कमल हासन@72, नाथूराम गोडसेंना म्हणाले, पहिला हिंदू अतिरेकी:कधी म्हणाले- सनातनच्या बेड्या तोडण्याचे शस्त्र म्हणजे शिक्षण; जाणून घ्या मोठी वक्तव्ये, वादांची कहाणी

भारतीय सिनेमातील सर्वात कसदार अभिनेते म्हणून ओळखले जाणारे कमल हासन आज ७२ वर्षांचे झाले आहेत. चित्रपटांमध्ये सर्वाधिक प्रयोग करणाऱ्या कमल हासन यांच्याशी अनेक चित्रपट निर्मात्यांचे याबाबत भांडण झाले आहे की, त्यांच्या परिपूर्णतेच्या ध्यासामुळे अनेकदा चित्रपटाचे बजेट दुप्पट होते. पण हाच परिपूर्णतेचा ध्यास आहे, ज्यामुळे ते एकमेव असे अभिनेते आहेत, ज्यांचे ७ चित्रपट ऑस्करसाठी गेले. त्यांना १९ वेळा सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्याचा पुरस्कार मिळाला, तर पद्मश्री, पद्मभूषण यांसारखे मोठे सन्मानही त्यांच्या वाट्याला आले. पण हेच कमल हासन अनेक प्रसंगी आपल्या बेधडक वक्तव्यांमुळे आणि खासगी संबंधांमुळे मोठ्या वादातही अडकले आहेत. कधी नथुराम गोडसे यांना देशातील पहिले हिंदू दहशतवादी म्हटल्याने त्यांच्यावर टीका झाली, तर कधी त्यांनी सत्तेवर, धर्मावर आणि व्यवस्थेवर प्रश्न उपस्थित केले. प्रत्येक वेळी ते आपल्या वक्तव्यावर ठाम राहिले आणि न्यायालयाकडून इशारा मिळूनही त्यांनी माफी मागण्यास नकार दिला. आज त्यांच्या वाढदिवसानिमित्त जाणून घ्या कमल हासन यांच्या खासगी आयुष्याची आणि सामाजिक मुद्द्यांवरील मोठ्या वादांची कहाणी- २०२५ मध्ये ‘ठग लाइफ’ चित्रपटाच्या ऑडिओ लॉन्च कार्यक्रमात कमल हासन यांनी म्हटले, ‘उइरे उरावे तमीज’, म्हणजेच तमिळ त्यांच्या जीवनाचा आणि नातेसंबंधांचा एक भाग आहे. कार्यक्रमात कन्नड सुपरस्टार शिवराजकुमार यांना संबोधित करताना कमल हासन म्हणाले की, शिवराजकुमारदेखील त्यांच्या कुटुंबाचा एक भाग आहेत, कारण त्यांची भाषा कन्नड तमिळमधून जन्माला आली आहे. या वक्तव्यामुळे कर्नाटकात मोठा वाद निर्माण झाला. त्यांच्या विरोधात निदर्शने करण्यात आली. भाजप नेते आणि कन्नड समर्थक संघटनांनी सार्वजनिक माफीची मागणी केली. कर्नाटक भाजपचे अध्यक्ष बी.वाय. विजयेंद्र यांनी हे कन्नड भाषा आणि कोट्यवधी कन्नड भाषिकांचा अपमान असल्याचे म्हटले. काही संघटनांनी चित्रपटावर बंदी घालण्याची मागणी करत ‘ठग लाइफ’चे पोस्टर फाडले. कमल हासन यांच्या विरोधात अनेक तक्रारी दाखल करण्यात आल्या. कर्नाटक फिल्म चेंबर ऑफ कॉमर्सनेही त्यांच्या ‘ठग लाइफ’ चित्रपटाच्या प्रदर्शनाला विरोध केला. ३ जून २०२५ रोजी सुनावणीदरम्यान कर्नाटक उच्च न्यायालयाने कमल हासन यांना माफी मागून वाद संपवण्याचा सल्ला दिला. मात्र कमल हासन यांनी नकार दिला. त्यानंतर न्यायालयाने कठोर शब्दांत कमल यांची निंदा केली. ५ जून २०२५ रोजी चित्रपट प्रदर्शित झाला, मात्र कर्नाटकमध्ये त्यावर बंदी घालण्यात आली. कमल सर्वोच्च न्यायालयात गेले, जिथे त्यांना दिलासा मिळाला; मात्र वादाच्या पार्श्वभूमीवर कर्नाटकातील वितरकांनी चित्रपट प्रदर्शित करण्यास नकार दिला.
