहळ्यात बोलताना त्यांनी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि भाजप नेते आशिष शेलार यांच्या संदर्भाचा उल्लेख केला. तसेच, महाराष्ट्रातील व्यंगचित्रकार, चित्रकार आणि शिल्पकारांच्या कलाकृतींसाठी मुंबईत मोठे दालन उभारण्याची मागणी त्यांनी केली. राज ठाकरे म्हणाले, “आशिष शेलार यांनी सांगितले की, मी मुख्यमंत्र्यांना बोलावले की मुख्यमंत्री येतात. यापुढेही मी मुख्यमंत्र्यांना बोलवत जाईन आणि ते येत जातील, असे त्यांचे म्हणणे आहे.” यावेळी त्यांनी मुख्यमंत्र्यांच्या उपस्थितीचा उल्लेख करत मिश्कील टिप्पणीही केली. राजकीय मतभेद बाजूला ठेवून एकत्र येण्याची महाराष्ट्राची परंपरा राज ठाकरे यांनी राजकीय नेत्यांच्या एकाच व्यासपीठावरील उपस्थितीवर भाष्य केले. राजकीय मुद्द्यांवर एकमेकांवर टीका करणारे आणि एकमेकांशी मतभेद असणारे नेते सांस्कृतिक कार्यक्रमांच्या निमित्ताने एकाच व्यासपीठावर येऊ शकतात, असे त्यांनी सांगितले. “काही व्यासपीठे अशी असतात की, ज्या वेळी राजकीय मतभेद बाजूला ठेवून एकत्र यावे लागते. ते व्यासपीठ कलेचे असते, संगीताचे असते, कधी लग्नाचेही असते. मतभेद आणि टीका असली, तरी अशा प्रसंगी त्या गोष्टी बाजूला ठेवून एकाच व्यासपीठावर येणे ही महाराष्ट्राची संस्कृती आणि परंपरा आहे,” असे राज ठाकरे म्हणाले. राजकीय मतभेदांपलीकडे जाऊन सांस्कृतिक क्षेत्रातील उपक्रमांना महत्त्व देण्याची भूमिका त्यांनी मांडली. यावेळी त्यांनी पुस्तक प्रकाशनाच्या कार्यक्रमाचे निमित्त साधून महाराष्ट्राच्या कला क्षेत्रातील योगदानाकडे लक्ष वेधले. महाराष्ट्रात व्यंगचित्रकारांसाठी मोठे दालन उभारा व्यंगचित्रकार प्रशांत कुळकर्णी यांनी तयार केलेल्या पुस्तकाचे कौतुक करत राज ठाकरे यांनी महाराष्ट्रात व्यंगचित्रकारांसाठी स्वतंत्र आणि मोठे दालन उभारण्याची मागणी केली. विशेषतः मुंबईत असे दालन उभारून महाराष्ट्रातील नामवंत व्यंगचित्रकारांची कामे लोकांसमोर आणली पाहिजेत, असे ते म्हणाले. “महाराष्ट्रात अनेक व्यंगचित्रकार होऊन गेले, आजही आहेत आणि नवीन व्यंगचित्रकार घडत आहेत. आपल्या राज्यात इतक्या मोठ्या संख्येने व्यंगचित्रकारांची परंपरा आहे. ती जिवंत ठेवण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने व्यंगचित्रकारांचे मोठे दालन उभारणे आवश्यक आहे,” असे त्यांनी सांगितले. या कामासाठी आपली मदत लागल्यास आपण सहकार्य करण्यास तयार असल्याचेही राज ठाकरे यांनी स्पष्ट केले. व्यंगचित्रकारांबरोबरच चित्रकार आणि शिल्पकारांसाठीही स्वतंत्र दालने उभारण्याची गरज त्यांनी व्यक्त केली. ‘आपल्या कलाकारांचा वारसा जगाने पाहिला पाहिजे’ महाराष्ट्राने देशाला आणि जगाला अनेक नामवंत चित्रकार, व्यंगचित्रकार आणि शिल्पकार दिले आहेत. मात्र, या कलाकारांच्या कलाकृती जतन करून त्यांचे योगदान नव्या पिढीपर्यंत पोहोचवण्यासाठी पुरेशा सुविधा उपलब्ध असणे आवश्यक आहे, असे राज ठाकरे म्हणाले. “आपल्या महाराष्ट्रातील कलाकारांचे आणि व्यंगचित्रकारांचे नाव संपूर्ण जगात आहे. पण दुर्दैवाने, आपल्या राज्यात आपल्या चित्रकारांचे आणि व्यंगचित्रकारांचे मोठे दालन नाही. आपण आजही ब्रिटिशांनी उभारलेली संग्रहालये पाहतो. मात्र, आपल्या कलाकारांच्या कलाकृतींचे मोठे दालन मुंबईत उभे राहिले पाहिजे. जगाने त्या कलाकृती पाहिल्या पाहिजेत,” अशी अपेक्षा त्यांनी व्यक्त केली. युरोपमध्ये