- Marathi News
- National
- Indian Origin Vas Narasimhan Joins AI Firm Anthropic Board | Current Affairs 2026
2 दिवसांपूर्वी
- कॉपी लिंक
आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी जाणून घ्या, ज्या सरकारी नोकऱ्यांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत…
राष्ट्रीय (NATIONAL)
1. भारत ब्रिक्स परराष्ट्र मंत्र्यांच्या बैठकीचे आयोजन करेल
भारत मे महिन्यात ब्रिक्स (BRICS) परराष्ट्र मंत्र्यांच्या बैठकीचे आयोजन करेल. अहवालानुसार, भारत या बैठकीद्वारे प्रादेशिक तणाव कमी करण्याचा आणि चर्चेला पुढे नेण्याचा प्रयत्न करेल.
- ब्रिक्स व्यासपीठावर सुरक्षा आणि ऊर्जा संबंधित मुद्द्यांवरही चर्चा होण्याची शक्यता आहे.
- ब्रिक्स शिखर परिषदेपूर्वी अध्यक्षपद भूषवणाऱ्या देशाला ब्रिक्सच्या मंत्रिस्तरीय बैठका घ्याव्या लागतात.
- ब्रिक्सच्या मंत्रिस्तरीय बैठकीत जागतिक संघर्ष (विशेषतः पश्चिम आशियातील सध्याचा तणाव), हवामान वित्त आणि शाश्वत विकासावर चर्चा होऊ शकते.
- ब्रिक्सची ही बैठक 18व्या ब्रिक्स शिखर परिषदेच्या (2026) आराखड्यासाठी आयोजित केली जाईल.
- 13 जानेवारी रोजी भारताने अधिकृतपणे 18व्या ब्रिक्स 2026 चे अध्यक्षपद स्वीकारले होते.
- या वर्षी ब्रिक्सची थीम ‘बिल्डिंग फॉर रिझिलियन्स, इनोव्हेशन कॉर्पोरेशन अँड सस्टेनेबिलिटी’ अशी ठेवण्यात आली आहे.
- 2026 मध्ये ब्रिक्सच्या स्थापनेला 20 वर्षे पूर्ण झाली आहेत. 2009 मध्ये ब्रिक्सची पहिली शिखर परिषद रशियामध्ये झाली होती.
- ब्रिक्स हे नाव त्याच्या संस्थापक सदस्य देशांच्या- ब्राझील, रशिया, भारत, चीन आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्या आद्याक्षरांपासून बनले आहे.
- तर इजिप्त, इथिओपिया, इराण, यूएई आणि इंडोनेशिया नंतर ब्रिक्स फोरमचे पूर्ण सदस्य बनले.
- भारत मे महिन्याच्या शेवटच्या आठवड्यात क्वाड देशांच्या परराष्ट्र मंत्र्यांच्या बैठकीचे यजमानपद भूषवेल.
- क्वाड बैठकीत अमेरिका, जपान आणि ऑस्ट्रेलियाचे प्रतिनिधी सहभागी होतील.
क्वाड:
- क्वाड्रिलॅटरल सिक्युरिटी डायलॉग (QUAD) हे एक अनौपचारिक व्यासपीठ आहे.
- क्वाड सदस्यांमध्ये भारत, अमेरिका, जपान, ऑस्ट्रेलिया यांचा समावेश आहे. सदस्य देशांच्या परराष्ट्र मंत्र्यांची मे महिन्यात भारतात बैठक होऊ शकते.
13 जानेवारी रोजी परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी ब्रिक्स 2026 ची थीम, लोगो आणि वेबसाइटचे अनावरण केले होते.
2. ऑस्ट्रियाचे फेडरल चान्सलर स्टॉकर भारताच्या दौऱ्यावर आले
15 एप्रिल रोजी ऑस्ट्रियाचे फेडरल चान्सलर ख्रिश्चन स्टॉकर भारताच्या अधिकृत दौऱ्यावर नवी दिल्ली येथे पोहोचले. विमानतळावर युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री रक्षा खडसे यांनी त्यांचे स्वागत केले.
- स्टॉकरचा हा भारताचा पहिला अधिकृत दौरा आहे.
- विमानतळावर युवा व्यवहार आणि क्रीडा मंत्री रक्षा खडसे यांनी त्यांचे स्वागत केले.
- स्टॉकर या दौऱ्यादरम्यान पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांची भेट घेतील.
- या बैठकीत व्यवसाय, गुंतवणूक, हरित तंत्रज्ञान आणि महत्त्वाच्या क्षेत्रात सहकार्य वाढवण्यावर चर्चा होईल.
- दोन्ही बाजूंनी एडवांस्ड मॅन्युफॅक्चरिंग, डिजिटल इनोवेशन आणि रिन्यूएबल एनर्जी यांसारख्या क्षेत्रांमध्ये सहकार्याबाबत चर्चा होण्याची अपेक्षा आहे.
