3 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी, ज्या सरकारी नोकरीची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत
राष्ट्रीय (NATIONAL)
1. घाना भारताच्या नेतृत्वाखालील आंतरराष्ट्रीय बिग कॅट अलायन्समध्ये सहभागी
- 08 ऑक्टोबर रोजी परराष्ट्रमंत्री डॉ. एस. जयशंकर यांच्या घाना दौऱ्यात घाना अधिकृतपणे आंतरराष्ट्रीय बिग कॅट अलायन्समध्ये (IBCA) सामील झाला.
- घानाचे परराष्ट्रमंत्री सॅम ओकुडझेटो अब्लाकवा यांनी यासंदर्भात एस. जयशंकर यांना स्वीकृतीपत्र सुपूर्द केले.
- जयशंकर यांनी ट्विटरवरील पोस्टद्वारे यासंदर्भातील माहिती दिली.
- तीन आफ्रिकी देशांच्या दौऱ्याच्या पहिल्या टप्प्यात जयशंकर 6 ऑक्टोबर रोजी घानात पोहोचले.
- घानाच्या सहभागामुळे भारताची आफ्रिकी देशांसोबत वन्यजीव संवर्धनाच्या क्षेत्रातील भागीदारी अधिक मजबूत होईल.
आंतरराष्ट्रीय बिग कॅट अलायन्स (IBCA)
- हा करारावर आधारित एक आंतरसरकारी आंतरराष्ट्रीय संघटना आहे.
- वाघ, सिंह, बिबट्या, हिमबिबट्या, चित्ता, जग्वार आणि प्यूमा यांसह मोठ्या मांजर प्रजातीतील सात वन्यजीव तसेच त्यांच्या नैसर्गिक अधिवासांच्या संवर्धनावर याचा भर आहे.
- भारताने ९ एप्रिल २०२३ रोजी ‘प्रोजेक्ट टायगर’च्या ५०व्या वर्धापनदिनानिमित्त आयोजित कार्यक्रमात या आघाडीची सुरुवात केली होती.
एस. जयशंकर यांच्या या दौऱ्यात कोट द’आयव्होर आणि इथिओपियाचाही समावेश आहे.
२. ५७व्या जीएसटी परिषदेच्या बैठकीचे आयोजन
- 8 ऑक्टोबर रोजी नवी दिल्ली येथे जीएसटी परिषदेची 57 वी बैठक आयोजित करण्यात आली.
- ही बैठक नवी दिल्लीतील भारत मंडपम येथे सकाळी 11:00 वाजता सुरू झाली.
- ही बैठक यापूर्वी 12 सप्टेंबर रोजी होणार होती; त्यानंतर ब्रिक्स शिखर परिषदेमुळे ती 7 ऑक्टोबर आणि अखेरीस 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी निश्चित करण्यात आली.
- बैठकीच्या अध्यक्षस्थानी केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारामन होत्या. यात राज्यांचे अर्थमंत्री सहभागी झाले.
- या बैठकीचा सर्वात मोठा उद्देश व्यापाऱ्यांचे अडकलेले पैसे मोकळे करणे आणि विनाकारण होणारे कायदेशीर खटले कमी करणे हा आहे.
- या बैठकीत उद्योगांसाठी सुलभता, जीएसटी अनुपालन सुलभ करणे, नोंदणी, रिटर्न आणि परतावा प्रणालीत सुधारणा तसेच इनपुट टॅक्स क्रेडिट (ITC) अधिक चांगले करण्यावर चर्चा झाली।
- GST परताव्याची स्वयंचलित प्रक्रिया आणि परताव्याची कमाल मर्यादा 17 दिवस निश्चित करण्यावरही विचारविनिमय झाला।
या बैठकीत फौजदारी खटल्यांमध्ये कारवाईची मर्यादा 1 कोटींवरून 5 कोटी रुपये करण्याचा प्रस्ताव ठेवण्यात आला।
आंतरराष्ट्रीय (INTERNATIONAL)
3. ॲन कार्सन यांना 2026 चा साहित्याचे नोबेल
- 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी ॲन कार्सन यांना साहित्यातील 2026 चा नोबेल पुरस्कार देण्यात आला.
- स्वीडिश अकादमीने त्यांना हा पुरस्कार त्यांच्या गाजलेल्या ‘द ब्युटी ऑफ द हसबंड’ या पुस्तकासाठी दिला.
