20 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी, ज्या सरकारी नोकऱ्यांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत- राष्ट्रीय (NATIONAL)
1. स्वातंत्र्य दिनानिमित्त 1,057 कर्मचाऱ्यांना शौर्य आणि सेवा पदके
- 15 ऑगस्ट रोजी स्वातंत्र्य दिनानिमित्त, केंद्र सरकारने पोलीस, अग्निशमन सेवा, होम गार्ड, नागरी संरक्षण आणि कारागृह सेवेतील 1,057 कर्मचाऱ्यांसाठी शौर्य आणि सेवा पदकांची घोषणा केली.
- यामध्ये 301 शौर्य पदके, 92 विशिष्ट सेवेसाठी राष्ट्रपती पदके आणि 664 गुणवत्तापूर्ण सेवेसाठी पदके यांचा समावेश आहे.
- याव्यतिरिक्त, CBI च्या 21 अधिकारी आणि कर्मचाऱ्यांनाही त्यांच्या सेवेसाठी राष्ट्रपती पदकाने सन्मानित केले जाईल.
- एकूण 301 शौर्य पदकांमध्ये 272 पोलीस कर्मचारी आणि 29 अग्निशमन सेवा कर्मचारी यांचा समावेश आहे. यापैकी सर्वाधिक 197 कर्मचारी डाव्या विचारसरणीच्या अतिरेकी म्हणजेच नक्षलग्रस्त भागात तैनात आहेत.
- याव्यतिरिक्त, जम्मू-काश्मीरमधील 51, ईशान्येकडील 12 आणि इतर क्षेत्रांतील 41 कर्मचाऱ्यांनाही शौर्य पदके देण्यात आली आहेत.
- गॅलंट्री मेडल अशा कर्मचाऱ्यांना दिले जाते ज्यांनी जीव वाचवताना, मालमत्तेचे रक्षण करताना, गुन्हे थांबवताना किंवा गुन्हेगारांना पकडताना असाधारण शौर्य दाखवले आहे.
- हा सन्मान सेवेतील विशेष आणि उत्कृष्ट कामगिरीसाठी दिला जातो.
- शौर्य पुरस्कार भारत सरकार देशातील सैनिक, सुरक्षा दल आणि सामान्य नागरिकांना त्यांच्या शौर्य, अदम्य साहस आणि बलिदानाच्या सन्मानार्थ देते.
- हे पुरस्कार वर्षातून दोनदा प्रजासत्ताक दिनी म्हणजेच २६ जानेवारी आणि स्वातंत्र्यदिनी दिले जातात.
क्रीडा (SPORTS)
2. टेनिसपटू इगा स्वियातेकने नॅशनल बँक ओपन जिंकले
- 14 ऑगस्ट रोजी पोलंडची टेनिसपटू इगा स्वियातेकने टोरंटोमध्ये नॅशनल बँक ओपनचा अंतिम सामना जिंकला.
- इगा टॉप-7 खेळाडू आहे आणि तिने अंतिम सामन्यात टॉप-2 खेळाडू एलेना रायबकिनाला 6-2, 6-3 ने हरवून आपले वर्षातील पहिले WTA टूर विजेतेपद जिंकले.
- नॅशनल बँक ओपनचे विजेतेपद जिंकल्यानंतर स्वियातेक WTA क्रमवारीत 5व्या स्थानावर पोहोचली आहे.
- महिला दुहेरीच्या अंतिम सामन्यात कतेरीना सिनीयाकोवा आणि शुआई झांगच्या जोडीने सारा एरानी आणि निकोल मेलिचार-मार्टिनेजच्या जोडीला 6-3, 6-4 ने हरवून विजेतेपद जिंकले.
- 2018 मध्ये स्वियातेकने ज्युनियर स्तरावर विम्बल्डन गर्ल्स सिंगल्सचे विजेतेपद जिंकले आणि 2020 मध्ये फ्रेंच ओपन जिंकून पहिले ग्रँड स्लॅम विजेतेपद पटकावले.
- स्वियातेक एप्रिल 2022 मध्ये पहिल्यांदा WTA वर्ल्ड नंबर 1 बनली आणि 2025 पर्यंत सलग तिसऱ्यांदा फ्रेंच ओपनचे विजेतेपद जिंकले.