- यासोबतच स्टॉकर राष्ट्रपती द्रौपदी मुर्मू आणि परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांचीही भेट घेतील.
- 2024 मध्ये पंतप्रधान मोदी ऑस्ट्रिया दौऱ्यावर गेले होते. यापूर्वी 1983 मध्ये तत्कालीन पंतप्रधान इंदिरा गांधी यांनी ऑस्ट्रियाचा दौरा केला होता.
फेडरल चांसलर ख्रिश्चन स्टॉकर यांची ही पहिली भारत भेट आहे.
आंतरराष्ट्रीय (INTERNATIONAL)
3. संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह जर्मनीच्या दौऱ्यावर जाणार
संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह 21 एप्रिलपासून जर्मनीच्या तीन दिवसीय दौऱ्यावर जाणार आहेत. ते जर्मन संरक्षण मंत्री बोरिस पिस्टोरियस यांच्याशी चर्चा करतील.
- या दौऱ्यादरम्यान दोन्ही प्रमुखांमध्ये सबमरीन करारावरही चर्चा होईल.
- या दौऱ्यादरम्यान संरक्षण मंत्री जर्मन संरक्षण प्रमुख थिसेनक्रुप मरीन सिस्टम्सच्या प्रतिनिधींशीही भेटू शकतात.
- सिंह तंत्रज्ञान भागीदारी आणि गुंतवणुकीसाठी संरक्षण गुंतवणूक परिषदेतही सहभागी होऊ शकतात.
- प्रोजेक्ट-75(AI) अंतर्गत सुमारे 10 अब्ज डॉलरचा सबमरीन करार एक महत्त्वाचा अजेंडा असू शकतो.
- भारत प्रोजेक्ट-75(AI) अंतर्गत 6 सबमरीनची मागणी करत आहे, या दीर्घकाळ पाण्याखाली राहू शकतात.
- जर्मनीच्या थिसेनक्रुप कंपनीने मझगाव शिपयार्ड लिमिटेडसोबत मिळून हे बनवण्यासाठी बोली लावली आहे.
- या दौऱ्यादरम्यान भारत जर्मनीला आमंत्रित करेल की जर्मन कंपन्यांनी भारतासोबत मिळून पाणबुड्या, नौदल जे प्रणाली, ड्रोन आणि एरोस्पेस पार्ट्स तयार करावेत.
जून 2023 मध्ये जर्मनीचे संरक्षण मंत्री बोरिस पिस्टोरियस यांनी भारताला भेट दिली होती.
इतर (MISCELLANEOUS)
4. सरकार लवकरच जॉइंट थिएटर कमांड आणणार आहे
सरकार तिन्ही सेनांच्या संरचनेत मोठे बदल करणार आहे. या अंतर्गत आता आर्मी, नेव्ही आणि एअरफोर्स जॉइंट थिएटर कमांड म्हणून काम करतील.
- अहवालानुसार, चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ (CDS) जनरल अनिल चौहान यांच्या नेतृत्वाखाली एक ब्लूप्रिंट तयार करण्यात आला आहे.
- डिपार्टमेंट ऑफ मिलिटरी अफेअर्सने मागील लष्करी संघर्षांच्या आधारावर ब्लूप्रिंट तयार केले आहेत.
- जॉइंट थिएटर कमांडचा ब्लूप्रिंटच आता संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांच्याकडे पाठवला जाईल. त्यानंतर याला कॅबिनेट कमिटी मंजुरी देईल.
- CDS जनरल चौहान यांचा विस्तारित कार्यकाळ मे महिन्याच्या अखेरीस पूर्ण होत आहे. जनरल चौहान निवृत्त झाल्यानंतर CDS सोबतच व्हाईस CDS चे पदही तयार केले जाईल.
- नवीन ब्लूप्रिंट अंतर्गत संरक्षण दलांचाही विस्तार होईल. याव्यतिरिक्त, स्पेस आणि सायबर कमांडही तयार केली जाईल.
- पाकिस्तानशी सामना करण्यासाठी वेस्टर्न आणि चीनशी मुकाबला करण्यासाठी नार्दर्न थिएटर कमांड असेल आणि हिंद महासागरातील मोठ्या सागरी क्षेत्राचे रक्षण करण्यासाठी मेरिटाइम कमांड तयार केली जाईल.
- जॉइंट थिएटर कमांड विषम परिस्थितीत जसे की लॉजिस्टिक ऑपरेशन्स आणि युद्धाच्या तयारीच्या वेळी निर्णय घेण्यासाठी उपयुक्त ठरेल.
जॉइंट थिएटर कमांडचा उद्देश एका थिएटरमधील सर्व दलांसाठी एकच कमांडर आणणे हा आहे.
5. भारताने अफगाणिस्तानला टीबी लस पाठवली
14 एप्रिल रोजी भारताने अफगाणिस्तानच्या टीबी लस कार्यक्रमाला मदत करण्यासाठी 13 टन बीसीजी (बॅसिलस कॅलमेट-गुएरिन) लस आणि संबंधित साहित्याची खेप पाठवली.
