7 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी, ज्या सरकारी नोकऱ्यांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत-
राष्ट्रीय (NATIONAL)
1. BRICS परिषद आजपासून नवी दिल्लीत सुरू
- 12 सप्टेंबर रोजी नवी दिल्ली येथील भारत मंडपममध्ये ब्रिक्स (BRICS) 2026 शिखर परिषद सुरू होईल.
- यापूर्वी काल पंतप्रधान मोदींनी रशियाचे राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांची भारत मंडपममध्ये भेट घेतली.
- भारत चौथ्यांदा ब्रिक्सचे अध्यक्षपद भूषवत आहे. यापूर्वी भारताने 2012, 2016 आणि 2021 मध्ये याचे अध्यक्षपद भूषवले होते.
- यावेळी ब्रिक्सची थीम ‘बिल्डिंग फॉर रेसिलियन्स, इनोव्हेशन, कोऑपरेशन अँड सस्टेनेबिलिटी’ आहे.
- 2026 साली ब्रिक्सच्या स्थापनेला 20 वर्षे पूर्ण होत आहेत. या परिषदेत ब्रिक्सचे सर्व 11 प्रमुख सदस्य देश सहभागी होत आहेत.
- ब्रिक्समध्ये रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्याव्यतिरिक्त चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग, इराणचे दक्षिण आफ्रिकेचे अध्यक्ष सिरिल रामाफोसा आणि संयुक्त राष्ट्र महासचिव अँटोनियो गुटेरेस सहभागी होत आहेत.
- ब्रिक्सच्या 11 सदस्य देशांमध्ये भारत, ब्राझील, रशिया, चीन, दक्षिण आफ्रिका, इजिप्त, इथिओपिया, इंडोनेशिया, इराण, सौदी अरेबिया आणि संयुक्त अरब अमिराती (UAE) यांचा समावेश आहे.
- ब्रिक्सच्या भागीदार देशांमध्ये बेलारूस, क्युबा, बोलिव्हिया, कझाकस्तान, मलेशिया, नायजेरिया, थायलंड, युगांडा, उझबेकिस्तान आणि व्हिएतनाम यांचा समावेश आहे.
पंतप्रधान मोदींनी राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांना तिरुक्कुरल पुस्तकाची रशियन भाषेत अनुवादित एक प्रत भेट दिली.
आंतरराष्ट्रीय (INTERNATIONAL)
2. भारत-मलेशिया नौदल सराव ‘समुद्र लक्ष्मण 2026’ सुरू
- 11 सप्टेंबर रोजी भारतीय नौदलाची युद्धनौका आयएनएस म्हैसूर (INS Mysore) मलेशियातील लुमुत बंदरात पोहोचली.
- आयएनएस म्हैसूरची ही भेट भारत आणि मलेशिया दरम्यान होणाऱ्या द्विपक्षीय नौदल सराव ‘समुद्र लक्ष्मण’ च्या चौथ्या आवृत्तीशी संबंधित आहे.
- भारत आणि मलेशियाचा संयुक्त लष्करी सराव सुरू झाला. या सरावाचा उद्देश दोन्ही देशांच्या नौदलांमध्ये समुद्री सहकार्य आणि आंतरकार्यक्षमता वाढवणे हा आहे.
- यात दोन्ही नौदले समुद्री कामकाज, दळणवळण आणि सामरिक सरावाद्वारे आपल्या क्षमता मजबूत करण्यावर काम करतील.
- हा सराव भारताच्या ‘एक्ट ईस्ट’ धोरणाशी आणि हिंद-प्रशांत क्षेत्रात समुद्री सहकार्य मजबूत करण्याच्या प्रयत्नांशी देखील संबंधित आहे.
- भारत आणि मलेशिया यांच्यातील संरक्षण सहकार्यामध्ये नौदल सराव, लष्करी प्रशिक्षण आणि सागरी सुरक्षा ही महत्त्वाची क्षेत्रे आहेत.
- INS म्हैसूर हे भारतीय नौदलाचे एक मार्गदर्शित क्षेपणास्त्र विनाशक युद्धनौका आहे.
इंडो-पॅसिफिक क्षेत्रात शांतता, स्थिरता आणि सुरक्षा राखण्यासाठी हा सराव महत्त्वाचा आहे.
3. भारत – फ्रान्समध्ये अंतराळाशी संबंधित 3 सामंजस्य करार
- 11 सप्टेंबर रोजी भारत आणि फ्रान्सने अंतराळ क्षेत्रात सहकार्य वाढवण्यासाठी 3 सामंजस्य करारांवर स्वाक्षरी केली.
- यांची घोषणा पॅरिसमध्ये झालेल्या आंतरराष्ट्रीय अंतराळ परिषदेदरम्यान करण्यात आली.
- हे सामंजस्य करार भारताच्या इस्रो (ISRO) आणि फ्रान्सच्या अंतराळ संस्था सीएनईएस (CNES) यांच्यात झाले आहेत.
- या सामंजस्य करारांचे मुख्य उद्दिष्ट उपग्रह तंत्रज्ञान, अंतराळ संशोधन आणि संयुक्त कार्यक्रमांवर केंद्रित आहे.
