9 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी, ज्या सरकारी नोकरीची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत-
राष्ट्रीय (NATIONAL)
1. भारत-अमेरिका युद्ध सरावात M777
- भारत-अमेरिका युद्ध सरावात M777 तोफांमधून लाईव्ह फायरिंग करण्यात आली.
- 20 सप्टेंबर रोजी भारत-अमेरिका सैन्यांच्या ‘युद्ध सराव 2026’मध्ये M777 तोफांमधून थेट गोळीबाराचा सराव केला.
- M777 ही 155 मिमी/39-कॅलिबरची हलकी तोफ आहे. ती डोंगराळ आणि दुर्गम भागांत सहजपणे तैनात करता येते.
- हा युद्ध सराव राजस्थानच्या महाजन फील्ड फायरिंग रेंजमध्ये 16 सप्टेंबरपासून सुरू झाला आहे.
- हा सराव राजस्थानच्या महाजन फील्ड फायरिंग रेंजमध्ये एकाच वेळी सुरू झाला.
- या लष्करी सरावात अमेरिकन सैन्याच्या वतीने ‘आर्क्टिक एंजल्स’ या उच्चभ्रू युनिटने सहभाग घेतला.
- या युद्ध सरावाचा उद्देश माउंटेन वॉरफेअर अर्थात डोंगराळ युद्धकला आणि वाळवंटी युद्धकौशल्य या दोन्हींची क्षमता वाढवणे हा आहे।
- हा या ‘युद्ध सरावा’चा २२वा संस्करण आहे। प्रथमच राजस्थानच्या वाळवंटात आणि उत्तराखंडच्या उच्च हिमालयीन प्रदेशात अशा दोन वेगवेगळ्या थिएटरमध्ये युद्ध सराव केला जात आहे।
- या ‘युद्ध सरावा’ची सुरुवात २००४ मध्ये झाली होती। २०२६ मधील सराव हा आपल्या प्रकारातील विशेष संस्करण आहे।
- दोन्ही देशांच्या सैन्यांमधील इंटरऑपरेबिलिटी आणि संयुक्त लष्करी क्षमता मजबूत करणे हा याचा उद्देश आहे।
- या सरावात ड्रोन आणि काउंटर-ड्रोन ऑपरेशन्स, इलेक्ट्रॉनिक वॉरफेअर तसेच निगराणी क्षमतांचाही सराव समाविष्ट आहे।
या सरावात अधिक उंचीच्या प्रदेशात अनुकूलन, लॉजिस्टिक्स आणि पायदळाच्या कारवायांचा सराव केला जात आहे.
2. भारत-दक्षिण आफ्रिकेत आर्मी टू आर्मी चर्चा
- 19 सप्टेंबर रोजी भारत आणि दक्षिण आफ्रिकेदरम्यान पहिली आर्मी-टू-आर्मी स्टाफ टॉक (AAST) अर्थात लष्करी चर्चा आयोजित करण्यात आल्याची माहिती मिळाली.
- या चर्चेत दोन्ही देशांनी प्रशिक्षणाची देवाणघेवाण आणि संयुक्त क्षमता-विकासाद्वारे संरक्षण सुरक्षा वाढवण्याच्या मार्गांवर चर्चा केली.
- यासोबतच दक्षिण आफ्रिकेच्या प्रतिनिधीमंडळाने भारतीय लष्कराच्या कृत्रिम बुद्धिमत्ता केंद्रालाही भेट दिली.
- तसेच 505 आर्मी बेस वर्कशॉपलाही भेट देऊन स्वदेशी तंत्रज्ञान आणि लष्करी आधुनिकीकरणाची माहिती घेतली.
- आपल्याला सांगू इच्छितो की, ही पहिली स्टाफ चर्चा दोन्ही देशांमधील भविष्यातील दीर्घकालीन संरक्षण सहकार्याचा भक्कम पाया घालते.
- ही चर्चा भारत-दक्षिण आफ्रिका यांच्यातील लष्करी ते लष्करी संबंधांना पुढे नेण्याच्या दिशेने महत्त्वपूर्ण पाऊल ठरली.
- दोन्ही देशांमधील औपचारिक संरक्षण सहकार्य 1996 मध्ये सुरू झाले होते. 2000 मध्ये संरक्षण सहकार्याबाबतच्या सामंजस्य कराराला (MoU) पुढे नेण्यात आले.
भारत-दक्षिण आफ्रिका यांच्यातील ही पहिली लष्कर-ते-लष्कर (AAST) कर्मचारी चर्चा आहे.
क्रीडा (SPORTS)
3. आशियाई क्रीडा स्पर्धेच्या पहिल्या दिवशी भारताला 2 रौप्यपदके
- 20 सप्टेंबरला भारताने आशियाई क्रीडा स्पर्धेच्या पहिल्याच दिवशी 2 रौप्यपदके जिंकली. वलारिवन, सोनम मस्कर आणि विदर्शा विनोद यांच्या जोडीने ही पदके जिंकली.
- यासोबतच वलारिवनने 10 मीटर एअर रायफल प्रकारात नेमबाजीत 252.4 गुणांसह आपले पहिले वैयक्तिक रौप्यपदक जिंकले.
- सोनम 634.1 गुणांसह भारताची सर्वोच्च गुण मिळवणारी खेळाडू ठरली. तिच्यानंतर इलावेनिलने 633.5 गुण मिळवले, तर विदर्शाने 630.4 गुण मिळवले.
