सोनिया गांधी यांनी त्यांच्या ‘बिलॉन्गिंग: अ जर्नी ऑफ लव्ह’ या पुस्तकात लिहिले आहे की, राहुल यांना वडील राजीव यांच्या हत्येची भीती होती. मार्च १९९१ मध्ये अमेरिकेला परत जाण्यापूर्वी राहुल यांनी म्हटले होते की, वडिलांची सुरक्षा वाढवली नाही तर लवकरच त्यांच्या अंत्यसंस्कारासाठी घरी यावे लागेल. सोनिया यांच्या मते, त्यावेळी राजीव गांधी यांच्या जीवाला असलेला धोका सातत्याने वाढत होता; मात्र त्यांच्या सुरक्षेची व्यवस्था कमकुवत करण्यात आली होती. पंतप्रधानपद सोडल्यानंतरही धोका कमी झाला नव्हता. असे असूनही त्यांना पूर्वीसारखी सुरक्षा मिळत नव्हती. राहुल यांनी बिहार दौऱ्यात वडिलांच्या सुरक्षेतील त्रुटी पाहिली होती सोनिया लिहितात की, मार्च १९९१ मध्ये ईस्टरच्या सुट्टीदरम्यान राहुल अमेरिकेतून घरी आले होते. त्या वेळी ते शिक्षणासाठी अमेरिकेत होते. त्यांनी आपल्या वडिलांसोबत बिहार दौऱ्यावर जाण्याचा हट्ट धरला. या दौऱ्यात राहुल यांनी जे पाहिले, त्यामुळे ते हैराण झाले. राजीव ज्या खुल्या जीपमधून प्रवास करत होते, त्यावर विरोधी पक्षाच्या कार्यकर्त्यांनी दगड आणि विटांचा वर्षाव केला. हे सर्व स्थानिक पोलिसांच्या उपस्थितीत घडत होते, मात्र पोलिस कर्मचारी मूकदर्शक बनून राहिले. त्यांनी राजीव यांना वाचवण्यासाठी किंवा हल्ले थांबवण्यासाठी काहीही केले नाही. १९८४ मध्ये ३ दहशतवादी संघटनांकडून धोका होता, १९९० पर्यंत आणखी अनेक संघटना समोर आल्या सोनिया लिहितात की, १९८४ मध्ये पंतप्रधान बनण्याच्या वेळी राजीव गांधी यांना ३ दहशतवादी संघटनांकडून धोका होता. १९९० पर्यंत अशा आणखी अनेक कट्टरतावादी संघटना समोर आल्या होत्या, ज्यांच्या निशाण्यावर राजीव हे सर्वांत प्रमुख व्यक्ती होते. अधिकाऱ्यांनाही या धोक्यांची माहिती होती. सोनिया यांच्या मते, डिसेंबर १९९० मध्ये झालेल्या एका समितीच्या बैठकीत राजीव यांना मिळणारी स्पेशल प्रोटेक्शन ग्रुप (SPG) सुरक्षा सुरू ठेवण्याचा निर्णय घेण्यात आला होता. धोक्याचे नव्याने मूल्यांकन केल्यानंतर त्याची गरज भासली, तरच त्यात बदल केला जाईल, असे ठरले होते. मात्र, व्ही. पी. सिंह सरकारने पुढच्याच महिन्यात SPG सुरक्षा काढून घेतली. राजीव यांच्या जवळच्या सुरक्षेसाठी खास प्रशिक्षण घेतलेल्या सुरक्षा दलाऐवजी स्थानिक पोलिसांना तैनात करण्यात आले. व्ही. पी. सिंह आणि चंद्रशेखर यांच्याकडे सुरक्षा वाढवण्याची मागणी केली होती सोनिया लिहितात की, काँग्रेस पक्षाने व्ही. पी. सिंह आणि चंद्रशेखर या दोन्ही पंतप्रधानांकडे राजीव यांची सुरक्षा वाढवण्याची मागणी केली होती; मात्र