- स्वियातेकने 2025 मध्ये विम्बल्डन जिंकून पहिल्यांदाच या ग्रँड स्लॅमची चॅम्पियन बनली.
इगा स्वियातेकने दोहा, इंडियन वेल्स, माद्रिद आणि रोममध्येही विजेतेपदे जिंकली आहेत.
3. आजपासून हॉकी वर्ल्ड कप 2026 सुरू
- 15 ऑगस्टपासून हॉकी वर्ल्ड 2026 कप सुरू होईल. पहिल्यांदाच महिला आणि पुरुषांच्या स्पर्धा एकाच वेळी होत आहेत.
- हॉकी वर्ल्ड 2026 चे यजमानपद बेल्जियम आणि नेदरलँड्स मिळून करत आहेत.
- भारतीय पुरुष संघ वेल्सविरुद्ध स्पर्धेतील पहिला सामना खेळेल. हा सामना दुपारी 4:30 वाजता सुरू होईल.
- त्यापूर्वी महिलांचा पहिला सामना ऑस्ट्रेलिया आणि जपान यांच्यात दुपारी 1:30 वाजता होईल.
- या स्पर्धा 16 दिवस चालतील. दोन्ही स्पर्धांमध्ये एकूण 50 सामने खेळले जातील. त्यांचे आयोजन 2 टप्प्यांत होईल.
- पहिला गट टप्पा, क्रॉसओव्हर पूल असेल, त्यानंतर उपांत्य आणि अंतिम सामने होतील. सर्व सामने 2 ठिकाणी आयोजित केले जातील.
- पुरुष आणि महिला विश्वचषकात 16-16 संघ (एकूण 32 संघ) सहभागी होतील. गट टप्प्यात 16 संघ 4 गटांमध्ये (ए, बी, सी, डी) विभागले जातील आणि प्रत्येक संघ 3 सामने खेळेल.
- प्रत्येक गटातून टॉप-2 संघ क्रॉसओव्हर फेरीत जातील. या 8 संघांना 2 गटांमध्ये विभागले जाईल.
- या फेरीत प्रत्येक संघ आणखी तीन सामने खेळेल. हे सामने त्या संघांशी होतील ज्यांच्याशी त्यांचा सामना झालेला नाही. येथून टॉप-2 संघ उपांत्य फेरीत पोहोचतील.
- अंतिम सामने 29 आणि 30 ऑगस्ट रोजी खेळले जातील. महिला विश्वचषकाचा अंतिम सामना 29 ऑगस्ट रोजी खेळला जाईल. तर, पुरुष विश्वचषकाचा अंतिम सामना 30 ऑगस्ट रोजी खेळला जाईल.
- बेल्जियम पहिल्यांदाच विश्वचषकाचे आयोजन करत आहे. त्यांची पुरुष संघ क्रमांक-1 आहे.
निधन (DEATH)
4. इतिहासकार सुमित सरकार यांचे निधन
- 13 ऑगस्ट रोजी आधुनिक भारताचे प्रमुख इतिहासकार सुमित सरकार यांचे निधन झाले. ते 87 वर्षांचे होते.
- सुमित मार्क्सवादी इतिहासकार होते आणि स्वदेशी आंदोलनाच्या अभ्यासासाठी तसेच भारतीय राष्ट्रवादाच्या दृष्टिकोनांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करण्यासाठी ओळखले जात होते.
- कलकत्ता विद्यापीठात प्राध्यापक होते आणि बर्दवान विद्यापीठात रीडर म्हणून काम केले.
- सुमित दिल्ली विद्यापीठात 1974 ते 2004 पर्यंत इतिहासाचे प्राध्यापक होते.
- सुमित यांच्या प्रमुख ग्रंथांमध्ये ‘द स्वदेशी मूव्हमेंट इन बंगाल’, ‘मॉडर्न इंडिया: 1885-1947’ आणि ‘रायटिंग सोशल हिस्ट्री’ यांचा समावेश आहे.
- सुमित यांच्या लेखनात सामाजिक प्रश्न, वर्ग आणि जनआंदोलनांच्या अनुभवांतून वसाहतवाद, राष्ट्रवाद आणि स्वातंत्र्य चळवळीचे विश्लेषण केले आहे.
- भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीवरील त्यांच्या कार्यासाठी सुमित यांना 2003 मध्ये भारतीय इतिहास आणि संस्कृती सोसायटीने सरित चटर्जी स्मृती पुरस्काराने सन्मानित केले होते.
- पश्चिम बंगालमधील सीपीआय (एम) नेतृत्वाखालील डाव्या आघाडी सरकारने शेतकऱ्यांशी केलेल्या व्यवहाराच्या निषेधार्थ सुमित यांनी 2007 मध्ये पुरस्कार परत केला होता.
2004 मध्ये सुमितला सामाजिक इतिहास लेखनासाठी रवींद्र पुरस्कार प्रदान करण्यात आला होता.
इतर
5. IDFC फर्स्ट बँकेला ग्लोबल रेटिंग
- 14 ऑगस्ट रोजी IDFC फर्स्ट बँकेला S&P ग्लोबल रेटिंगने पहिली आंतरराष्ट्रीय इन्व्हेस्टमेंट-ग्रेड इश्यूअर क्रेडिट रेटिंग मिळाली आहे.
- S&P ग्लोबल रेटिंग जगातील सर्वात मोठ्या आणि महत्त्वाच्या क्रेडिट रेटिंग एजन्सींपैकी एक आहे.
- त्या कंपन्या, सरकारे, वित्तीय संस्था आणि विविध सिक्युरिटीज (उदा. बॉन्ड्स) यांची आर्थिक ताकद आणि कर्ज फेडण्याची क्षमता यांचे मूल्यांकन करून रेटिंग देतात.
- S&P ग्लोबल रेटिंग्सने बँकेला दीर्घ मुदतीसाठी ‘BBB-‘ आणि अल्प मुदतीसाठी ‘A-3’ रेटिंग दिली आहे.
- ‘BBB’ रेटिंगचा अर्थ असा आहे की कर्ज फेडणाऱ्याकडे दीर्घ मुदतीसाठी कर्ज फेडण्याची पुरेशी क्षमता आहे. हे एक सुरक्षित ‘इन्व्हेस्टमेंट ग्रेड’ रेटिंग आहे.
- ‘A-3’ रेटिंग म्हणजे कर्ज फेडणाऱ्याची (जारीकर्ता) आर्थिक स्थिती समाधानकारक आहे.
- IDFC FIRST Bank बँकेची पहिली आंतरराष्ट्रीय गुंतवणूक ग्रेड रेटिंग आहे.
- ही रेटिंग IDFC FIRST Bank ला जागतिक गुंतवणूकदार आणि वित्तीय संस्थांमध्ये विश्वसनीयता वाढवण्यास मदत करेल.
- या रेटिंगमुळे आंतरराष्ट्रीय निधी बाजारात पोहोच वाढेल. बँकेची मजबूत भांडवली स्थिती, नफ्यात सुधारणेची शक्यता, चांगली निधी प्रोफाइल आणि स्थिर मालमत्ता गुणवत्ता आहे.
IDFC First Bank
- IDFC फर्स्ट बँक मुंबई, महाराष्ट्रात स्थित एक प्रमुख भारतीय खाजगी क्षेत्रातील बँक आहे. याची स्थापना २०१५ साली झाली होती.
- डिसेंबर २०१८ मध्ये IDFC बँकेचे CAPITAL फर्स्टमध्ये विलीनीकरण झाले होते, त्यानंतर त्याचे नाव बदलून IDFC फर्स्ट बँक असे करण्यात आले.
- सध्या व्ही. वैद्यनाथन या बँकेचे व्यवस्थापकीय संचालक (MD) आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) आहेत.
६. स्वातंत्र्यानंतर पहिल्यांदाच जनगणनेत जात विचारली जाईल
- 14 ऑगस्ट रोजी केंद्र सरकारने जनगणना-2027 साठी 40 प्रश्नांची यादी जारी केली आहे. यामध्ये लोकांना SC, ST किंवा इतर जातीबद्दल विचारले जाईल.
