महाराष्ट्रातील अनेक भागांमध्ये पावसाने पाठ फिरवल्याने शेती आणि पिण्याच्या पाण्याचा प्रश्न गंभीर होत असताना काँग्रेसचे ज्येष्ठ नेते विजय वडेट्टीवार यांनी राज्य सरकारवर जोरदार हल्लाबोल केला आहे. सरकारचे लक्ष दुष्काळ, पाणीटंचाई आणि शेतकऱ्यांच्या प्रश्ना
.
विदर्भासह मराठवाडा आणि राज्यातील काही भागांमध्ये पावसाची तूट कायम आहे. खरीप पिकांच्या वाढीसाठी सप्टेंबरमधील पाऊस अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात असताना पाऊस कमी झाल्यास शेतकऱ्यांसमोरील संकट आणखी गडद होण्याची शक्यता आहे. देशातही सप्टेंबरमधील पावसाची स्थिती चिंताजनक राहण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला असून सोयाबीन, कापूस, मका आणि कडधान्यांसारखी पिके सध्या महत्त्वाच्या वाढीच्या टप्प्यात आहेत.
कृत्रिम पावसाची मागणी होतेय, सरकारने तातडीने उपाय करावेत
वडेट्टीवार यांनी विदर्भातील परिस्थितीचा उल्लेख करताना कृत्रिम पाऊस पाडण्याची मागणी होत असल्याचे सांगितले. सोयाबीनचे मोठ्या प्रमाणात नुकसान झाले असून, पुढील काळात पाण्याअभावी आणखी नुकसान होण्याची भीती त्यांनी व्यक्त केली. “दुष्काळाची गंभीर स्थिती आहे. कृत्रिम पाऊस पाडावा, अशी मागणी होते आहे. विदर्भात सोयाबीनचं जवळपास 200 कोटी रुपयांचं नुकसान झालं आहे. आता पुन्हा प्रचंड नुकसान होणार आहे,” असा दावा वडेट्टीवार यांनी केला. मराठवाड्यातही पावसाची तूट भरून काढण्यासाठी कृत्रिम पावसाची मागणी अलीकडेच करण्यात आली आहे. खरीप हंगामातील सोयाबीन, कापूस आणि इतर पिकांना पावसाअभावी फटका बसत असल्याचे सांगत मुख्यमंत्री कार्यालयाकडे कृत्रिम पावसासाठी मागणी करण्यात आली होती.
दरम्यान, भारतीय हवामान विभागाच्या माहितीनुसार सप्टेंबरच्या सुरुवातीला महाराष्ट्रात पावसाचे वितरण असमान राहण्याची शक्यता आहे. कोकण-गोव्यात तुलनेने अधिक पाऊस अपेक्षित असताना मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात पावसाच्या सरी विखुरलेल्या स्वरूपात राहण्याचा अंदाज आहे. विदर्भातही सुरुवातीला तुरळक ते विखुरलेल्या पावसाची शक्यता असून पुढील काळात पावसाची तीव्रता वाढू शकते.
यवतमाळमध्ये पिकांवर पुन्हा संकट
वडेट्टीवार यांनी यवतमाळ जिल्ह्यातील परिस्थितीची माहिती घेतल्याचे सांगितले. काही भागांत पिकांवर रोगांचा प्रादुर्भाव पुन्हा वाढत असल्याचा दावा त्यांनी केला. पाण्याची उपलब्धता आणखी कमी झाली तर कापसाचे पीकही मोठ्या संकटात येऊ शकते, असा इशारा त्यांनी दिला. विदर्भातील शेतकऱ्यांसाठी पाऊस हा केवळ पिकांच्या वाढीसाठीच नव्हे तर जमिनीतील ओलावा आणि पुढील पिकांच्या नियोजनासाठीही महत्त्वाचा आहे. यंदाच्या अनियमित पावसामुळे अनेक भागांमध्ये जलसाठ्यांवरही परिणाम झाला आहे. नागपूर जिल्ह्यातील 408 लघुसिंचन तलावांमध्ये सप्टेंबरच्या सुरुवातीला केवळ सुमारे 30% पाणीसाठा असल्याचे वृत्त आहे. त्यामुळे सिंचनाबरोबरच ग्रामीण अर्थव्यवस्थेवरही परिणाम होण्याची चिंता व्यक्त होत आहे. विदर्भातील मोठ्या जलसाठ्यांबाबतही चिंता वाढली आहे. सप्टेंबरच्या सुरुवातीला या भागातील धरणांमधील पाणीसाठा सुमारे 63% पातळीवर आल्याचे वृत्त समोर आले आहे. पावसाची तूट कायम राहिल्यास आगामी काळात पाणी उपलब्धतेचा प्रश्न अधिक गंभीर होऊ शकतो.
