पंजाबमध्ये सणासुदीच्या हंगामाच्या अगदी आधी साखरेने महागाईचा धक्का दिला आहे. 10 दिवसांच्या आत साखरेचे दर 20 रुपयांपर्यंत वाढले. जालंधरमध्ये दर 45 रुपये प्रति किलोवरून थेट 65 रुपये झाले. तर, लुधियाना, मोहालीसह इतर ठिकाणी 15 रुपयांपर्यंत वाढ दिसून आली. आशियातील मोठ्या किराणा बाजारांपैकी एक असलेल्या फेंटनगंज जालंधरमधील साखर घाऊक विक्रेता गोपाल यांनी सांगितले की, केंद्र सरकारने साखरेचा साठा मर्यादित केला आहे. सणासुदीच्या हंगामामुळे मागणी जास्त आणि पुरवठा कमी असल्याचा हा परिणाम आहे. तर, अहवालानुसार, साखरेचे दर वाढण्याचे एक कारण साखर कारखान्यांकडून उसाचा वापर इथेनॉलमध्ये जास्त करणे हे देखील आहे. बहुतेक साखर कारखाने जे पूर्वी उसाच्या पुरवठ्याचा पूर्ण भाग साखर बनवण्यासाठी वापरत होते, ते आता 50 टक्के भाग इथेनॉल बनवण्यासाठी वापरत आहेत. यावरून आता पंजाबमध्ये राजकारणही शिगेला पोहोचले आहे. आपचे सर्वेसर्वा केजरीवाल यांनी एक्सवर पोस्ट करून म्हटले आहे की, केंद्र सरकारला निरक्षर लोक चालवत आहेत. आधी उसापासून इथेनॉल बनवण्यावर भर दिला, ज्यामुळे साखरेचे उत्पादन कमी झाले आणि साखर महाग झाली. हे सरकार आहे की मस्करी? आधी जाणून घ्या… साखरेचे दर का वाढले? साखर उत्पादन 15% घटले, इथेनॉलकडे गिरण्यांचा कल वाढला पंजाबमध्ये 2025-26 च्या गाळप हंगामात साखरेचे उत्पादन 15.5 लाख टन राहिले, तर 2024-25 मध्ये ते 18.2 लाख टन होते. म्हणजे उत्पादन सुमारे 2.7 लाख टन घटले आहे. यामागे उसाची कमी उपलब्धता, कमी पाऊस आणि हवामानाशी संबंधित परिस्थितीसोबत काही गिरण्यांनी इथेनॉल उत्पादन वाढवणे हे देखील कारण सांगितले जात आहे. पंजाबमध्ये इथेनॉलचे 20 युनिट्स, देशात उत्पादन वेगाने वाढले पंजाबमध्ये साखर कारखाने आणि धान्य-आधारित डिस्टिलरीसह 20 युनिट्स इथेनॉल उत्पादनासाठी नोंदणीकृत आहेत. यात साखर कारखाने आणि धान्य-आधारित डिस्टिलरींचा समावेश आहे. जगजीत इंडस्ट्रीज (कपूरथला) ने 2025 मध्ये दररोज 200 किलोलीटर क्षमतेचा धान्य-आधारित इथेनॉल प्रकल्प सुरू केला, ज्याचे वार्षिक 6 ते 7 कोटी लिटर इथेनॉल उत्पादन करण्याचे उद्दिष्ट आहे. प्रीमियर शुगर मिल्स अँड डिस्टिलरीने जुलै 2026 पर्यंत 14 हजार मेट्रिक टन इथेनॉलचे उत्पादन केले आहे. देशभरात इथेनॉलचा पुरवठा 2024-25 या वर्षात सुमारे 1 हजार कोटी लिटर राहिला, जो 2023-24 मध्ये 679.4 कोटी लिटर होता. म्हणजेच, राष्ट्रीय स्तरावर 53% वाढ झाली. जून 2026 पर्यंत 717.29 कोटी लिटर इथेनॉल तयार झाले आहे. पेट्रोलमध्ये E-20 आणि E-80 नंतर वाढलेली मागणी पूर्ण करण्यासाठी कारखान्यांनी साखरेऐवजी इथेनॉल तयार करण्यास प्राधान्य दिले आहे. आता वाचा याचा काय परिणाम झाला कुटुंबावर महिन्याला 42 रुपयांपर्यंत अतिरिक्त भार जर एका कुटुंबाने महिन्यात 2 किलो साखर वापरली, तर जुन्या 46 रुपये प्रति किलो दराने खर्च 92 रुपये होता. आता 65 रुपये प्रति किलो दराने हाच खर्च 130 रुपये झाला आहे. म्हणजे सुमारे 38 रुपये अतिरिक्त. 75 लाख कुटुंबांच्या हिशोबाने हा भार महिन्यात सुमारे 28.5 कोटी रुपये होतो. तीन महिन्यांत हा सुमारे 85.5 कोटी रुपये होऊ शकतो. जर 3 किलो मासिक वापर मानला, तर अतिरिक्त भार याहूनही जास्त असेल. मिठाई व्यवसायावरही परिणाम, किमती सुमारे 10% पर्यंत वाढल्या सणासुदीचा हंगाम सुरू झाल्याने साखरेच्या महागाईचा परिणाम मिठाई बाजारावरही होऊ शकतो. जालंधरमधील मिठाई व्यावसायिक राकेश यांच्या मते, साखरेची किंमत वाढल्याने मिठाईच्या दरात सुमारे 10% पर्यंत वाढ दिसून आली आहे. मावा, छेना, दूध आणि इतर सामग्री महाग झाल्याने व्यावसायिकांचा खर्च वाढत आहे, ज्याचा परिणाम येत्या काळात ग्राहकांच्या खिशावर होऊ शकतो. भाव वाढल्यावर व्यापारी काय म्हणाले… ऑक्टोबरपर्यंत किंमतींमध्ये घट होण्याची शक्यता नाही उसाचा नवीन गाळप हंगाम ऑक्टोबरच्या अखेरीस किंवा नोव्हेंबरच्या सुरुवातीला सुरू होण्याची अपेक्षा आहे. तोपर्यंत सणासुदीची मागणी कायम राहिल्याने बाजारात किमतींवर दबाव राहू शकतो. सरकारच्या साठा मर्यादा, पुरवठा कोटा आणि संभाव्य आयात यांसारख्या उपायांमुळे बाजाराला दिलासा मिळण्याची अपेक्षा आहे. सध्या खरा दिलासा बाजारात साखरेचा पुरवठा किती वाढतो यावर अवलंबून असेल. सरकारने 30 नोव्हेंबरपर्यंत साठा मर्यादा लागू केली साठेबाजी आणि तुटवडा रोखण्यासाठी सरकारने 30 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत घाऊक व्यापाऱ्यांवर साठा मर्यादा लागू केली आहे. या अंतर्गत, घाऊक व्यापारी निर्धारित मर्यादेनुसारच साखरेचा साठा आणि व्यापार करू शकतील. सरकार किमती नियंत्रित करण्यासाठी मर्यादित प्रमाणात शुल्क-मुक्त साखर आयातीच्या पर्यायावरही विचार करत आहे.
Source link
पंजाबमध्ये 10 दिवसांत ₹20 ने साखरेचे दर वाढले:3 लाख टनने उत्पादन घटले, इथेनॉल उत्पादनही मोठे कारण; मिठाई आणखी महाग होणार