ती मागणी दुर्लक्षित करण्यात आली. राजीव जेव्हा दौऱ्यावर जात असत, तेव्हा त्यांच्यासोबत फक्त एक वैयक्तिक सुरक्षा अधिकारी (PSO) असायचा. तोही एक पोलीस कर्मचारी होता. नंतर आलटून-पालटून दोन पोलीस कर्मचारी त्यांच्यासोबत राहू लागले. त्यांच्याकडे फक्त एक पिस्तूल असायचे. सोनिया यांच्या मते, देशातील कोणत्याही राज्याच्या पोलिसांना एखाद्या मोठ्या राजकीय व्यक्तीला सुरक्षा देण्यासाठी ना विशेष प्रशिक्षण मिळाले होते, ना आवश्यक साधनसामग्री होती. सोनिया लिहितात की, राजीव यांच्या विरोधकांनी सुरक्षा कमी करून त्यांना दबावाखाली आणता येईल असे वाटत असेल, तर ते चुकीचे होते. मात्र, सोनिया आणि प्रियंका सतत त्यांच्या सुरक्षेबाबत चिंतित असायच्या. राजीव एखाद्या दौऱ्यावरून सुरक्षितपणे घरी परत येईपर्यंत त्या दोघींनाही चैन पडत नसे. दिल्लीतील पुस्तकविक्री केंद्रांची २ छायाचित्रे, जिथे सोनियांचे पुस्तक विक्रीसाठी ठेवले आहे… ‘बिलाँगिंग..’बद्दल सोनिया यांनी काय म्हटले आहे… सोनिया गांधी यांनी पुस्तकाच्या सुरुवातीला त्यांनी आपल्या आयुष्याची कहाणी लिहिण्याचा निर्णय का घेतला, हे सांगितले आहे. त्यांनी म्हटले आहे की, हे राजकीय पुस्तक नसून त्यांच्या वैयक्तिक आयुष्याची आणि कुटुंबाची कहाणी आहे. त्यांनी आपल्या कुटुंबाला ज्या रूपात पाहिले आणि ज्या प्रकारे त्यांच्यावर प्रेम केले, त्याच रूपात ते दाखवायचे होते. कुटुंबातील सदस्यांबद्दल बरेच काही लिहिले गेले आहे; मात्र त्यांचा स्वभाव, संघर्ष आणि भावना समजून घेण्याचा प्रयत्न फार कमी झाला. सोनिया लिहितात की, त्यांनी आपले वैयक्तिक जग लोकांपासून दूर ठेवले. इंदिरा गांधी आणि राजीव गांधी यांच्या हत्येनंतरच्या दुःखाने त्यांना राजकारणात आणले; मात्र त्यांनी आपले खासगी आयुष्य जपून ठेवण्याचा प्रयत्न केला. स्वतःच्या आयुष्याबद्दल मोकळेपणाने लिहिणे त्यांना जवळजवळ अशक्य वाटत होते. आता सार्वजनिक जीवनातील धावपळीपासून दूर राहून त्यांना आपल्या कहाणीचा मागे वळून विचार करण्याची संधी मिळाली. त्यांना भारतात घालवलेल्या पाच दशकांहून अधिक काळाचा अनुभवही शेअर करायचा होता. त्यांनी लिहिले की, या काळात त्यांनी देश बदलताना पाहिला. सुरुवातीला त्या हा बदल दूरून पाहत होत्या, पण नंतर स्वतःच त्याचा एक भाग बनल्या. हे पुस्तक त्याच प्रवासाची आणि ज्या देशाला त्यांनी आपले घर मानले, त्या देशाची कहाणी आहे.
Source link
सोनियांनी पुस्तकात लिहिले- राजीव यांच्या हत्येची भीती होती:राहुल म्हणाले होते- सुरक्षा वाढवली नाही तर अमेरिकेतून अंत्यसंस्कारासाठी यावे लागेल