गोडसेला दहशतवादी म्हटल्यावरून वाद म्हणाले- ‘स्वतंत्र भारतातील पहिला दहशतवादी हिंदू होता. त्याचे नाव नथुराम गोडसे होते.’ २०१९ मध्ये कमल हासन यांनी मक्कल नीधी मय्यम नावाने पक्ष स्थापन करून निवडणूक लढवली. तामिळनाडूतील अरवाकुरिची विधानसभा मतदारसंघातील पोटनिवडणुकीच्या प्रचारादरम्यान कमल हासन म्हणाले, ‘स्वतंत्र भारतातील पहिला दहशतवादी हिंदू होता. त्याचे नाव नथुराम गोडसे होते.’ हिंदू संघटनांशी संबंधित अनेक लोकांनी त्यांच्या वक्तव्यावर आक्षेप घेतला. निवडणुकीत ते धर्माच्या आधारावर लोकांमध्ये फूट पाडण्याचा प्रयत्न करत असल्याचा आरोप करण्यात आला. त्यांच्याविरोधात तक्रारीही दाखल करण्यात आल्या. कमल हासन यांनी स्पष्टीकरण देताना सांगितले की, त्यांनी तमिळमध्ये ‘थीविरावादी’ हा शब्द वापरला होता, ज्याचा अर्थ अतिवादी किंवा उग्रवादी असा होतो. मात्र हिंदी आणि इंग्रजीतील अनेक माध्यमांच्या वृत्तांत त्याचे भाषांतर ‘दहशतवादी’ असे करण्यात आले. ‘विश्वरूपम’ चित्रपटाचा वाद म्हणाले- एमएफ हुसेन यांच्याप्रमाणेच माझ्यासमोरही देश सोडण्याची परिस्थिती निर्माण करण्यात आली, धर्मनिरपेक्ष देशात राहीन 2013 मध्ये प्रदर्शित झालेल्या ‘विश्वरूपम’ या चित्रपटाची कथा कमल हासन यांनी स्वतः लिहिली होती. त्यांनी त्यात प्रमुख भूमिका साकारण्याबरोबरच चित्रपटाचे दिग्दर्शन आणि निर्मितीही केली होती. चित्रपटातील काही दृश्ये आणि मुस्लिम व्यक्तिरेखांचे चित्रण यावर अनेक मुस्लिम संघटनांनी आक्षेप घेतला होता. चित्रपटात मुस्लिम समुदायाला दहशतवादाशी जोडून दाखवण्यात आले असून, त्यामुळे त्यांच्या धार्मिक भावना दुखावू शकतात, असा त्यांचा आरोप होता. चित्रपटाला सेन्सॉर बोर्डाची मंजुरी मिळाली होती, मात्र वादानंतर कायदा-सुव्यवस्था बिघडण्याची शक्यता असल्याचे सांगत तमिळनाडू सरकारने २३ जानेवारी २०१३ रोजी त्याच्या प्रदर्शनावर दोन आठवड्यांची बंदी घातली. कमल हासन यांनी या निर्णयाला न्यायालयात आव्हान दिले. सुरुवातीला त्यांना दिलासा मिळाला, मात्र नंतर उच्च न्यायालयाच्या खंडपीठाने बंदी कायम ठेवली. प्रदर्शन सतत लांबत राहिले आणि कमल हासन यांच्यावर आर्थिक दबाव वाढत गेला. कमल हासन यांनी एका पत्रकार परिषदेत सांगितले की, त्यांनी चित्रपटासाठी आपले घर गहाण ठेवले आहे. चित्रपट प्रदर्शित झाला नाही, तर ते दिवाळखोर होऊ शकतात. त्यांनी म्हटले की, प्रसिद्ध चित्रकार एम.