18 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी, ज्या सरकारी नोकऱ्यांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत-
राष्ट्रीय (NATIONAL)
1. मिर्झा फखरुल इस्लाम आलमगीर बांगलादेशचे नवीन राष्ट्रपती
- 21 ऑगस्ट रोजी सत्ताधारी बांगलादेश नॅशनलिस्ट पार्टी (BNP) चे मिर्झा फखरुल इस्लाम आलमगीर यांनी बांगलादेशचे 23 वे राष्ट्रपती म्हणून शपथ घेतली.
- संसदेत त्यांना 255 मते मिळाली होती, तर विरोधी आघाडीचे उमेदवार कर्नल (निवृत्त) ओली अहमद यांना 88 मते मिळाली होती.
- माजी राष्ट्रपती मोहम्मद शहाबुद्दीन यांनी आरोग्याच्या कारणास्तव राजीनामा दिल्यानंतर हे पद रिक्त झाले होते.
- बांगलादेशात 1991 नंतर ही पहिलीच वेळ आहे जेव्हा राष्ट्रपती पदासाठी थेट मतदान झाले आहे.
- गेल्या काही दशकांत हे पद बहुतांशी सर्वसंमतीने कोणत्याही विरोधाशिवाय भरले जात होते.
- 2001 मध्ये आलमगीर पहिल्यांदा ठाकूरगाव-1 मधून खासदार झाले होते आणि 2001-2005 पर्यंत आलमगीर राज्य कृषी मंत्री होते.
- BNP चे पद सांभाळले आणि 10 वर्षे सरचिटणीस राहिले.
- राष्ट्रपतीपदासाठी गुरुवारी संसद भवनात दुपारी 2 ते सायंकाळी 5 वाजेपर्यंत मतदान झाले होते.
2. भारत-जपानची सागरी सुरक्षेसाठी MoU वर स्वाक्षरी
- 21 ऑगस्ट रोजी भारत आणि जपान यांच्यात नवी दिल्लीत संरक्षण मंत्र्यांची बैठक झाली.
- संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह आणि जपानचे संरक्षण मंत्री शिंजीरो कोइझुमी यांनी बैठकीचे सह-अध्यक्षपद भूषवले.
- या बैठकीत समुद्री सुरक्षा मजबूत करणे, ‘मेक इन इंडिया’ अंतर्गत संरक्षण तंत्रज्ञानाला प्रोत्साहन देणे आणि धोरणात्मक विश्वास वाढवणे यावर चर्चा झाली.
- दोन्ही मंत्र्यांनी समुद्री सुरक्षा सहकार्यावर एका सामंजस्य करारावर (MOU) स्वाक्षरी केली. त्याच्या एक दिवस आधी कोइझुमी यांनी मुंबईतील पश्चिम नौदल कमांड आणि आयएनएस चेन्नईला भेट दिली होती.
- भारत आणि जपानने नौदल जहाजांच्या संयुक्त विकास आणि निर्मितीच्या शक्यता शोधण्यावरही सहमती दर्शवली.
- दोन्ही देशांनी समुद्री डोमेन जागरूकता (MDA), माहितीची देवाणघेवाण आणि मानवी सहाय्य आणि आपत्कालीन मदत (HADR) सारख्या क्षेत्रांमध्ये सहकार्य वाढवण्यासाठी पावले उचलली.
- भारताची ‘महासागर’ दृष्टी आणि जपानच्या FOIP दृष्टिकोनामध्ये उत्तम समन्वय साधण्यात आला.
- ही बैठक भारत-जपानच्या विशेष धोरणात्मक आणि जागतिक भागीदारीला संरक्षण आणि सागरी क्षेत्रात अधिक मजबूत करण्याच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल आहे.
जपानचे संरक्षण मंत्री शिंजीरो तीन दिवसांच्या दौऱ्यावर १९ ऑगस्ट रोजी भारतात आले होते.
क्रीडा (SPORTS)
3. भालाफेकपटू शिवपाल सिंगवर 10 वर्षांची बंदी
- 21 ऑगस्ट रोजी भारताचा भालाफेकपटू शिवपाल सिंग याच्यावर 10 वर्षांची बंदी घालण्यात आली.