अमरावतीत विहिरी कोरड्या, तलाव-धरणांमध्येही पाणी नाही
अमरावती जिल्ह्यातील दौऱ्याचा संदर्भ देत वडेट्टीवार यांनी ग्रामीण भागातील पाणीटंचाईचे चित्र मांडले. “अमरावती जिल्ह्यामध्ये आम्ही दौऱ्यावर होतो. प्रचंड मोठ्या प्रमाणात पाण्याची टंचाई निर्माण झालेली आहे. विहिरींमध्ये पाणीच राहिलेलं नाही. पाणी खोलवर गेलेलं आहे. तलावामध्ये पाणी नाही, धरणामध्ये पाणी नाही. काही ठिकाणी पाणी भरलेलं आहे; पण अनेक भागांमध्ये मोठं संकट आहे,” असे ते म्हणाले.
राज्यातील पाणीटंचाईची स्थिती केवळ राजकीय आरोपांपुरती मर्यादित नसून सरकारी यंत्रणांच्या अहवालांतूनही काही भागांमध्ये पाणीपुरवठ्याचा ताण दिसून येत आहे. महाराष्ट्राच्या पाणीपुरवठा व स्वच्छता विभागाकडून ऑगस्टअखेरपर्यंत टँकर अहवाल नियमित प्रसिद्ध केले जात आहेत. यावरून पावसाच्या असमान वितरणाचा ग्रामीण पाणीपुरवठ्यावर परिणाम होत असल्याचे स्पष्ट होते.
जलसंधारणावर पैसा खर्च झाला, पण आता नैसर्गिक पावसाची गरज
सरकारने जलसंधारणाच्या विविध योजनांवर मोठ्या प्रमाणात खर्च केला असल्याचे सांगत वडेट्टीवार यांनी या योजनांच्या परिणामकारकतेवरही प्रश्न उपस्थित केला. “पाणी जिरवा, पाणी मुरवा, जलसंधारणामध्ये पैसा खर्च केला. या सगळ्या गोष्टी झाल्या. पण आता मला असं वाटतं की यासाठी नैसर्गिक पावसाची आवश्यकता आहे,” असे त्यांनी म्हटले. त्यांच्या मते, पावसाची कमतरता कायम राहिल्यास केवळ जलसंधारणाच्या योजनांवर अवलंबून राहून परिस्थिती नियंत्रणात आणणे कठीण ठरेल. त्यामुळे सरकारने तातडीने पर्यायी उपाययोजना करून शेतकरी आणि नागरिकांना दिलासा द्यावा, अशी त्यांची मागणी आहे.