- इलावेनिल आणि सोनम यांनी वैयक्तिक अंतिम फेरीसाठीही पात्रता मिळवली आहे. त्यांच्या गुणांमुळे त्यांना अंतिम फेरीतील खेळाडूंच्या यादीत स्थान मिळाले.
- भारत 1898 गुणांसह दुसऱ्या क्रमांकावर राहिला. या प्रकारात चीनने सुवर्णपदक, तर जपानने कांस्यपदक जिंकले.
वलारिवन, सोनम मस्कर आणि विदर्शा विनोद या त्रिकुटाने ही पदके जिंकली आहेत.
४. ४६व्या FIDE बुद्धिबळ ऑलिम्पियाडमध्ये भारत पात्र
- 20 सप्टेंबर रोजी उझबेकिस्तानमधील समरकंद येथे सुरू असलेल्या 46व्या FIDE बुद्धिबळ ऑलिम्पियाडमध्ये भारतीय पुरुष संघाने स्पेनचा 3-1 असा पराभव करून सलग चौथा विजय नोंदवला.
- डी. गुकेशने स्पेनचा माजी विश्वविजेतेपदाचा आव्हानवीर अलेक्सी शिरोवचा पराभव केला.
- यासोबतच अर्जुन एरिगैसीनेही विजय मिळवला, तर आर. प्रज्ञानानंदा आणि निहाल सरीन यांचे सामने बरोबरीत सुटले.
- या विजयासह भारताने स्पर्धेतील आपला परफेक्ट 4/4 सामन्यांचा विक्रम कायम ठेवला. आता पुढील फेरीत भारतीय पुरुष संघाचा सामना नेदरलँड्सशी होणार आहे.
- बुद्धिबळ ऑलिम्पियाडचे आयोजन इंटरनॅशनल चेस फेडरेशन (FIDE) करते. त्याचे मुख्यालय स्वित्झर्लंडमधील लुसाने येथे आहे.
भारतातील प्रमुख खेळाडूंमध्ये डी. गुकेश, अर्जुन एरिगेसी आणि आर. प्रज्ञानंद यांचा समावेश आहे.
प्रकल्प (PROJECT)
5. 200 कोटी रुपयांच्या रेल्वे इलेक्ट्रॉनिक इंटरलॉकिंग प्रकल्पाला मंजुरी मिळाली
- १९ सप्टेंबर रोजी इंडियन रेल्वेने मध्य रेल्वेच्या सोलापूर विभागातील सात स्थानकांवर २०० कोटी रुपयांहून अधिक खर्च करून इलेक्ट्रॉनिक इंटरलॉकिंग बसवण्यास मंजुरी दिली आहे.
- भारतीय रेल्वेने मध्य रेल्वेच्या सोलापूर विभागातील ७ स्थानकांवर इलेक्ट्रॉनिक इंटरलॉकिंगची व्यवस्था करण्यास मंजुरी दिली आहे.
- या प्रकल्पावर २०० कोटी रुपयांहून अधिक खर्च केला जाईल. इलेक्ट्रॉनिक इंटरलॉकिंगमुळे रेल्वेगाड्यांचे संचालन आणि सिग्नलिंग व्यवस्था अधिक सुरक्षित व आधुनिक बनविण्यास मदत होईल.
- या प्रकल्पात हाय डेन्सिटी नेटवर्कच्या ७ मार्गांवर मोहोळ, मुंधेवाडी, बाळे, सोलापूर, होटगी जंक्शन-होटगी ए केबिन, शाहाबाद आणि वाडी जंक्शन येथे इलेक्ट्रॉनिक इंटरलॉकिंग बसवण्याचा समावेश आहे.
- या ठिकाणी कवच, ऑटोमॅटिक ब्लॉक सिग्नलिंग आणि सेंट्रलाइज्ड ट्रॅफिक कंट्रोलची कामे आधीच मंजूर करण्यात आली आहेत।
- रेल्वेमंत्र्यांनी सांगितले की, या आधुनिक सिग्नलिंग प्रणालीमुळे संपूर्ण विभागातील रेल्वे सिग्नलिंग पायाभूत सुविधा मजबूत होतील आणि स्वदेशी ऑटोमॅटिक ट्रेन प्रोटेक्शन सिस्टम ‘कवच’ लागू करण्यास मदत होईल।
- इलेक्ट्रॉनिक इंटरलॉकिंग ही एक आधुनिक संगणक-आधारित सिग्नलिंग प्रणाली आहे, जी पारंपरिक रिले-आधारित इंटरलॉकिंगची जागा घेते।
- यामुळे पॉइंट्स आणि सिग्नल्सवर अधिक विश्वासार्ह नियंत्रण मिळते, बिघाड शोधणे आणि तो दूर करणे जलद होते, देखभाल सुलभ होते आणि गाड्यांचे अधिक चांगले संचालन करण्यास मदत होते।
आजचा इतिहास
- 1857 मध्ये शेवटचा मुघल बादशाह बहादुर शाह जफर यांनी इंग्रजांसमोर आत्मसमर्पण केले. त्यांना नंतर रंगून येथे पाठवण्यात आले.
- 1949 मध्ये विलीनीकरणाच्या करारानंतर मणिपूर भारताचा भाग बनले.
- 2020 मध्ये जगातील सर्वात उंच पर्वत माउंट एव्हरेस्टच्या शिखरावर ऑक्सिजन सिलिंडरशिवाय 10 वेळा चढाई करणारे नेपाळचे प्रसिद्ध पर्वतारोही आंग रिता शेर्पा यांचे निधन झाले.