एफ. हुसेन यांना जशा प्रकारे देश सोडावा लागला, तशीच परिस्थिती आता त्यांच्यासमोर आहे. त्यांनी सांगितले की, ते तमिळनाडू सोडून धर्मनिरपेक्ष राज्याचा शोध घेतील; ते मिळाले नाही तर धर्मनिरपेक्ष दुसऱ्या देशात स्थायिक होतील. वादाच्या पार्श्वभूमीवर त्यांनी मुस्लिम संघटनांच्या प्रतिनिधींना चित्रपट दाखवण्याचा पुढाकारही घेतला. अखेर राज्य सरकारच्या मध्यस्थीने कमल हासन आणि मुस्लिम संघटनांमध्ये सहा तास चाललेल्या बैठकीनंतर समझोता झाला. कमल हासन यांनी चित्रपटातील 7 वादग्रस्त दृश्ये म्यूट केली. त्यानंतर 7 फेब्रुवारी 2013 रोजी हा चित्रपट चित्रपटगृहांमध्ये प्रदर्शित झाला. वाद असूनही ‘विश्वरूपम’ला प्रेक्षकांनी पसंती दिली. या चित्रपटाला 2 राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कारही मिळाले. एलन मस्कसोबतचा वाद म्हणाले, ‘भारत कोणाचाही गुलाम नाही, अब्जाधीश कोणत्याही देशाची धोरणे ठरवू शकत नाही’ ऑक्टोबर २०२६ मध्ये एलन मस्क यांनी भारतात त्यांच्या उपग्रह इंटरनेट सेवा स्टारलिंकच्या लॉन्चिंगला होत असलेल्या विलंबाबाबत दावा केला होता की, कंपनीने १६५ हून अधिक देशांमध्ये परवाने मिळवले आहेत आणि भारतातही जवळपास पाच वर्षांपासून सरकारी प्रक्रिया पूर्ण करण्याचा प्रयत्न करत आहे. मस्क यांनी सोशल मीडियावर मुकेश अंबानी यांच्याकडे निर्देश करत विचारले, ‘अंबानी हे भारताचे खरे बॉस आहेत का?’ यावर कमल हासन यांनी उत्तर देताना म्हटले की, एखादा अब्जाधीश भारतीय असो किंवा अमेरिकी, तो कोणत्याही देशाची धोरणे ठरवू शकत नाही. तसेच त्यांनी लिहिले, ‘भारत एक स्वतंत्र लोकशाही देश आहे, कोणाचाही गुलाम नाही. भारताचे भविष्य भारतातील जनता ठरवेल, पाश्चिमात्य स्वार्थी घटक, त्यांचे दुहेरी निकष किंवा कोणताही अब्जाधीश नाही.’ त्यावेळी कंगना रनौतनेही कमल यांच्या वक्तव्याचे समर्थन केले होते. सनातनवरील वक्तव्यामुळे वाद “हुकूमशाही आणि सनातनच्या बेड्या तोडण्याचे शस्त्र म्हणजे शिक्षण होय” ऑगस्ट २०२५ मध्ये कमल राज्यसभेचे खासदार झाले. चेन्नईमध्ये अभिनेता सूर्या यांच्या अग्रम फाउंडेशनच्या कार्यक्रमात त्यांनी शिक्षणाच्या गरजेवर बोलताना म्हटले की, शिक्षण हेच ते शस्त्र आहे, ज्याच्या मदतीने हुकूमशाही आणि सनातनच्या बेड्या तोडता येऊ शकतात. भाजपच्या तमिळनाडूच्या उपाध्यक्षा खुशबू सुंदर यांनी शिक्षणाला सर्वांत मोठे शस्त्र म्हणण्याच्या वक्तव्याशी सहमत होता येईल, मात्र त्यासोबत सनातन धर्माचा उल्लेख करणे अनावश्यक होते, असे म्हटले. भाजपच्या इतर नेत्यांनीही कमल हासन यांच्या वक्तव्यावर