भारतातील सर्वात मोठी औषध कंपनी सन फार्मा अमेरिकेतील (न्यू जर्सी) दिग्गज कंपनी ऑर्गेनॉनला 1.10 लाख कोटी रुपयांना विकत घेईल. कोणत्याही भारतीय औषध कंपनीने केलेला हा आतापर्यंतचा सर्वात मोठा परदेशी व्यवहार आहे. या करारासंदर्भात दोन्ही कंपन्यांनी सोमवारी संयुक्त निवेदन जारी केले. यानुसार सन फार्मा ऑर्गेनॉनचे सर्व थकलेले शेअर्स प्रति शेअर 14 डॉलर दराने खरेदी करेल. हा संपूर्ण व्यवहार रोख स्वरूपात होईल. यामुळे सन फार्मा जगातील टॉप-25 औषध कंपन्यांमध्ये समाविष्ट होईल. तिची पोहोच 150 देशांमध्ये असेल. जगातील 7वी सर्वात मोठी कंपनी बनेल सनफार्मा बायोसिमिलर्स जैविक औषधे असलेली ही जगातील 7वी सर्वात मोठी कंपनी बनेल. 900-900 कोटी रुपये महसूल असलेले 18 मोठे बाजार तिच्याकडे असतील. या करारामध्ये ऑर्गेनॉनचे 81 हजार कोटी रुपयांचे कर्ज देखील समाविष्ट आहे. तथापि, सन फार्माचे म्हणणे आहे की करारानंतर दोन्ही कंपन्यांचा एकत्रित महसूल 1.16 लाख कोटी रुपये असेल. हा व्यवहार 2027 मध्ये पूर्ण होण्याची अपेक्षा आहे. या कराराशी संबंधित प्रश्नांची उत्तरे जाणून घ्या प्रश्न 1: जगात सन फार्माची स्थिती काय आहे? उत्तर: ही जगातील सर्वात मोठ्या जेनेरिक औषध उत्पादक कंपन्यांपैकी एक आहे. याची बाजारपेठ मूल्य 4 लाख कोटी रुपये आहे. जागतिक स्तरावर 2 हजारांहून अधिक उत्पादने आहेत. 5 खंडांमध्ये 41 अत्याधुनिक उत्पादन युनिट्स आहेत. 100 हून अधिक देशांमध्ये व्यवसाय पसरलेला आहे. प्रश्न 2: ऑर्गेनॉन किती मोठी फार्मा कंपनी आहे? उत्तर: 28 हजार कोटी रुपयांच्या बाजारपेठ मूल्याची ऑर्गेनॉन 2021 मध्ये औषध क्षेत्रातील दिग्गज मर्क अँड कंपनीपासून वेगळी होऊन तयार झाली होती. आज चीन, अमेरिका, कॅनडा, युरोप, ब्राझीलसह 140 देशांमध्ये याची बाजारपेठ आहे. 10 हजार कर्मचारी आहेत. त्यांच्याकडे महिला आरोग्य आणि सामान्य औषधांच्या क्षेत्रात 70 हून अधिक उत्पादनांचा पोर्टफोलिओ आहे. यापैकी सर्वात प्रमुख नेक्सप्लानन आहे, जे गर्भनिरोधक इम्प्लांट आहे. हे ऑर्गेनॉन 60 देशांमध्ये विकते. प्रश्न 3: भारत जगाची फार्मसी का आहे? उत्तर: अमेरिकेच्या जेनेरिक बाजारात भारतीय औषधांचा वाटा 40% तर युरोपमध्ये 25% आहे. अमेरिकेत वापरल्या जाणाऱ्या प्रत्येक 3 पैकी एक औषध भारतीय कंपनीचे आहे. गेल्या वर्षी भारतातून 99 हजार कोटी रुपयांची औषधे पाठवण्यात आली. दोन्ही बाजारात सन फार्मा, ऑरोबिंदो, डॉ. रेड्डीज, ल्यूपिन हे मोठे भागीदार आहेत. प्रश्न 4: सन फार्मा देशातील नंबर वन कंपनी कशी बनली? उत्तर: सन फार्माने 16 वर्षांत सहा कंपन्यांचे अधिग्रहण केले आहे. 2013 मध्ये रॅनबॅक्सी देशात नंबर वन होती, पण 2014 मध्ये सन फार्मा ने तिचे अधिग्रहण केले. 2025 मध्ये अमेरिकन बायोफार्मा कंपनी चेकपॉइंट थेरप्यूटिक्सच्या अधिग्रहणामुळे कंपनीने जागतिक स्तरावर आपली पकड मजबूत केली. 10 हजार रुपये कर्ज घेऊन कंपनी सुरू केली होती सन फार्माचे संस्थापक दिलीप सांघवी (७१) मूळचे गुजरातच्या अमरेली जिल्ह्यातील आहेत. सध्या त्यांचे संपूर्ण कुटुंब मुंबईत राहते. त्यांच्या सुरुवातीच्या दिवसांचा एक किस्सा आहे. खरं तर, १९८३ मध्ये दिलीप यांनी औषध व्यावसायिक वडील शांतिलाल यांच्याकडून १० हजार रुपये उधार घेऊन ५ मित्रांसोबत एका खोलीत सन फार्माची स्थापना केली. तेव्हा ते स्वतः सेल्समन होते. एमआरप्रमाणे डॉक्टरांकडे जाऊन औषधे समजावून सांगत असत. १९९३ मध्ये दिलीप यांनी स्किझोफ्रेनियावरील क्लोजापाइन हे औषध लॉन्च करण्याची योजना आखली. तेव्हा त्यांना कळले की प्रतिस्पर्धी कंपनी सँडोज देखील ते २२ शहरांमध्ये लॉन्च करण्याची तयारी करत आहे. सांघवी यांनी रणनीती बदलली आणि अंतिम मुदतीपूर्वी तीन आठवडे आधीच औषध लॉन्च केले. देशासाठी अभिमान; फायझरसारख्या कंपन्यांच्या लीगमध्ये असेल सन फार्मा चॉइस इन्स्टिट्यूशनल इक्विटीचे जमैत्री सेठ म्हणतात की, ऑर्गेनॉन आपल्यासोबत ५८ हजार कोटी रुपयांचा महसूल घेऊन येईल. हा करार दर्शवतो की भारतीय कंपन्या आता अमेरिकन आणि युरोपीय कंपन्यांना विकत घेण्याची आर्थिक ताकद ठेवतात. यामुळे सन फार्मा फायझर आणि नोव्हार्टिस सारख्या कंपन्यांच्या लीगमध्ये उभी राहील. भारत इनोव्हेटिव्ह आणि स्पेशालिटी औषधांच्या क्षेत्रातही एक जागतिक शक्ती बनू शकतो. तथापि, या कराराला अजून अनेक देशांच्या नियामक प्राधिकरणांकडून मंजुरी घ्यावी लागेल. अमेरिकेत फेडरल ट्रेड कमिशन या कराराची बारकाईने चौकशी करेल, जेणेकरून बाजारात स्पर्धा कमी होणार नाही याची खात्री करता येईल.
Source link
सन फार्मा 1 लाख कोटींना अमेरिकन कंपनी 'ऑर्गेनॉन' खरेदी करणार:याची अनेक महागडी पेटंट औषधे देखील विकेल, संपूर्ण व्यवहार रोखीत