- स्वातंत्र्यानंतर हे पहिल्यांदाच घडेल, जेव्हा सर्व समुदायांची जातीची माहिती जनगणनेत नोंदवली जाईल.
- यापूर्वी 2011 च्या जनगणनेच्या फॉर्ममध्ये 29 प्रश्न होते. यामध्ये जातीशी संबंधित माहितीसाठी फक्त SC/ST चा पर्याय होता.
- जनगणना-2027 च्या प्रश्नांच्या यादीत जातीशी संबंधित प्रश्न 10 व्या क्रमांकावर आहे, ज्यामध्ये SC/ST सोबत ‘जात’ हा शब्द देखील जोडला गेला आहे.
- जनगणना 2027 ही देशाची पहिली डिजिटल जनगणना असेल. डेटा डिजिटल माध्यमातून नोंदवला जाईल.
- या जनगणनेत सेल्फ-एन्यूमरेशनचा (स्वतः माहिती भरण्याचा) पर्यायही उपलब्ध असेल. जनगणनेची कायदेशीर प्रक्रिया जनगणना अधिनियम, 1948 आणि जनगणना नियम, 1990 नुसार पार पडेल.
- केंद्राच्या माहितीनुसार, लोकांनी दिलेली वैयक्तिक माहिती पूर्णपणे गोपनीय ठेवली जाईल. जनगणना कायद्याच्या कलम 15 नुसार ती सार्वजनिक केली जाऊ शकत नाही.
- जनगणना यापूर्वी 2021 मध्ये होणार होती. ती कोरोना महामारीमुळे पुढे ढकलण्यात आली होती.
इतिहासकार सुमित सरकार यांचे निधन
13 ऑगस्ट रोजी आधुनिक भारताचे प्रमुख इतिहासकार सुमित सरकार यांचे निधन झाले. ते 87 वर्षांचे होते.
सुमित मार्क्सवादी इतिहासकार होते आणि स्वदेशी आंदोलनाच्या अभ्यासासाठी तसेच भारतीय राष्ट्रवादाच्या दृष्टिकोनांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करण्यासाठी ओळखले जात होते.
कलकत्ता विद्यापीठात प्राध्यापक म्हणून कार्यरत होते आणि बर्दवान विद्यापीठात रीडर म्हणून काम केले.
सुमित दिल्ली विद्यापीठात 1974 ते 2004 पर्यंत इतिहासाचे प्राध्यापक होते.
सुमित यांच्या प्रमुख ग्रंथांमध्ये ‘द स्वदेशी मूवमेंट इन बंगाल’, ‘मॉडर्न इंडिया: 1885-1947’ आणि ‘राइटिंग सोशल हिस्ट्री’ यांचा समावेश आहे.
सुमित यांच्या लेखनात सामाजिक प्रश्न, वर्ग आणि जनआंदोलनांच्या अनुभवांच्या माध्यमातून वसाहतवाद, राष्ट्रवाद आणि स्वातंत्र्य चळवळीचे विश्लेषण केले गेले.
सुमित यांना भारतीय स्वातंत्र्य चळवळीवरील त्यांच्या कार्यासाठी 2003 मध्ये भारतीय इतिहास आणि संस्कृती सोसायटीद्वारे सरित चटर्जी स्मृती पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले होते.
2004 मध्ये सुमित यांना सामाजिक इतिहास लेखनासाठी रवींद्र पुरस्कार प्रदान करण्यात आला होता.
सुमितने 2007 मध्ये पश्चिम बंगालमधील सीपीआय (एम) च्या नेतृत्वाखालील डाव्या आघाडी सरकारने शेतकऱ्यांशी केलेल्या व्यवहाराच्या निषेधार्थ 2007 मध्ये पुरस्कार परत केला होता.
आजचा इतिहास
- 1947 मध्ये भारताला 200 वर्षांच्या ब्रिटिश राजवटीनंतर स्वातंत्र्य मिळाले आणि देशाचे पहिले पंतप्रधान जवाहरलाल नेहरू यांनी शपथ घेतली होती.
- 1990 मध्ये जमिनीवरून हवेत मारा करणाऱ्या आकाश क्षेपणास्त्राचे यशस्वी प्रक्षेपण करण्यात आले.
