![]()
अभिनेता इम्रान खान यांच्याविरोधात भारतीय नागरिकत्व नसतानाही आंदोलनात सहभागी झाल्याबद्दल तक्रार दाखल करण्यात आली आहे. मुंबई पोलिसांनी त्यांच्यावर कारवाई करत २८ ऑक्टोबरपर्यंत देश सोडण्याचे आदेश दिले आहेत. अशा प्रकारचे हे एकमेव प्रकरण नाही. यापूर्वी अक्षय कुमार, अदनान सामी, दिलजीत दोसांझ यांसारख्या अनेक सेलिब्रिटींचे नागरिकत्व वादात राहिले आहे. काहींनी परदेशी नागरिकत्व घेतल्यानंतर भारतीय नागरिकत्व स्वीकारले, तर काहींनी भारतीय नागरिकत्व सोडले. याशिवाय आलिया भट्ट, कतरिना कैफ यांसारखे काही सेलिब्रिटी असेही आहेत, जे अनेक वर्षांपासून भारतात काम करत आहेत; मात्र त्यांच्याकडे भारतीय नागरिकत्व नाही. इम्रान खान यांच्या अलीकडील वादाच्या पार्श्वभूमीवर जाणून घ्या, सेलिब्रिटींच्या नागरिकत्वाशी संबंधित वादांची कहाणी- सर्वप्रथम इम्रान खान यांना भारतातून हाकलून देण्यामागचे खरे कारण समजून घ्या- नागरिकत्वाशी संबंधित सेलिब्रिटींचे हे 3 मोठे वादही वाचा- 1. दिलजीत दोसांझ यांनी भारतीय नागरिकत्व सोडले, आता ते अमेरिकन नागरिक आहेत अमर सिंह चमकीला, गुड न्यूज आणि बॉर्डर 2 यांसारख्या प्रोजेक्ट्सशी संबंधित असलेल्या दिलजीत यांच्याकडे 2018 पर्यंत भारतीय नागरिकत्व होते. मात्र, 2022 मध्ये त्यांनी अमेरिकन नागरिकत्व घेतले. तेव्हापासून आतापर्यंत ते अमेरिकन पासपोर्टधारक आहेत. भारतात दुहेरी नागरिकत्वाची तरतूद नाही, त्यामुळे आता भारतात येण्यासाठी ते ई-व्हिसाचा वापर करतात आणि त्यांच्याकडे ओसीआय (OCI) कार्डही नाही. 2. अक्षय कुमार यांच्याकडे कॅनडाचे नागरिकत्व होते, वादाच्या पार्श्वभूमीवर भारतीय नागरिकत्व मिळवले अक्षय कुमार यांच्या नागरिकत्वाचा वाद २०१९ च्या लोकसभा निवडणुकीदरम्यान मोठा मुद्दा बनला. खरं तर, अमृतसरमध्ये जन्मलेल्या अक्षय कुमार यांनी कारकिर्दीच्या सुरुवातीच्या काळात कॅनडाचे नागरिकत्व मिळवले होते. त्यांना भारतात चांगले काम मिळत नव्हते, त्यामुळे ते कॅनडाचे नागरिक बनून तिथेच काम करू लागले. नंतर भारतात त्यांची फिल्मी कारकीर्द पुन्हा रुळावर आली, पण त्यांनी कॅनडाचे नागरिकत्व कायम ठेवले आणि कागदोपत्री प्रक्रिया पूर्ण केली नाही. ते सातत्याने कॅनडाच्या पासपोर्टवरच प्रवास करत होते. वादावर अक्षय यांनी उत्तर देताना सांगितले की, कॅनडाचा पासपोर्ट असल्याची गोष्ट त्यांनी कधीही लपवली नाही. भारतीय असल्याचे वारंवार स्पष्टीकरण द्यावे लागणे आपल्याला दुःखदायक वाटते, असेही त्यांनी सांगितले. वादाच्या पार्श्वभूमीवर अक्षय कुमार यांनी भारतीय नागरिकत्व मिळवण्यासाठी अर्ज केला. १५ ऑगस्ट २०२३ रोजी त्यांना भारतीय