अभिनेत्री साधना यांची 1 रुपयांपासून चित्रपटांना सुरुवात:'साधना कट'मुळे देशभरात गाजल्या, शेवटच्या दिवसांत आर्थिक अडचणींशी झुंजल्या

हिंदी सिनेमाच्या 60 आणि 70 च्या दशकात एक अशी अभिनेत्री आली, जिने आपल्या सौंदर्य, अभिनय आणि शैलीने प्रेक्षकांच्या मनात खास स्थान निर्माण केले. तिचे नाव होते साधना शिवदासानी. कधीकाळी तिचे चित्रपट हिट होत होते आणि तिची हेअरस्टाईल संपूर्ण देशात ट्रेंड करत होती, पण आयुष्याच्या शेवटच्या टप्प्यात तिला आजारपण, आर्थिक अडचणी आणि एकटेपणाचा सामना करावा लागला. साधना यांचा जन्म 2 सप्टेंबर 1941 रोजी ब्रिटिश भारतातील कराची येथे एका सिंधी कुटुंबात झाला होता. 1947 च्या फाळणीनंतर त्यांचे कुटुंब भारतात येऊन मुंबईत स्थायिक झाले. लहानपणापासूनच साधना अभिनेत्री बनू इच्छित होत्या. 14 वर्षांच्या असताना त्यांना राज कपूर यांच्या ‘श्री 420’ या चित्रपटात काम करण्याची संधी मिळाली, जिथे त्या ‘मुड मुड के’ या गाण्यात बॅकग्राउंड डान्सर म्हणून दिसल्या होत्या. 1 रुपया फीने चित्रपट प्रवासाला सुरुवात साधनाची अभिनय कारकीर्द ‘अबाना’ चित्रपटातून सुरू झाली. हा भारताचा पहिला सिंधी चित्रपट होता. तो 1958 मध्ये प्रदर्शित झाला होता. असे सांगितले जाते की, या चित्रपटासाठी त्यांना फक्त 1 रुपया फी मिळाली होती. हीच छोटीशी फी पुढे त्यांच्या मोठ्या चित्रपट प्रवासाची सुरुवात ठरली. ‘लव्ह इन शिमला’ने बदलले नशीब साधनाला खास ओळख 1960 मध्ये आलेल्या ‘लव्ह इन शिमला’ या चित्रपटातून मिळाली होती. आर.के. नय्यर यांच्या दिग्दर्शनाखाली बनलेल्या या चित्रपटात त्या जॉय मुखर्जी यांच्यासोबत मुख्य भूमिकेत होत्या. चित्रपट यशस्वी ठरला आणि साधना रातोरात स्टार बनल्या. चित्रपटातील त्यांची फ्रिंज हेअरस्टाईल इतकी लोकप्रिय झाली की पुढे ती ‘साधना कट’ या नावाने ओळखली जाऊ लागली. ऑड्री हेपबर्नपासून प्रेरित हा लूक सामान्य महिलांनीही मोठ्या प्रमाणात स्वीकारला. चुडीदार सलवार सूटचा ट्रेंड लोकप्रिय करण्याचे श्रेयही साधनाला दिले जाते. यानंतर साधना यांनी ‘परख’, ‘हम दोनों’, ‘मन-मौजी’, ‘एक मुसाफिर एक हसीना’, ‘मेरे महबूब’ आणि ‘इंतकाम’ यांसारख्या चित्रपटांमध्ये काम केले. 1960 च्या दशकात त्यांचे 19 चित्रपट प्रदर्शित झाले, त्यापैकी 11 चित्रपट हिट ठरले आणि अशा प्रकारे त्या हिंदी सिनेमातील एक मोठ्या स्टार बनल्या.
दिग्दर्शकाशी प्रेम, 1966 मध्ये लग्न ‘लव्ह इन शिमला’च्या सेटवर साधना यांना दिग्दर्शक आर.के. नय्यर यांच्याशी प्रेम झाले. दोघांनी 1966 मध्ये लग्न केले. लग्नानंतरही साधना यांनी चित्रपटांमध्ये काम करणे सुरूच ठेवले. मात्र, नंतरच्या वर्षांत त्यांचे आयुष्य अडचणींनी घेरले जाऊ लागले. 1960 च्या दशकाच्या अखेरीस साधना यांना हायपरथायरॉईडीझमच्या समस्येने ग्रासले. उपचारामुळे त्यांना चित्रपटांपासून दूर राहावे लागले आणि अनेक मोठे प्रकल्प त्यांच्या हातून निसटले. नंतर त्यांनी ‘इंतकाम’ आणि ‘एक फूल दो माली’ यांसारख्या चित्रपटांमधून पुनरागमन केले, परंतु 1970 च्या दशकात त्यांच्या चित्रपटांच्या ऑफर्स कमी होत गेल्या. त्यांनी 1974 मध्ये ‘गीता मेरा नाम’ या चित्रपटातून दिग्दर्शनातही नशीब आजमावले. हळूहळू त्या चित्रपट आणि सार्वजनिक जीवनापासून दूर गेल्या. पतीच्या निधनानंतर वाढले एकटेपण 1995 मध्ये आर.के. नय्यर यांचे निधन झाले. त्यांना कोणतीही संतती नव्हती. पतीच्या निधनानंतर साधना खूप एकट्या पडल्या. त्यांची तब्येतही सतत बिघडत राहिली. डोळ्यांच्या समस्या आणि थायरॉईडसारख्या त्रासांमुळे त्यांचे घराबाहेर पडणे कमी झाले. मात्र, त्यांची शेवटची वर्षे कायदेशीर वादांनीही घेरलेली होती. साधनाशी संबंधित तीन प्रकरणे समोर आली. यापैकी एक प्रकरण त्यांच्या सांताक्रूझ येथील इमारतीचे मालक युसूफ लकडावाला यांनी दाखल केले होते. एक प्रकरण साधनाने त्यांच्याच विरोधात छळाचा आरोप करत दाखल केले होते. त्यानंतर वादाशी संबंधित मानहानीचे प्रकरणही समोर आले. त्यावेळी साधना आर्थिक आणि शारीरिक अडचणींशी झुंजत होत्या. त्यांना उपचार आणि कायदेशीर खर्च उचलणे कठीण जात होते. त्यांनी मदतीची विनंतीही केली, पण त्यांना अपेक्षित पाठिंबा मिळाला नाही.
नंतरच्या काळात वहीदा रहमान, नंदा, आशा पारेख आणि हेलन यांसारख्या त्यांच्या समकालीन अभिनेत्री त्यांच्या जवळ राहिल्या आणि त्यांना भावनिक आधार देत होत्या. यानंतरही साधना यांचा शेवटचा काळ खूप एकाकीपणात गेला. 25 डिसेंबर 2015 रोजी मुंबईतील एका रुग्णालयात आजारपणामुळे साधना यांचे निधन झाले.



Source link