टीका केली. धर्मावरून वाद “मुलींच्या प्रवेश अर्जातील धर्म-जात हे रकाने रिकामे सोडले, नव्या पिढीने जातीच्या ओळखीपलीकडे गेले पाहिजे” २०१८ मध्ये कमल यांनी सोशल मीडियावर सांगितले होते की, त्यांनी आपल्या दोन्ही मुलींच्या शाळेच्या प्रवेश अर्जातील जात आणि धर्माचे रकाने रिकामे सोडले होते. नव्या पिढीने जातीच्या ओळखीपलीकडे गेले पाहिजे, असे त्यांचे मत आहे. या वक्तव्यानंतर त्यांची मुलगी श्रुती हासन यांची एक जुनी मुलाखत व्हायरल झाली, ज्यामध्ये त्यांनी स्वतःला अय्यंगार समुदायाशी संबंधित असल्याचे सांगितले होते. यावरून कमल हासन यांच्यावर जोरदार टीका झाली.
तमिळनाडू सरकारसोबत पूरावरून वाद म्हणाले- पूर निवारणासाठी देणगी का मागितली, सरकारकडे पुरेशी संसाधने असायला हवीत डिसेंबर २०१५ मध्ये चेन्नई आणि आसपासच्या भागात मुसळधार पावसामुळे पूरसदृश परिस्थिती निर्माण झाली होती. हजारो लोक प्रभावित झाले आणि राज्य सरकारच्या तयारीवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित झाले. कमल हासन यांनी मदतकार्याबाबत नाराजी व्यक्त केली. त्यांनी सरकारी व्यवस्था अपयशी ठरल्याचे सांगत प्रश्न उपस्थित केला की, मदतीसाठी लोकांकडून देणगी का मागितली जात आहे, जेव्हा सरकारकडे पुरेशी संसाधने असायला हवीत. त्यांच्या या टिप्पणीवर तत्कालीन मुख्यमंत्री जयललिता यांच्या सरकारचे अर्थमंत्री ओ. पन्नीरसेल्वम भडकले. त्यांनी कमल हासन यांच्यावर निशाणा साधत म्हटले की, या अभिनेत्याला जमिनीवरील परिस्थितीची माहिती नाही. कमल यांना ‘गोंधळलेले’ म्हणत त्यांनी सांगितले की, ते संपूर्ण माहिती न घेता बेताल वक्तव्ये करत आहेत. यानंतर कमल हासन यांनी स्पष्टीकरण देत माफी मागितली. ७. नायकनच्या दिग्दर्शकांशी वाद म्हणाले- “निर्माते जुन्या पद्धतीने विचार करायचे आणि चित्रपटांकडे कलेकृतीऐवजी व्यवसाय म्हणून पाहायचे.” कमल हासन यांची गणना भारतीय सिनेमातील अशा कलाकारांमध्ये केली जाते, ज्यांना आपल्या चित्रपटाची कथा, तंत्रज्ञान, मेकअप आणि इतर सर्जनशील पैलूंमध्ये खोलवर रस असतो. मात्र, त्यांचा हा हस्तक्षेप अनेकदा इतर चित्रपट निर्मात्यांसोबत मतभेद होण्याचे कारणही ठरला. मणिरत्नम यांच्या दिग्दर्शनाखाली बनलेला हा चित्रपट ‘नायकन’ १९८७ मध्ये प्रदर्शित झाला होता आणि भारतीय सिनेमातील संस्मरणीय चित्रपटांमध्ये त्याची गणना केली जाते. चित्रपटाच्या प्रदर्शनाला २५ वर्षे पूर्ण झाल्यानिमित्त कमल हासन यांनी ‘द हिंदू’ या वृत्तपत्रात त्याच्या