- Marathi News
- National
- Delhi HC Quashes FIR, ED Case Against ‘NewsClick’, Calls It ‘gross Abuse Of Law’
नवी दिल्ली8 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
दिल्ली उच्च न्यायालयाने ‘न्यूजक्लिक’ आणि त्याचे संस्थापक-संपादक प्रबीर पुरकायस्थ यांच्या विरोधात परदेशी निधी प्रकरणात आर्थिक गुन्हे शाखा (EOW) ची एफआयआर आणि ईडीची मनी लॉन्ड्रिंग चौकशी रद्द केली.
न्यायमूर्ती नीना बन्सल कृष्णा म्हणाल्या- ही कारवाई स्वतंत्र आणि निष्पक्ष पत्रकारितेवर सत्तेचा मनमानी हल्ला आणि गैरवापर होता. तपास यंत्रणा ठोस पुराव्यांशिवाय व्यापक तपास करत राहिल्या. एफआयआरमध्ये लावलेले आरोप खरे मानले तरीही फसवणूक आणि विश्वासभंगाचा फौजदारी गुन्हा बनत नाही.
म्हणून, एफआयआर सुरू ठेवणे हा कायद्याचा घोर गैरवापर होता. न्यायालयाने म्हटले- फसवणुकीच्या प्रकरणात असा एखादा पक्ष असावा लागतो ज्याची फसवणूक झाली आहे, परंतु या प्रकरणात कोणतीही तक्रारच नव्हती.
आधी एफआयआर आणि नंतर ईडीच्या छाप्याने सुरू झालेली कहाणी
दिल्ली पोलिसांनी ऑगस्ट २०२० मध्ये न्यूजक्लिकविरुद्ध एफआयआर दाखल केली होती. यात आरोप करण्यात आला होता की, वेबसाइटला वर्ल्डवाइड मीडिया होल्डिंग्स एलएलसी (Worldwide Media Holdings LLC) नावाच्या अमेरिकन कंपनीकडून ९.५९ कोटी रुपयांची थेट परदेशी गुंतवणूक (FDI) मिळाली.
असे म्हटले गेले की, ज्या शेअरची किंमत १० रुपये होती, तो ११,५१० रुपये प्रति शेअरच्या प्रीमियम किमतीवर खरेदी करण्यात आला. तेही अशा वेळी, जेव्हा न्यूजक्लिक कोणताही नफा कमावत नव्हती. असे मानले जाते की, असे यासाठी केले गेले, जेणेकरून भारतीय माध्यम संस्थांमध्ये २६% एफडीआयच्या वरच्या मर्यादेपासून वाचता येईल.
त्यानंतर, अंमलबजावणी संचालनालय (ED) ने न्यूजक्लिकच्या कार्यालयाची, तसेच संबंधित संचालक आणि भागधारकांच्या ठिकाणांची झडती घेतली. ही कारवाई प्रिव्हेंशन ऑफ मनी लाँडरिंग ॲक्ट (PMLA) अंतर्गत करण्यात आली होती. या झडतीदरम्यान, परदेशी चलन, काही कागदपत्रे आणि डिजिटल पुरावे जप्त करण्यात आले.
ईडीच्या तपासणीत, न्यूजक्लिकला 3 वर्षांत 38.05 कोटी रुपयांचा परदेशी निधी मिळाल्याचे समोर आले. न्यूजक्लिकला 9.59 कोटी रुपये एफडीआयद्वारे (FDI) आणि 28.46 कोटी रुपये सेवांच्या निर्यातीतून मिळाले होते.
ऑगस्ट 2023 मध्ये गुन्हा दाखल झाला होता
7 ऑगस्ट 2023 रोजी, भाजप खासदार निशिकांत दुबे यांनी लोकसभेत NYT च्या अहवालाचा हवाला देत अनेक पत्रकारांवर चिनी प्रचार पसरवल्याचा आरोप केला होता. केंद्रीय मंत्री अनुराग ठाकूर यांनीही म्हटले होते की नेव्हिल रॉय सिंघम यांचा कम्युनिस्ट पार्टी ऑफ चायनाच्या एका प्रचार शाखेशी थेट संबंध आहे. न्यूजक्लिक हा प्रचाराचा एक धोकादायक जागतिक डाव आहे, असे सरकार बऱ्याच काळापासून म्हणत आहे.
त्यानंतर, 17 ऑगस्ट 2023 रोजी न्यूजक्लिकविरुद्ध बेकायदेशीर कृत्ये (प्रतिबंध) कायदा म्हणजेच UAPA आणि IPC च्या कलम 153A (दोन समुदायांमध्ये शत्रुत्व वाढवणे) आणि 120B (गुन्हेगारी कट) अंतर्गत गुन्हा दाखल करण्यात आला होता.
3 ऑक्टोबर 2024 रोजी याच आधारावर कारवाई करण्यात आली आणि पुरकायस्थ यांना अटक करण्यात आली होती. दिल्ली पोलिसांनी या प्रकरणाशी संबंधित एकूण 46 लोकांची चौकशी केली होती. यात 37 पुरुष आणि 9 महिलांचा समावेश होता. न्यूजक्लिक आणि संबंधित पत्रकारांच्या 31 ठिकाणांवर स्पेशल सेलने झडती घेतली होती.
दिल्ली पोलिसांच्या विशेष सेलने 30 मार्च 2024 रोजी न्यूजक्लिकविरुद्ध 8 हजार पानांचे आरोपपत्र दाखल केले होते.
ईडीसह 5 तपास यंत्रणा प्रकरणाचा तपास करत होत्या
न्यूजक्लिक हे एक ऑनलाइन वृत्त पोर्टल आहे, ज्यात देश-विदेशातील बातम्या प्रकाशित होतात. ते पीपीके न्यूजक्लिक स्टुडिओ प्रायव्हेट लिमिटेड नावाच्या कंपनीद्वारे चालवले जाते. प्रबीर पुरकायस्थ यांनी 2009 मध्ये याची सुरुवात केली होती. तेच त्याचे मुख्य संपादकही आहेत.
न्यूजक्लिकविरुद्ध ईडीसह पाच तपास यंत्रणा तपास करत होत्या. सर्वात आधी दिल्ली पोलिसांच्या विशेष सेलने एफआयआर (FIR) दाखल केला होता. त्यापूर्वी दिल्ली पोलिसांचे आर्थिक गुन्हे शाखा आणि आयकर विभाग या प्रकरणाशी संबंधित वेगवेगळ्या प्रकरणांमध्ये तपास करत होते. त्यानंतर सीबीआयनेही या प्रकरणात गुन्हा दाखल करून तपास सुरू केला.