कलाकारांच्या नावाला आणि त्यांच्या योगदानाला दिले जाणारे महत्त्व अधोरेखित करताना त्यांनी इटलीतील लिओनार्दो दा विंची यांच्या नावाच्या विमानतळाचा उल्लेख केला. कलाकारांच्या नावाने मोठ्या वास्तू उभारण्याची परंपरा भारतातही विकसित झाली पाहिजे, असे मत त्यांनी मांडले. “लिओनार्दो दा विंची आणि मायकेलएंजेलो यांसारख्या कलाकारांच्या नावाने परदेशात मोठ्या वास्तू आहेत. आपल्याकडे मात्र विमानतळाला कोणाचे नाव द्यायचे, यावरून वाद होतात. आपल्या चित्रकारांच्या, व्यंगचित्रकारांच्या आणि गायकांच्या नावानेही मोठ्या वास्तू उभ्या राहिल्या पाहिजेत,” असे राज ठाकरे म्हणाले. बाळासाहेब ठाकरे यांच्या छायाचित्रांच्या पुस्तकाचा अनुभव सांगितला पुस्तक प्रकाशनाच्या निमित्ताने राज ठाकरे यांनी दिवंगत शिवसेनाप्रमुख बाळासाहेब ठाकरे यांच्या छायाचित्रांवर आधारित पुस्तक तयार करतानाचा अनुभव सांगितला. एखादे पुस्तक तयार करणे म्हणजे केवळ छायाचित्रे किंवा चित्रे एकत्र करून छापणे नव्हे, तर त्यामागे संशोधन, संदर्भ संकलन, मांडणी आणि रचना यांसाठी मोठी मेहनत घ्यावी लागते, असे ते म्हणाले. “मी स्वतः माननीय बाळासाहेबांवर छायाचित्रांचे पुस्तक केले होते. त्यासाठी वेगवेगळ्या लोकांकडून जवळपास साडेआठ ते नऊ हजार छायाचित्रे गोळा केली होती. पण नुसती छायाचित्रे मिळवून पुस्तक तयार होत नाही. संपूर्ण पुस्तकाचा एक आलेख असतो. त्या आलेखानुसार छायाचित्रांची मांडणी करावी लागते. पुस्तकाची रचना आणि डिझाइनही महत्त्वाचे असते,” असे त्यांनी सांगितले. बाळासाहेबांच्या आयुष्याचा प्रवास छायाचित्रांच्या माध्यमातून मांडण्यासाठी योग्य छायाचित्रांची निवड आणि त्यांची क्रमबद्ध मांडणी आवश्यक होती, असेही त्यांनी स्पष्ट केले. प्रशांत कुळकर्णी यांनी व्यंगचित्रांवरील पुस्तक तयार करताना घेतलेल्या मेहनतीचे त्यांनी कौतुक केले. 1979 मध्ये ‘मार्मिक’मध्ये पहिले व्यंगचित्र प्रसिद्ध राज ठाकरे यांनी आपल्या बालपणीच्या आठवणी सांगताना व्यंगचित्रकलेशी असलेल्या नात्याचा उलगडा केला. आपण व्यंगचित्रकारांच्या घरात जन्माला आलो, हे आपले भाग्य असल्याचे त्यांनी सांगितले. बाळासाहेब ठाकरे यांना लहानपणापासून चित्रे काढताना पाहिल्याचेही त्यांनी नमूद केले. “माझे पहिले व्यंगचित्र ‘मार्मिक’मध्ये १९७९ किंवा १९८० मध्ये प्रसिद्ध झाले. त्या वेळी मी शाळेत होतो. ‘मार्मिक’च्या मधल्या पानाला ‘रविवारची जत्रा’ म्हणत असत. माझे वडीलही त्यासाठी चित्रे काढत असत,” अशी आठवण त्यांनी सांगितली. एकदा शाळेतून घरी आल्यानंतर बाळासाहेबांनी काढलेल्या व्यंगचित्राचे इंकिंग करण्याची जबाबदारी आपल्यावर आली होती. त्या वेळी चित्र काढण्याचा अनुभव असला, तरी इंकिंग करणे सोपे नव्हते, असे त्यांनी सांगितले. त्या व्यंगचित्रात मोरारजी देसाई, जगजीवन राम आणि चंद्रशेखर यांच्यासारख्या नेत्यांची चित्रे होती. बाळासाहेब त्यांना प्रेमाने ‘टिनू’ म्हणत असत. या व्यंगचित्राचे शीर्षक ‘आमच्या टिनूने चितारलेलं उद्याचं चित्र’ असे होते, असे राज ठाकरे यांनी सांगितले. जे. जे. स्कूल ऑफ आर्टमध्ये घेतले शिक्षण व्यंगचित्रकलेची आवड असल्याने आपण जे. जे. स्कूल ऑफ आर्टमध्ये तीन वर्षे शिक्षण घेतले, मात्र नंतर महाविद्यालय सोडले, असे राज ठाकरे यांनी सांगितले. त्यामुळे आपण पदवीधर नसल्याचेही त्यांनी स्पष्ट केले. याच संदर्भात त्यांनी पदवीधर