निर्मितीवर एक लेख लिहिला. त्यात त्यांनी चित्रपटाचे निर्माते मुक्ता श्रीनिवासन यांच्या काम करण्याच्या पद्धतीबद्दल लिहिले होते की, निर्माते जुन्या पद्धतीने विचार करत असत आणि चित्रपटांकडे कलेऐवजी व्यवसाय म्हणून पाहत असत. ही गोष्ट मुक्ता श्रीनिवासन यांना पसंत पडली नाही. त्यांनी कमल हासन यांना कायदेशीर नोटीस पाठवली. त्यांचा आरोप होता की, कमल यांनी लेखात त्यांच्या योगदानाचे महत्त्व कमी करून दाखवले आणि चित्रपटाच्या यशाचे श्रेय स्वतः घेण्याचा प्रयत्न केला. अशाच प्रकारचे मतभेद इतर दिग्दर्शकांसोबतही समोर आले. ‘गुना’ चित्रपटाच्या दिग्दर्शनाची जबाबदारी सुरुवातीला मल्याळम चित्रपट दिग्दर्शक सिबी मलयिल यांना देण्यात येणार होती. मात्र नंतर दोघांमध्ये समन्वय साधला गेला नाही आणि सिबी या प्रकल्पातून बाहेर पडले. ‘थेवर मगन’ चित्रपटाच्या शूटिंगदरम्यानही दिग्दर्शक भरतन यांच्यासोबत कमल यांचे मतभेद असल्याची चर्चा होती. याशिवाय, मल्याळम चित्रपट दिग्दर्शक बालचंद्र मेनन यांनीही एक चित्रपट अर्धवट सोडला, कारण कमल चित्रपटाच्या निर्मितीत हस्तक्षेप करत होते. खासगी आयुष्याशी संबंधित हे वादही वाचा १६ वर्षांच्या अभिनेत्रीचे संमतीशिवाय चुंबन घेतले १९८६ साली प्रदर्शित झालेल्या ‘पुन्नगई मन्नन’ चित्रपटातील एका दृश्यात कमल हासन आणि अभिनेत्री रेखा हॅरिस यांच्यात चुंबनाचा प्रसंग होता. त्या वेळी रेखा यांचे वय सुमारे १६ वर्षे होते. रेखा हॅरिस यांनी २०२० मध्ये एका मुलाखतीत आरोप केला की, या दृश्याची त्यांना आधी माहिती देण्यात आली नव्हती. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, शूटिंगदरम्यान अचानक हे दृश्य चित्रित करण्यात आले. त्यांनी सांगितले की, असे दृश्य चित्रित केले जाणार आहे हे त्यांना आधी माहीत असते, तर त्यांनी त्यासाठी संमती दिली नसती. रेखा यांनी असाही दावा केला की, त्यांनी नंतर दिग्दर्शक के. बालचंदर यांच्याशी याबाबत चर्चा केली होती; मात्र त्यांच्याकडून समाधानकारक उत्तर मिळाले नाही. या घटनेबद्दल त्यांची कधीही माफी मागण्यात आली नाही, असेही त्यांनी सांगितले. माजी प्रेयसीचा आरोप, प्रॉडक्शनमध्ये काम करून घेतले; पैसे दिले नाहीत कमल हासन यांच्या माजी साथीदार आणि अभिनेत्री गौतमी यांनीही त्यांच्यावर मानधन रोखून ठेवल्याचा आरोप केला. दोघे जवळपास १३ वर्षे एकत्र होते आणि ऑक्टोबर २०१६ मध्ये वेगळे झाले. फेब्रुवारी २०१८ मध्ये गौतमी यांनी आपल्या ब्लॉगमध्ये लिहिले की, कमल हासन