- कार्सन यांचा जन्म 1950 मध्ये कॅनडातील टोरंटो येथे झाला.
- त्यांनी टोरंटो विद्यापीठातून क्लासिक्स विषयात बीए, एमए आणि पीएचडी केली.
- कार्सन यांच्या गाजलेल्या पुस्तकांमध्ये ‘ऑटोबायोग्राफी ऑफ रेड: अ नॉव्हेल इन व्हर्स’ याचाही समावेश आहे.
- नोबेल पुरस्कारापूर्वी कार्सन यांना मॅकआर्थर फेलोशिप, लेनन लिटरेरी अवॉर्ड, ग्रिफिन पोएट्री प्राइज आणि टी. एस. इलियट यांसारखे पुरस्कारही मिळाले आहेत.
- 2005 मध्ये त्यांना कॅनडाच्या ऑर्डर ऑफ कॅनडाचे सदस्य बनवण्यात आले.
- गेल्या 10 वर्षांत साहित्यातील नोबेल पुरस्कार 10 लेखकांना मिळाला, त्यापैकी 5 महिला होत्या.
- यापैकी 6 जणांनी इंग्रजीशिवाय इतर भाषांमध्ये लेखन केले, तर 6 विजेते युरोपमधील होते.
- यापूर्वी 7 ऑक्टोबर रोजी हेन्री बी. कगन आणि केन्सो सोआई यांना रसायनशास्त्राचा नोबेल पुरस्कार देण्यात आला.
- 6 ऑक्टोबर रोजी 2026 चा भौतिकशास्त्रातील नोबेल पुरस्कार फ्रान्सिस हाल्झेन यांना मिळाला.
- 5 ऑक्टोबर रोजी वैद्यकशास्त्राचा नोबेल पुरस्कार कार्ल डिसेरोथ, पीटर हेगमन आणि जॉर्ज नागेल यांना देण्यात आला.
कार्सन लेखनासोबतच अनुवाद आणि विद्यापीठांमध्ये अध्यापनाचे कामही करत राहिल्या.
क्रीडा (SPORTS)
४. आशियाई पॅरा क्रीडा स्पर्धा २०२६ साठी भारतीय ध्वजवाहकांची घोषणा
- 7 ऑक्टोबर रोजी आशियाई पॅरा क्रीडा स्पर्धांसाठी भारतीय संघाच्या अधिकृत ध्वजवाहकांची नावे जाहीर करण्यात आली.
- या स्पर्धांचे आयोजन आयची-नागोया, जपान येथे करण्यात येणार आहे.
- यामध्ये टोकियो पॅरालिम्पिक सुवर्णपदक विजेते प्रमोद भगत आणि भाविना पटेल यांची ध्वजवाहक म्हणून निवड करण्यात आली.
- प्रमोद भगत हे पॅरा-बॅडमिंटनमधील भारताचे आघाडीचे खेळाडू आणि विश्वविजेते आहेत.
- भाविना पटेल या टोकियो पॅरालिम्पिकच्या रौप्यपदक विजेत्या टेबल टेनिसपटू आहेत.
- हे दोन्ही खेळाडू उद्घाटन समारंभात भारतीय खेळाडूंच्या संघाचे नेतृत्व करतील.
- या स्पर्धांसाठी उद्घाटन समारंभाचे आयोजन 18 ऑक्टोबर रोजी करण्यात येणार आहे.
- या क्रीडा स्पर्धांचे आयोजन 18 ते 24 ऑक्टोबर 2026 दरम्यान करण्यात येईल।
- 8 ऑक्टोबर 2026 रोजी भारतीय पॅरालिम्पिक समितीने पॅरा क्रीडा स्पर्धेत सहभागी होणाऱ्या भारतीय पथकाला नवी दिल्ली येथे निरोप दिला।
- यावेळी भारत आशियाई पॅरा क्रीडा स्पर्धेत आतापर्यंतचे सर्वात मोठे खेळाडूंचे पथक पाठवत आहे।
प्रमोद भगत आणि भावना पटेल आशियाई पॅरा क्रीडा स्पर्धा 2026 मध्ये भारतीय खेळाडूंच्या पथकाचे नेतृत्व करतील।
निधन (DEATH)
5. नाना पाटेकर यांचे हृदयविकाराच्या झटक्याने निधन
- ८ ऑक्टोबर रोजी प्रसिद्ध अभिनेते नाना पाटेकर यांचे निधन झाले.