नागरिकत्व मिळाल्याची पुष्टी झाली. त्यांनी कॅनडाचे नागरिकत्व सोडले. ३. अदनान सामी यांचा जन्म लंडनमध्ये झाला, त्यांनी पाकिस्तानी नागरिकत्व घेतले आणि नंतर भारतीय नागरिकत्व स्वीकारले अदनान सामी यांचा जन्म लंडनमध्ये झाला होता आणि ते पाकिस्तानी नागरिक होते. नंतर त्यांनी भारतीय नागरिकत्व मिळवले. खरं तर, २००१ मध्ये अदनान सामी पाकिस्तानातून भारतात आले होते. भारत आणि पाकिस्तानमधील तणावपूर्ण संबंधांमुळे पाकिस्तानी नागरिकत्व असताना भारतात राहून काम करणे त्यांच्यासाठी वादाचा विषय ठरले. २०१५ मध्ये त्यांच्या पाकिस्तानी पासपोर्टची वैधता संपल्यानंतर त्यांनी भारतात राहण्याची आणि भारतीय नागरिकत्व मिळवण्याची प्रक्रिया पुढे नेली. १ जानेवारी २०१६ रोजी त्यांना भारतीय नागरिकत्व मिळाले. त्यानंतर ते अधिकृतपणे भारतीय नागरिक बनले. भारतात दुहेरी नागरिकत्वाबाबत काय नियम आहे? भारतात नागरिकत्वाबाबत एक महत्त्वाची कायदेशीर व्यवस्था आहे. भारतीय संविधान आणि नागरिकत्व अधिनियम, १९५५ अंतर्गत भारत आणि दुसऱ्या कोणत्याही देशाचे नागरिकत्व एकाच वेळी धारण करण्यास सामान्यतः परवानगी नाही, तर काही इतर देशांमध्ये दुहेरी नागरिकत्व ठेवता येते. जर एखाद्या भारतीय नागरिकाने स्वेच्छेने दुसऱ्या देशाचे नागरिकत्व स्वीकारले, तर नागरिकत्व अधिनियमाच्या कलम ९ अंतर्गत त्याचे भारतीय नागरिकत्व समाप्त होते. या सेलिब्रिटींकडे अजूनही भारतीय नागरिकत्व नाही कतरिना कैफ- ब्रिटिश नागरिक हॉंगकॉंगमध्ये जन्मलेल्या कतरिनाची आई ब्रिटिश आहे. तिच्याकडे ब्रिटिश नागरिकत्व आहे. आलिया भट्ट- ब्रिटिश नागरिक मुंबईत जन्मलेल्या आलियाकडे ब्रिटिश नागरिकत्व आहे. तिची आई सोनी राजदान यांचा जन्म ब्रिटनमध्ये झाला होता. जॅकलिन फर्नांडिस- श्रीलंकन नागरिक जॅकलिनचा जन्म बहरीनमध्ये झाला होता. तिने २००६ मध्ये मिस युनिव्हर्स श्रीलंका हा किताब जिंकला आणि नंतर बॉलिवूडमध्ये करिअर केले. नोरा फतेही- कॅनडाची नागरिक नोराचा जन्म कॅनडामध्ये झाला असून तिची कौटुंबिक मुळे मोरोक्कोशी जोडलेली आहेत. तिने हिंदी चित्रपट, डान्स नंबर्स आणि रिअॅलिटी शोजमधून लोकप्रियता मिळवली. सनी लिओनी- कॅनडाची आणि अमेरिकेचे नागरिकत्व सनी लिओनीचा जन्म कॅनडामध्ये झाला होता. तिने भारतीय मनोरंजन क्षेत्रात चित्रपट, रिअॅलिटी टीव्ही आणि इतर प्रोजेक्ट्सच्या माध्यमातून आपली ओळख निर्माण केली. तिच्या नागरिकत्वाबाबत प्रकाशित वृत्तांतांमध्ये कॅनडाचे आणि अमेरिकेचे नागरिकत्व असल्याचा उल्लेख आढळतो. कल्की कोचलिन- फ्रान्सचे नागरिकत्व कल्की कोचलिनचा जन्म पुद्दुचेरी येथे झाला होता. ती फ्रान्सची नागरिक असून