- शिवपाल टोकियो ऑलिम्पियन आहे आणि दुसऱ्यांदा डोपिंगमध्ये दोषी आढळला आहे.
- शिवपाल नॅशनल अँटी-डोपिंग एजन्सीच्या शिस्तपालन समितीने प्रतिबंधित पदार्थ मेथेंडिएनोनसाठी पॉझिटिव्ह आढळला आहे.
- 31 वर्षीय शिवपालने 2019 च्या आशियाई चॅम्पियनशिपमध्ये 86.23 मीटरच्या वैयक्तिक सर्वोत्तम कामगिरीसह रौप्य पदक जिंकले आहे.
- यापूर्वी, 2021 मध्ये झालेल्या आउट-ऑफ-कॉम्पिटिशन चाचणीत शिवपालचा नमुना स्टेरॉइडसाठी पॉझिटिव्ह आला होता.
- ऑगस्ट 2022 मध्ये, NADA च्या शिस्तपालन समितीने त्याला दोषी ठरवून 4 वर्षांची बंदी घातली होती.
- शिवपालने अपीलमध्ये म्हटले होते की, त्यांनी वापरलेल्या सप्लिमेंटमध्ये प्रतिबंधित पदार्थ मिसळलेला होता.
- जानेवारी 2023 मध्ये NADA च्या अपील पॅनेलने त्यांची बाजू स्वीकारत बंदी 4 वर्षांवरून 1 वर्षावर आणली. त्यानंतर त्यांनी एप्रिल 2023 मध्ये पुनरागमन केले होते.
- शिवपालने पुनरागमनानंतर जून 2023 मध्ये भुवनेश्वर येथे झालेल्या नॅशनल इंटर-स्टेट चॅम्पियनशिपमध्ये कांस्यपदक जिंकले होते.
- धावपटू एम.व्ही. जिल्नालाही दुसऱ्या डोपिंग प्रकरणात तात्पुरते निलंबित करण्यात आले आहे. तिचा नमुना प्रतिबंधित पदार्थ मेफेन्टरमाइनसाठी पॉझिटिव्ह आढळला आहे.
शिवपालने गोव्यात झालेल्या 2023 च्या राष्ट्रीय खेळांमध्ये सुवर्णपदकही जिंकले होते.
4. लडाखमध्ये जम्मू-काश्मीर उच्च न्यायालयाचे खंडपीठ स्थापन होणार
- 20 ऑगस्ट रोजी केंद्रीय मंत्रिमंडळाने केंद्रशासित प्रदेश लडाखमध्ये जम्मू-काश्मीर उच्च न्यायालयाची एक खंडपीठ (बेंच) स्थापन करण्यास मंजुरी दिली आहे.
- केंद्रीय गृहमंत्री अमित शाह यांनी सोशल मीडिया पोस्टद्वारे ही माहिती दिली आहे.
- या खंडपीठाच्या (बेंचच्या) स्थापनेमुळे उच्च न्यायालयाशी संबंधित प्रकरणांसाठी लडाखमधील सामान्य लोकांना आता जम्मू किंवा श्रीनगरला जावे लागणार नाही.
- या खंडपीठाच्या (बेंचच्या) स्थापनेनंतर लडाखमधील दुर्गम भागात राहणाऱ्या नागरिकांना न्याय मिळवणे सोपे होईल. लडाख हा एक केंद्रशासित प्रदेश आहे.
निधन (DEATH)
5. दक्षिण भारतीय अभिनेत्री सौकार जानकी यांचे निधन
- 21 ऑगस्ट रोजी दक्षिण भारतीय सिनेमातील दिग्गज अभिनेत्री सौकार जानकी यांचे निधन झाले. त्या 94 वर्षांच्या होत्या.
- सौकार जानकी यांनी तेलुगु, तमिळ, कन्नड आणि मल्याळम सिनेमात काम केले आणि त्यांचे चित्रपट कारकीर्द 70 वर्षांपेक्षा जास्त काळ चालले.
- सौकार यांनी 1949-50 मध्ये एल.व्ही. प्रसाद यांच्या ‘शवुकारु’ या तेलुगु चित्रपटातून आपल्या चित्रपट कारकिर्दीची सुरुवात केली. याच चित्रपटामुळे त्यांना ‘सौकार जानकी’ या नावाने ओळख मिळाली.