मराठवाडा आणि पश्चिम विदर्भाला मोठ्या संकटाचा सामना करावा लागेल
पाण्याची उपलब्धता कमी होत राहिल्यास मराठवाडा आणि पश्चिम विदर्भातील परिस्थिती आणखी गंभीर होऊ शकते, असा इशारा वडेट्टीवार यांनी दिला. “मराठवाडा आणि पश्चिम विदर्भातील जिल्ह्यांना मोठ्या संकटाला सामोरं जावं लागेल. अशा स्थितीत सरकारने त्वरित उपाययोजना कराव्यात,” अशी मागणी त्यांनी केली. दुसरीकडे, राज्यातील असमान पावसाबाबत अधिकृत आणि माध्यमांच्या अहवालांमध्येही चिंता व्यक्त करण्यात आली आहे. जून ते ऑगस्ट या कालावधीत महाराष्ट्रात सरासरीपेक्षा कमी पाऊस झाल्याने खरीप पिकांवर ताण निर्माण झाल्याचे वृत्त आहे. काही जिल्ह्यांमध्ये 25% पेक्षा जास्त पावसाची तूट असल्याने दुष्काळसदृश परिस्थिती निर्माण होण्याची भीती व्यक्त करण्यात आली आहे. महाराष्ट्र कृषी विभागाने 31 ऑगस्टअखेर खरीप हंगामातील जिल्हानिहाय आणि राज्यस्तरीय पेरणीचे अहवाल प्रसिद्ध केले आहेत. त्यामुळे पावसाची उपलब्धता आणि पिकांची स्थिती यावर प्रशासनाचे लक्ष असणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
दोन धर्मांमध्ये भांडणं लावण्याचं काम
शेती आणि पाणीटंचाईच्या मुद्द्यावरून सरकारवर टीका करत असतानाच वडेट्टीवार यांनी धार्मिक ध्रुवीकरणाच्या राजकारणावरही निशाणा साधला. “दोन धर्मात भांडणं निर्माण करण्याचं प्रयत्न सरकार करत आहे,” असा आरोप त्यांनी केला. सरकार गंभीर प्रश्नांपासून जनतेचे लक्ष विचलित करण्यासाठी धार्मिक मुद्दे पुढे आणत असल्याचा आरोप वडेट्टीवार यांनी यापूर्वीही केला आहे. मे महिन्यातही त्यांनी भाजपच्या नेतृत्वाखालील सरकारवर महागाई, बेरोजगारी आणि इतर प्रश्नांपासून लक्ष हटवण्यासाठी धार्मिक ध्रुवीकरणाचा वापर केल्याचा आरोप केला होता.
‘टायगर 4’च्या चर्चेवर वडेट्टीवार म्हणाले…
दरम्यान, शिवसेना उद्धव बाळासाहेब ठाकरे पक्षाच्या आमदारांबाबत सुरू असलेल्या राजकीय चर्चेवरही वडेट्टीवार यांना प्रश्न विचारण्यात आला. ठाकरे गटातील 14 आमदार शिंदे गटात जाणार असल्याच्या चर्चेबाबत विचारले असता, आपल्याला सध्या याबाबत माहिती नसल्याचे त्यांनी सांगितले. “मला माहिती नाही. माहिती घेऊन सांगतो,” अशी संक्षिप्त प्रतिक्रिया त्यांनी दिली. महाराष्ट्राच्या राजकारणात सत्ताधारी आणि विरोधी पक्षांमध्ये आरोप-प्रत्यारोप सुरू असतानाच पक्षांतराच्या चर्चांनाही पुन्हा वेग आला आहे. त्यामुळे वडेट्टीवार यांच्या या प्रतिक्रियेकडेही राजकीय वर्तुळाचे लक्ष लागले आहे.
हेही वाचा…
धनंजय मुंडेंचा वर्कआऊट करतानाचा व्हिडिओ चर्चेत:‘काटे खोलवर रुतले आहेत, तरी पाऊल पुढे टाकतो आहे…’, राजकीय पुनरागमनाचे संकेत!
मागील काही महिन्यांपासून राज्याच्या सक्रिय राजकारणापासून काहीसे दूर असलेले राष्ट्रवादी काँग्रेसचे नेते धनंजय मुंडे पुन्हा एकदा चर्चेत आले आहेत. मुंडे यांनी त्यांच्या इन्स्टाग्राम खात्यावर जिममध्ये व्यायाम करतानाचा एक व्हिडिओ शेअर केला असून, त्यासोबत लिहिलेल्या कवितेच्या ओळींमुळे राजकीय वर्तुळात चर्चांना उधाण आले आहे. विशेष म्हणजे, या व्हिडिओत मुंडे यांचा बदललेला आणि अधिक तंदुरुस्त दिसणारा लूकही लक्ष वेधून घेत आहे. येथे वाचा संपूर्ण बातमी