आणि त्यांची प्रॉडक्शन कंपनी राजकमल फिल्म्स इंटरनॅशनल यांच्याकडे त्यांच्या वेशभूषा डिझायनिंगच्या कामाचे पैसे थकीत होते. ‘दशावतारम’ आणि ‘विश्वरूपम’ यांसारख्या चित्रपटांमध्ये काम करूनही ऑक्टोबर २०१६ पर्यंत त्यांच्या मानधनाचा मोठा हिस्सा मिळाला नव्हता, असा त्यांनी आरोप केला. गौतमी यांनी असाही आरोप केला की, कमल यांनी त्यांना इतर चित्रपट निर्मात्यांसोबत काम करण्यापासून रोखले, त्यामुळे त्यांना चित्रपटांमध्ये काम मिळणेही बंद झाले. अभिनेत्री श्रीविद्या यांच्याशी लग्नाचे वचन दिले, नंतर शास्त्रीय नर्तिकेसोबत अफेअर करिअरच्या सुरुवातीला कमल हासन यांना त्या काळातील उत्कृष्ट अभिनेत्री श्रीविद्या यांच्यासोबत के. बालाचंदर यांच्या ‘अपूर्व रागांगल’ या चित्रपटात काम करण्याची संधी मिळाली. हा रजनीकांत यांचा पहिला चित्रपट होता, ज्यात त्यांची सहाय्यक भूमिका होती. एकत्र काम करताना कमल हासन आणि श्रीविद्या एकमेकांना पसंत करू लागले. हा चित्रपट हिट ठरला आणि त्यामुळे दोघांनाही स्टारडम मिळाले. लवकरच दोघांच्या जवळिकीच्या बातम्याही पसरल्या. दोन्ही कुटुंबांनाही याबाबत आक्षेप नव्हता, मात्र अचानक श्रीविद्या यांना कळले की कमल हासन त्यांच्यासोबतच अभिनेत्री आणि शास्त्रीय नृत्यांगना वाणी गणपती यांनाही डेट करत आहेत. कमल यांनी वाणी यांच्यासोबत काही चित्रपटांत काम केले होते. अफेअरची बातमी समोर आल्यानंतर श्रीविद्या यांनी कुटुंबाच्या दबावामुळे कमल यांच्यापासून अंतर ठेवले. श्रीविद्या यांच्यापासून वेगळे झाल्यानंतर कमल यांनी वयाच्या २४व्या वर्षी, १९७८ मध्ये आपल्यापेक्षा चार वर्षांनी मोठ्या असलेल्या वाणी यांच्याशी लग्न केले.
अभिनेत्री सारिकासोबत लिव्ह-इनमध्ये राहिले, श्रुती हासनच्या जन्मानंतर केले लग्न कमल आणि वाणी यांचे लग्न १० वर्षांनंतर तुटले. त्यानंतर कमल अभिनेत्री सारिकासोबत लिव्ह-इन रिलेशनशिपमध्ये राहू लागले. या नात्यातून १९८६ मध्ये त्यांना श्रुती हासन नावाची मुलगी झाली, जी आता प्रसिद्ध अभिनेत्री आहे. श्रुतीच्या जन्मानंतर कमल यांनी १९८८ मध्ये सारिकासोबत लग्न केले. १९९१ मध्ये सारिकाने दुसऱ्या मुलीला, अक्षराला, जन्म दिला. २००२ मध्ये कमल-सारिका वेगळे झाले आणि २००४ मध्ये त्यांचा अधिकृतपणे घटस्फोट झाला. २००५ मध्ये कमल यांच्या आयुष्यात अभिनेत्री गौतमी आल्या. दोघे १३ वर्षे लिव्ह-इन रिलेशनशिपमध्ये राहिले. २०१८ मध्ये गौतमी यांनी कमल यांच्यावर पैसे न दिल्याचा आरोप केला.



Source link