- सौकार यांनी 1952 मध्ये ‘वाल्यापथ’ चित्रपटातून तमिळ सिनेमात पदार्पण केले आणि 1954 मध्ये ‘देवकनिका’ या कन्नड चित्रपटातून कन्नड सिनेमात पदार्पण केले.
- सौकार तेलुगु आणि तमिळ सिनेमातील प्रमुख अभिनेत्रींपैकी एक होत्या. त्यांनी आपल्या कारकिर्दीत सुमारे 400 चित्रपटांमध्ये अभिनय केला.
- सौकार यांना ‘इरु कॉडगल’साठी तामिळनाडू राज्य चित्रपट पुरस्कारात सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्रीचा सन्मान मिळाला होता.
- 2022 मध्ये भारतीय सिनेमा आणि कलेतील योगदानासाठी त्यांना भारत सरकारने पद्मश्रीने सन्मानित केले होते.
सौकार जानकी यांनी तेलुगू, तमिळ, कन्नड आणि मल्याळम सिनेमात काम केले.
करार (AGREEMENT)
6. माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाने फोनपेसोबत सामंजस्य करार केला
- 20 ऑगस्ट रोजी इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्रालयाने (MeitY) ऑनलाइन पेमेंट आणि फिनटेक कंपनी PhonePe सोबत एक सामंजस्य करार (MoU) केला.
- या सामंजस्य करारांतर्गत, सरकार आणि PhonePe एकत्र येऊन डिजिटल पेमेंट आणि फिनटेक क्षेत्राला अधिक मजबूत करण्यासाठी काम करतील.
- या सामंजस्य कराराचा उद्देश MeitY आणि PhonePe यांच्यात डिजिटल पेमेंटला प्रोत्साहन देणे आणि फिनटेक क्षेत्रात नवीन तंत्रज्ञानाला पुढे नेणे हा आहे.
- PhonePe ही भारतातील एक प्रमुख डिजिटल पेमेंट कंपनी आहे आणि MeitY भारतात डिजिटल तंत्रज्ञान आणि इलेक्ट्रॉनिक्स संबंधित कामांची देखरेख करते.
- या सामंजस्य करारांतर्गत, PhonePe च्या एंटरप्राइज डेटा इंटेलिजन्स प्लॅटफॉर्म ‘पल्सप्रो’ चे मेट्रिक्स पीएम गतिशक्ती नॅशनल मास्टर प्लॅन पोर्टलशी जोडले जातील.
- पीएम गतिशक्तीमध्ये फोनपे प्लसप्रोचा डेटा पीएम गतिशक्ती पोर्टलमध्ये एकत्रित केला जाईल.
- या सामंजस्य करारामुळे सरकारला वेगवेगळ्या भौगोलिक क्षेत्रांतील, बाजारांतील आणि आर्थिक घडामोडींमधील ट्रेंड्सना समजण्यास मदत होईल.
- पोर्टलचे व्यवस्थापन BISAG-N म्हणजेच, भास्कराचार्य नॅशनल इन्स्टिट्यूट फॉर स्पेस ॲप्लिकेशन्स अँड जिओ-इन्फॉर्मेटिक्सच्या सहकार्याने केले जाईल.
- या इनसाइट्सचा वापर राष्ट्रीय पायाभूत सुविधा नियोजन, आर्थिक विश्लेषण आणि शहरी-ग्रामीण विकासात केला जाऊ शकेल.
आजचा इतिहास
- 1639 मध्ये ब्रिटिश ईस्ट इंडिया कंपनीने जमीन खरेदी करून मद्रास (चेन्नई) शहराची स्थापना केली होती.
- 1818 मध्ये भारताचे पहिले गव्हर्नर-जनरल वॉरेन हेस्टिंग्स यांचे निधन झाले होते.
- 1921 मध्ये महात्मा गांधींनी स्वदेशी चळवळीला प्रोत्साहन देण्यासाठी आणि आर्थिक आत्मनिर्भरतेसाठी परदेशी कपड्यांची होळी केली होती.
- 2017 मध्ये भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाने एका ऐतिहासिक निर्णयात मुस्लिम महिलांच्या हक्कांचे रक्षण करत तात्काळ तिहेरी तलाक (तलाक-ए-बिद्दत) असंवैधानिक ठरवला होता.
