![]()
पंतप्रधान नरेंद्र मोदींच्या स्वातंत्र्यदिनाच्या भाषणात वापरलेला ‘दिमागी नक्सल’ हा शब्द भाजपने सोशल मीडिया मोहिमेचा भाग बनवला आहे. पक्षाच्या वेगवेगळ्या राज्य युनिट्स चित्रपटांमधील आणि वेब सिरीजमधील प्रसिद्ध दृश्यांवरून ‘दिमागी नक्सल’वर मीम्स बनवत आहेत. यात मिर्झापूरमधील मुन्ना भैया आणि कालीन भैयापासून ते KGF आणि सिंघममधील दृश्यांचा समावेश आहे. मात्र, या मोहिमेला सोशल मीडियावर विरोधही होत आहे. भाजपच्या सोशल मीडिया टीमने सुरू केले मीम वॉर 26 ऑगस्ट रोजी भाजप छत्तीसगडने ‘अवेंजर्स असेंबल’ पोस्ट करून इतर राज्यांमधील पक्ष युनिट्सनाही या मोहिमेत सामील होण्याचा संदेश दिला होता. यानंतर भाजपच्या अनेक राज्यस्तरीय सोशल मीडिया अकाउंट्सनी एकापाठोपाठ एक मीम्स पोस्ट केले. या पोस्टमध्ये चित्रपट आणि वेब सिरीजमधील लोकप्रिय पात्रे आणि दृश्यांना राजकीय संदेशाशी जोडले गेले. भाजप या मीम्सद्वारे तरुणांपर्यंत, विशेषतः Gen Z पर्यंत आपला संदेश पोहोचवण्याचा प्रयत्न करत आहे. मुन्ना भैयाच्या सीनपासून ते ‘सिंघम’पर्यंत मिर्झापूरच्या मुन्ना भैयाच्या मीमची सर्वाधिक चर्चा झाली. यात मुन्ना भैया एका विद्यार्थ्याला थप्पड मारताना दिसतात आणि भाजपने विद्यार्थ्याला ‘दिमागी नक्सल’ म्हणून दाखवले. भाजप छत्तीसगडने संदेश दिला की ‘दिमागी नक्सल’ बनण्याऐवजी देशाच्या प्रगतीत योगदान द्यावे. यानंतर भाजपने सिंघमच्या एका सीनचा वापर केला. यात अभिनेता अजय देवगणच्या भूमिकेला एका गुंडाला मारहाण करताना दाखवले आणि याला ‘छत्तीसगड स्टाईल’मध्ये दिमागी नक्सलच्या उपचाराशी जोडले. दिल्ली भाजपने मिर्झापूरच्या कालीन भैयाच्या सीनने मोहीम पुढे नेली. तर, गोवा भाजपने तारक मेहता का उल्टा चष्माच्या एका सीनला राजकीय मीममध्ये बदलले. KGF च्या मीमवर सर्वाधिक वाद भाजप कर्नाटकने शेअर केलेल्या KGF च्या एका दृश्यावर सोशल मीडियावर सर्वाधिक प्रश्न उपस्थित झाले. यात रॉकी आणि त्याचे साथीदार डोंगरावरून विरोधकांवर गोळ्या झाडताना दिसतात. भाजपने हे दृश्य संपादित करून वेगवेगळ्या राज्य युनिट्सना हल्लेखोर आणि ‘दिमागी नक्सल’ यांना त्यांचे विरोधक म्हणून सादर केले. पोस्टमध्ये लिहिले होते की ‘दिमागी नक्सलां’विरुद्ध पूर्ण ताकदीने मोहीम सुरू राहील. या पोस्टनंतर अनेक सोशल मीडिया वापरकर्त्यांनी भाजपवर हिंसक राजकीय भाषेला प्रोत्साहन दिल्याचा आरोप केला. काही लोकांनी प्रश्न विचारला की Gen Z किंवा तरुणांना ‘दिमागी नक्सल’ म्हटले जात असेल, तर चित्रपटांमधील हिंसक दृश्यांद्वारे उत्तर देणे योग्य आहे का. विरोधक आणि सोशल मीडिया वापरकर्त्यांनीही प्रश्न उपस्थित केले या मोहिमेवरून विरोधकांनी आणि अनेक सोशल मीडिया वापरकर्त्यांनी भाजपवर टीका केली. एका वापरकर्त्याने म्हटले की, लोकशाहीत विचारांना विचारांनीच उत्तर दिले पाहिजे, गोळ्यांनी किंवा हिंसेच्या संकेतांनी नाही. भाजपचे माजी आमदार विक्रम सिंह यांची कन्या यशस्विनी राजे सिंह यांनीही या मोहिमेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले. त्यांनी आरोप केला की, भाजपने देशात हिंसक राजकीय वक्तृत्वाला सामान्य बनवण्यात भूमिका बजावली आहे. प्रत्येक राज्य युनिट दुसऱ्याच्या पोस्टला पुढे ढकलत आहे गेल्या काही दिवसांपासून भाजपच्या सोशल मीडिया मोहिमेत एक नमुना (पॅटर्न) दिसून आला आहे. एक राज्य युनिट ‘दिमागी नक्सल’वर मीम पोस्ट करते, दुसरे त्याच पोस्टवर प्रतिक्रिया देते आणि तिसरे नवीन मीम जोडते. भाजप आयटी सेलशी संबंधित एका सदस्यानुसार, याचा उद्देश वेगवेगळ्या राज्यांच्या सोशल मीडिया नेटवर्कला एकाच वेळी सक्रिय करणे हा आहे. यामुळे एका राज्याची पोस्ट दुसऱ्या राज्यांतील वापरकर्त्यांपर्यंतही पोहोचू शकते आणि पक्षाचे राजकीय कथन (नॅरेटिव्ह) अधिक लोकांपर्यंत पोहोचवता येऊ शकते. Instagram वरही मोहीम वाढवण्याची तयारी भाजपची ही मोहीम X पर्यंत मर्यादित राहणार नाही. अहवालानुसार, पक्षाच्या सोशल मीडिया टीमचे पुढील लक्ष Instagram आहे, जिथे Gen Z ची मोठी उपस्थिती आहे. पक्षाची रणनीती लोकप्रिय चित्रपट आणि पॉप कल्चरमधील व्हायरल दृश्यांना राजकीय संदेशाशी जोडून अधिक तरुणांपर्यंत पोहोचण्याची आहे. भाजपच्या एका नेत्याने या मोहिमेला अजून फक्त ‘ट्रेलर’ म्हटले आहे.
Source link
‘दिमागी नक्सल’वर भाजपचे मीम वॉर:मुन्ना भैया, रॉकी भाईपासून KGF पर्यंतचे सीन वापरले, सोशल मीडियावर विरोध