- भारताच्या प्रस्तावित 52-उपग्रह अंतराळ पाळत ठेवण्याच्या सल्लामसलतीमध्ये या तंत्रज्ञानाचा वापर केला जाईल.
- या सल्लामसलती अंतर्गत, 2027-2030 दरम्यान उपग्रह पूर्ण केले जातील.
- हे करार भारताच्या स्वदेशी आणि सामरिक अंतराळ क्षमतांना बळकट करण्यास मदत करतील.
- भारत आणि फ्रान्सचे अंतराळ सहकार्य पाच दशकांहून अधिक जुने आहे आणि सामरिकदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
- नवीन सामंजस्य करारांचे उद्दिष्ट व्यावसायिक अंतराळ तंत्रज्ञान उपक्रम आणि वैज्ञानिक डेटा शेअरिंगला प्रोत्साहन देणे आहे.
फ्रान्स युरोपमध्ये भारताचा एक प्रमुख सामरिक आणि उच्च तंत्रज्ञान भागीदार आहे.
निधन (मृत्यू)
4. पंजाबचे माजी कॅबिनेट मंत्री भगत चुन्नी लाल यांचे निधन
- 11 सप्टेंबर रोजी पंजाबचे माजी कॅबिनेट मंत्री आणि ज्येष्ठ भाजप नेते भगत चुन्नी लाल यांचे निधन झाले. ते 94 वर्षांचे होते.
- भगत चुन्नी लाल जालंधरच्या राजकारणात दीर्घकाळ सक्रिय होते. ते 1997, 2007 आणि 2012 मध्ये आमदार म्हणून निवडून आले.
- चुन्नी लाल 2011 मध्ये पंजाब विधानसभेचे उपाध्यक्ष बनले आणि 2012 मध्ये प्रकाश सिंह बादल यांच्या नेतृत्वाखालील SAD-भाजप सरकारमध्ये कॅबिनेट मंत्री बनले.
- चुन्नी लाल यांच्याकडे स्थानिक स्वराज्य संस्था, वैद्यकीय शिक्षण आणि संशोधन, कामगार आणि वन आणि वन्यजीव यांसारखी खाती होती.
- चुन्नी लाल यांनी 2017 मध्ये निवडणूक राजकारणातून निवृत्ती घेतली होती.
इतर 5. TRAI ने 12 मिनिटांच्या जाहिरातींचा निर्णय केला रद्द
- 10 सप्टेंबर रोजी टेलिकॉम रेग्युलेटरी अथॉरिटी ऑफ इंडिया (TRAI) द्वारे टीव्ही जाहिरातींवर 12 मिनिटांच्या मर्यादेचा नियम रद्द करण्यात आला.
- भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरण (TRAI) ने 2012 च्या टीव्ही जाहिरात नियमांना रद्द केले.
- TRAI द्वारे रद्द केलेल्या नियमानुसार, प्रति तास टीव्हीवर जास्तीत जास्त 12 मिनिटांच्या जाहिरातीची मर्यादा आता काढून टाकण्यात आली आहे.
- 22 ऑगस्ट रोजी सरकारने दूरदर्शन वाहिन्यांसाठी 12 मिनिटांची जाहिरात कालावधी मर्यादा हटवण्याची अधिसूचना जारी केली होती.
- मंत्रालयाचे मत आहे की दूरदर्शन उद्योग आणि डिजिटल मीडिया यांच्यात पुरेशी स्पर्धा अस्तित्वात आहे.
- टेलिव्हिजनसाठी जाहिरातीची वेळ मर्यादा 2006 साली केबल टेलिव्हिजन नेटवर्क नियम, 1994 अंतर्गत लागू करण्यात आली होती.
- मात्र, आता टीव्ही चॅनेल वाढले आहेत. 2006 मध्ये त्यांची संख्या 62 होती, जी आता वाढून 900 झाली आहे.
- त्यावेळी, टीव्ही चॅनेल प्रसारित करण्याचे मुख्य माध्यम असलेल्या केबल टीव्हीची प्रसारण क्षमता मर्यादित होती आणि ग्राहकांकडे खूप कमी पर्याय होते.
- केबल टीव्ही क्षेत्राच्या डिजिटायझेशननंतर, डीटीएच, एच.आय.एस.टी. आणि आय.पी.टी.व्ही. सह सर्व प्लॅटफॉर्म आता डिजिटल आहेत.
- ट्राय (TRAI) ही भारतातील दूरसंचार आणि प्रसारण (Broadcasting) सेवांची नियामक संस्था आहे.
आजचा इतिहास
- 1931 मध्ये महात्मा गांधी दुसऱ्या गोलमेज परिषदेत भाग घेण्यासाठी लंडनला पोहोचले.
- 1959 मध्ये सोव्हिएत संघाचे अंतराळयान ‘लूना-2’ चंद्राच्या पृष्ठभागावर पोहोचले होते. चंद्रावर पोहोचणारी ही पहिली मानवनिर्मित वस्तू होती.