- ते ७५ वर्षांचे होते. गोव्यातील त्यांच्या घरी हृदयविकाराच्या झटक्याने त्यांचे निधन झाले.
- ८ ऑक्टोबर रोजी पुण्यात सिंहगड रोडजवळील डोंजे गावातील त्यांच्या फार्महाऊसवर शासकीय इतमामात त्यांच्यावर अंत्यसंस्कार करण्यात आले.
- नाना पाटेकर यांचे खरे नाव विश्वनाथ पाटेकर होते. बालपणी त्यांची धाकटी बहीण त्यांना प्रेमाने ‘नाना’ म्हणत असे, त्यानंतर हीच त्यांची ओळख बनली.
- नाना पाटेकर यांनी १०० हून अधिक चित्रपटांमध्ये काम केले.
- १९८९ मधील ‘परिंदा’ चित्रपटासाठी नाना यांना सर्वोत्कृष्ट सहाय्यक अभिनेत्याचा राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाला.
- 1994 च्या ‘क्रांतिवीर’साठी त्यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा राष्ट्रीय पुरस्कार देण्यात आला.
- आपल्या चित्रपट कारकिर्दीत त्यांना 3 राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार मिळाले.
- भारतीय चित्रपटसृष्टीतील योगदानासाठी नाना पाटेकर यांना 2013 मध्ये पद्मश्रीने सन्मानित करण्यात आले.
- आपल्या प्रदीर्घ चित्रपट कारकिर्दीत त्यांनी हिंदीसोबतच मराठी चित्रपटांमध्येही काम केले.
- शेतकरी आणि त्यांच्या कुटुंबीयांना मदत करण्यासाठी त्यांनी अभिनेते मकरंद अनासपुरे यांच्यासोबत 2015 मध्ये ‘नाम फाउंडेशन’ सुरू केले.
मिसलेनियस (miscellaneous)
6. बंगाल सरकारमध्ये मिथुन चक्रवर्ती यांना कॅबिनेट मंत्रिपदाचा दर्जा
- 7 ऑक्टोबर रोजी पश्चिम बंगालच्या भाजपा सरकारने चित्रपट अभिनेते मिथुन चक्रवर्ती यांची सरकारचे सल्लागार म्हणून नियुक्ती केली आहे.
- मिथुन यांना माहिती आणि सांस्कृतिक व्यवहार विभागाचे कॅबिनेट मंत्री केले जाणार आहे.
- ते मुख्यमंत्री सुवेंदु अधिकारी यांच्या अधिपत्याखाली काम करतील.
- मिथुन यांची नियुक्ती अशा वेळी झाली आहे, जेव्हा भाजपा सरकार बंगालच्या सांस्कृतिक आणि चित्रपट क्षेत्रांवर लक्ष केंद्रित करत आहे.
- प्रसिद्ध बंगाली अभिनेते उत्तम कुमार यांच्या जन्मशताब्दीनिमित्त आयोजित कार्यक्रमादरम्यान ही घोषणा करण्यात आली.
- चक्रवर्ती हे भाजपचे सक्रिय प्रचारक आणि पश्चिम बंगालमधील प्रमुख राजकीय व्यक्तिमत्त्व राहिले आहेत.
- मिथुन यांनी 2026च्या पश्चिम बंगाल विधानसभा निवडणुकांदरम्यान भाजपसाठी प्रचार केला होता।
- कला आणि सार्वजनिक जीवनातील त्यांच्या योगदानाची दखल घेत भारत सरकारने त्यांना वर्ष 2024 मध्ये देशातील तिसरा सर्वोच्च नागरी सन्मान ‘पद्मभूषण’ प्रदान केला होता।
आजचा इतिहास :
- 1776 मध्ये अमेरिकन संसदेने अधिकृतपणे देशाचे नाव ‘युनायटेड कॉलनी’वरून बदलून संयुक्त राज्य अमेरिका केले.
- 1920 मध्ये अलीगढ येथील अँग्लो-ओरिएंटल कॉलेजचे अधिकृतपणे अलीगढ मुस्लिम विद्यापीठात रूपांतर झाले.
- 1945 मध्ये भारताचे प्रसिद्ध सरोदवादक अमजद अली खान यांचा जन्म झाला.
- 2006 मध्ये गुगलने व्हिडिओ शेअरिंग प्लॅटफॉर्म यू ट्यूबच्या अधिग्रहणाची घोषणा केली.