मतदारसंघाच्या निवडणुकीसाठी उमेदवार पदवीधर असणे आवश्यक नसल्याचा उल्लेख केला. माजी मंत्री प्रमोद नवलकर यांनी एकदा दाखवलेल्या पदवीधर मतदारसंघाच्या अर्जाची आठवण सांगताना त्यावर ‘सही अथवा अंगठा’ असा उल्लेख असल्याचे त्यांनी नमूद केले. या बाबीतील विसंगतीवर त्यांनी मिश्कील टिप्पणी केली. प्रशांत कुळकर्णी यांच्या मेहनतीचे कौतुक प्रशांत कुळकर्णी यांनी व्यंगचित्रांवरील पुस्तक तयार करताना अनेक संदर्भ गोळा केले आणि विविध व्यंगचित्रांचा अभ्यास केला. अशा प्रकारचे पुस्तक तयार करणे हे सोपे काम नसल्याचे राज ठाकरे म्हणाले. प्रशांत कुळकर्णी यांच्यासारख्या व्यंगचित्रकारालाच अशा पुस्तकाची योग्य मांडणी करता येऊ शकते, असे सांगत त्यांनी त्यांच्या मेहनतीचे कौतुक केले. तसेच, ग्रंथालीच्या वतीने प्रकाशनाची जबाबदारी स्वीकारणाऱ्या सुदेश यांचेही त्यांनी आभार मानले. राष्ट्रपती भवनातील चित्रांमध्ये महाराष्ट्राच्या कलाकारांचा मोठा वाटा राज ठाकरे यांनी राष्ट्रपती भवनातील चित्रांचा अनुभव सांगताना महाराष्ट्रातील चित्रकारांच्या योगदानाकडे लक्ष वेधले. बाळासाहेब ठाकरे यांच्या पुस्तकाच्या प्रकाशनासंदर्भात माजी राष्ट्रपती डॉ. ए. पी. जे. अब्दुल कलाम यांना भेटण्यासाठी गेलो असताना राष्ट्रपती भवनातील चित्रे पाहिल्याचे त्यांनी सांगितले. तेथील विविध राष्ट्रपतींची मोठी चित्रे पाहिल्यानंतर त्यांवरील चित्रकारांची नावे तपासली. त्यापैकी जवळपास ८० टक्के चित्रे महाराष्ट्रातील चित्रकारांनी काढल्याचे आपल्या लक्षात आल्याचे त्यांनी नमूद केले. एस. एम. पंडित आणि आथरेकर यांच्यासारख्या कलाकारांचा त्यांनी उल्लेख केला. स्वामी विवेकानंदांच्या स्मारकाच्या ठिकाणीही महाराष्ट्रातील कलाकारांनी साकारलेल्या कलाकृती पाहायला मिळतात, असे त्यांनी सांगितले. महाराष्ट्रातील कलाकारांनी देशाच्या सांस्कृतिक वारशात दिलेल्या योगदानाचे जतन करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर प्रयत्न करण्याची गरज त्यांनी व्यक्त केली. महाराष्ट्राचे सांस्कृतिक वैभव जगासमोर आणण्याचे आवाहन महाराष्ट्रातील चित्रकार, व्यंगचित्रकार आणि शिल्पकारांच्या कलाकृतींचे जतन करण्यासाठी शासन आणि समाज या दोघांनीही पुढाकार घेण्याची आवश्यकता असल्याचे राज ठाकरे यांनी सांगितले. अशा कलादालनांमुळे नव्या पिढीला जुन्या कलाकारांच्या कामांचा परिचय होईल आणि महाराष्ट्राची कलापरंपरा अधिक व्यापक स्वरूपात जगासमोर येईल, अशी अपेक्षा त्यांनी व्यक्त केली. हेही वाचा…. नसीरुद्दीन शाह ‘सरफरोश’मधील गुलफाम हसनची भूमिका प्रत्यक्षात उतरवत आहेत का?:‘त्या’ घोषणांना समर्थन आहे का? अमित साटम यांचा सवाल अभिनेते नसीरुद्दीन शाह यांच्या भूमिकेवरून भाजपा मुंबईचे अध्यक्ष आमदार अमित साटम यांनी प्रश्न उपस्थित केला आहे. नसीरुद्दीन शाह ‘सरफरोश’ चित्रपटातील ‘गुलफाम हसन’ची भूमिका प्रत्यक्षात उतरवत आहेत का, असा सवाल साटम यांनी केला. ‘लोकतंत्र बचाओ – अराजकता हटाओ’ अभियानांतर्गत गुरुवारी (29 ऑक्टोबर) भाजपा मुंबई कार्यालयात आयोजित पत्रकार परिषदेत ते बोलत होते. यावेळी त्यांनी काँग्रेस, राहुल गांधी यांच्यासह काही कलाकारांच्या भूमिकेवरही टीका केली. सविस्तर वाचा….
Source link
राज ठाकरे यांची व्यंगचित्रकारांसाठी मुंबईत स्वतंत्र दालन उभारण्याची मागणी:महाराष्ट्रातील कलाकारांचा वारसा जगासमोर आणण्याचे आवाहन