- ही खेप अफगाणिस्तानच्या आरोग्य मंत्रालयाला सुपूर्द करण्यात आली. याचा उद्देश लहान मुलांसाठी राबवण्यात येणाऱ्या लसीकरण कार्यक्रमांना चालना देणे हा आहे.
- ही लस फ्रीज-ड्राइड (लायोफिलाइज्ड) पांढऱ्या पावडरच्या स्वरूपात येते, जी वापरण्यापूर्वी पातळ (डिलुएंट) पदार्थात मिसळली जाते.
- ही खेप पूर, भूकंप आणि संघर्ष यांसारख्या संकटांदरम्यान अफगाणिस्तानला भारताने दिलेल्या चालू असलेल्या मानवतावादी मदतीचा भाग आहे.
- भारताने यापूर्वी ५ एप्रिल रोजी अफगाणिस्तानमधील पूर आणि भूकंपग्रस्तांसाठीही मदत पाठवली होती.
- यापूर्वी मार्चमध्ये भारत सरकारने अफगाणिस्तानला २.५ टन आपत्कालीन औषधे, वैद्यकीय डिस्पोजेबल वस्तू, किट आणि उपकरणे पाठवली होती.
- ही मदत काबूलमधील एका रुग्णालयावर पाकिस्तानी हल्ल्यात जखमी झालेल्या लोकांना मदत करण्यासाठी देण्यात आली होती.
BCG लस
- टीबीच्या प्रतिबंधासाठी वापरली जाणारी लस आहे.
- ही लस मुलांना दिली जाते.
- लहानपणी टीबीच्या गंभीर प्रकारांना (उदा. टीबी मेनिंजायटिस) प्रतिबंध घालण्यासाठी प्रभावी आहे.
ही खेप अफगाणिस्तानच्या आरोग्य मंत्रालयाला सुपूर्द करण्यात आली.
6. वास नरसिम्हन AI कंपनी अँथ्रोपिकच्या बोर्डात सामील 14 एप्रिल रोजी भारतीय वंशाचे वास (वसंत) नरसिम्हन AI कंपनी अँथ्रोपिकच्या बोर्डात सामील झाले. नरसिम्हन फार्मा कंपनी नोव्हार्टिसचे CEO आहेत.
- फार्मा क्षेत्राशी संबंधित नरसिम्हन AI एंथ्रोपिकमध्ये सामील होणारे पहिले व्यक्ती आहेत.
- आरोग्य विज्ञानासाठी AI एक मोठी गरज आहे आणि यासाठी नरसिम्हन काम करतील.
- कंपनीच्या अध्यक्षा डॅनिएला अमोदेई यांनी सांगितले की, नरसिम्हन यांना कठीण तंत्रज्ञान देखील सुरक्षितपणे मोठ्या प्रमाणावर लागू करण्याचा अनुभव आहे.
- नरसिम्हन यांना हार्वर्ड मेडिकल स्कूलमधून एमडीची पदवी मिळाली.
- नरसिम्हन यांनी हार्वर्ड केनेडी स्कूल ऑफ गव्हर्नमेंटमधून मास्टर ऑफ पब्लिक पॉलिसीची पदवी देखील मिळवली आहे.
- नरसिम्हन यांनी त्यांच्या सुरुवातीच्या कारकिर्दीत भारत, आफ्रिका आणि दक्षिण अमेरिकेत HIV/एड्स, मलेरिया आणि क्षयरोगाशी लढण्यासाठीच्या कार्यक्रमांचे नेतृत्व केले.
- नरसिम्हन 2005 मध्ये फार्मा कंपनी नोवार्टिसमध्ये सामील झाले.
- नरसिम्हन यांनी कर्करोग आणि जनुकीय उपचार (जीन थेरपी) संशोधनाला प्रोत्साहन दिले आणि औषध विभागाचे प्रमुख होते.
- नरसिम्हन 2008 मध्ये नोवार्टिसचे CEO बनले.
- नरसिम्हन यांनी डिजिटल तंत्रज्ञानाचा आरोग्यसेवेत समावेश केला.
- COVID-19 च्या काळात जागतिक आरोग्यात योगदान दिले.
- नोवार्टिस ही एक स्विस जागतिक फार्मा कंपनी आहे, जिचे मुख्यालय बेसल, स्वित्झर्लंड येथे आहे.
- नोवार्टिस ही जगातील सर्वात मोठ्या आरोग्य सेवा कंपन्यांपैकी एक आहे, जी डॉक्टरी औषधे, जेनेरिक आणि संशोधन-आधारित नवनवीन गोष्टींवर लक्ष केंद्रित करते.
आजचा इतिहास
- 1853 मध्ये भारतात पहिली प्रवासी ट्रेन मुंबईतील बोरीबंदर ते ठाणे पर्यंत चालवण्यात आली.
- 1972 मध्ये अपोलो 16 मिशन चंद्रासाठी प्रक्षेपित करण्यात आले.