भारतीय चित्रपटांमध्ये दीर्घकाळापासून काम करत आहे. तिला ‘देव डी’मधून ओळख मिळाली. ती ‘जिंदगी ना मिलेगी दोबारा’ आणि ‘ये जवानी है दीवानी’मध्येही दिसली आहे. इलियाना डिक्रूज- पोर्तुगालचे नागरिकत्व इलियाना डिक्रूझ यांनी आपल्या कारकिर्दीची सुरुवात तेलुगू चित्रपटांमधून केली. नंतर त्यांनी बॉलिवूडमध्येही ओळख निर्माण केली. त्यांच्या हिंदी चित्रपटांमध्ये ‘बर्फी!’, ‘मैं तेरा हीरो’, ‘रुस्तम’ आणि ‘रेड’ यांचा समावेश आहे. वृत्तांनुसार, त्यांच्याकडे पोर्तुगालचे नागरिकत्व आहे. भारतीय नागरिकत्व नसताना सेलिब्रिटी भारतात काम कसे करतात? ३ मुद्द्यांमध्ये जाणून घ्या- १. OCI कार्डमुळे भारतात राहण्याची सुविधा मिळते
आलिया भट्ट, कतरिना कैफ आणि इम्रान खान यांसारख्या भारतीय वंशाच्या काही कलाकारांकडे विदेशी नागरिकत्व आहे. पात्र विदेशी नागरिक OCI (Overseas Citizen of India) कार्डद्वारे भारतात राहण्याची तसेच विविध आर्थिक, शैक्षणिक आणि इतर उपक्रमांमध्ये सहभागी होण्याची सुविधा मिळवू शकतात. मात्र, OCI हे भारतीय नागरिकत्व नाही आणि त्यासोबत राजकीय अधिकार मिळत नाहीत. 2. चित्रपटांमध्ये काम करण्यासाठी काय आवश्यक आहे?
परदेशी नागरिकांना भारतात काम करण्याची परवानगी त्यांच्या नागरिकत्वावर, इमिग्रेशन स्थितीवर आणि लागू नियमांवर अवलंबून असते. OCI कार्डधारकांना भारतात आर्थिक, शैक्षणिक आणि इतर उपक्रमांसाठी सामान्य परदेशी नागरिकांपेक्षा वेगळ्या सुविधा मिळतात. त्याचप्रमाणे, इतर परदेशी कलाकारांना त्यांच्या कामाच्या स्वरूपानुसार आणि भारतात राहण्याच्या स्थितीनुसार लागू व्हिसा व परवानगीसंबंधी नियमांचे पालन करावे लागते. 3. परदेशी नागरिकत्वाचा अर्थ भारतातील सर्व अधिकार मिळणे असा नाही
परदेशी पासपोर्ट असलेले कलाकार भारतात चित्रपटांमध्ये काम करू शकतात; मात्र त्यांना भारतीय नागरिकांप्रमाणे सर्व अधिकार मिळत नाहीत. केवळ परदेशी नागरिकत्व किंवा OCI कार्डाच्या आधारावर ते भारतात मतदान करू शकत नाहीत किंवा निवडणूक लढवू शकत नाहीत. राजकीय उपक्रमांमध्ये सहभाग घेताना लागू नियमांचे पालन करणेही आवश्यक आहे. कतरिना, आलियाला भारतीय नागरिकांशी लग्न केल्यावर सवलत मिळते का? नाही, कतरिना कैफने भारतीय नागरिकत्व असलेल्या विकी कौशलशी आणि आलियाने रणबीर कपूरशी लग्न केले. मात्र, यामुळे त्यांना कोणतीही विशेष सवलत मिळत नाही. नियमानुसार, ७ वर्षे सामान्य रहिवासाची अट पूर्ण केल्यानंतरच त्या नागरिकत्वासाठी अर्ज करू शकतात.
Source link
इम्रान खानला भारत सोडावा लागेल:अक्षय, अदनान यांच्या नागरिकत्वावरही वाद, आलिया-कतरिना भारतीय नाही, जाणून घ्या नियम आणि वाद