22 एप्रिल रोजी तुंगनाथाचे कपाट उघडणार:मद्महेश्वरमध्ये 21 मे पासून दर्शन घेता येणार, पांडवांना येथेच महादेवाचे दर्शन झाले होते

उत्तराखंडच्या पंचकेदारांमध्ये समाविष्ट रुद्रप्रयाग येथील द्वितीय केदार भगवान मद्महेश्वर आणि तृतीय केदार भगवान तुंगनाथ धामचे दरवाजे उघडण्याच्या तारखा आज बैसाखीच्या दिवशी घोषित करण्यात आल्या आहेत. शीतकालीन गादी स्थळांवर पंचांग गणनेनंतर पालखी प्रस्थान आणि दरवाजे उघडण्याचा संपूर्ण कार्यक्रम निश्चित करण्यात आला आहे. तुंगनाथ धामचे दरवाजे 22 एप्रिल रोजी भाविकांसाठी उघडले जातील. भगवान तुंगनाथांची चल विग्रह उत्सव पालखी 20 एप्रिल रोजी आपल्या शीतकालीन गादी स्थळ मार्कण्डेय मंदिर, मक्कूमठ येथून धामसाठी प्रस्थान करेल. शीतकालीन गादी स्थळ ओंकारेश्वर मंदिर, ऊखीमठ येथे पंचांग गणनेनुसार, भगवान मद्महेश्वरचे दरवाजे 21 मे रोजी सकाळी विधी-विधानानुसार उघडले जातील. बाबा मद्महेश्वरची उत्सव डोली 19 मे रोजी ओंकारेश्वर मंदिरातून धामसाठी प्रस्थान करेल. आज सकाळपासूनच उखीमठ आणि मक्कूमठ येथे विद्वान आचार्य, मंदिर समितीचे पदाधिकारी आणि हक्कदार यांच्या उपस्थितीत पंचांग गणनेची प्रक्रिया सुरू झाली. कपाट उघडण्याच्या तारखांची घोषणा होताच संपूर्ण केदारघाटीत आनंदाची लाट उसळली असून, भाविकांनी जयघोषात या घोषणेचे स्वागत केले. याव्यतिरिक्त, गौरीकुंड येथील श्री गौरीमाई मंदिराचे कपाट भाविकांसाठी उघडण्यात आले आहेत. आज सकाळी आठ वाजता विधी-विधानाने मंदिराचे कपाट सहा महिन्यांसाठी उघडण्यात आले आहेत. पांडवांना तुंगनाथ येथे भगवान शिवाचे दर्शन झाले पौराणिक मान्यता आहे की महाभारताच्या युद्धाच्या समाप्तीनंतर, पांडव विजयी झाले, परंतु आपल्याच कुटुंबीय, नातेवाईक आणि गुरूंच्या हत्येच्या (ब्रह्महत्या) पापबोधामुळे ते अत्यंत दुःखी होते. या पापापासून मुक्ती मिळवण्यासाठी महर्षी व्यासांनी त्यांना भगवान शंकराच्या आश्रयाला जाण्याचा सल्ला दिला. जेव्हा पांडव भगवान शंकराकडे क्षमा मागण्यासाठी हिमालयात पोहोचले, तेव्हा शंकर त्यांच्यावर रुष्ट होते आणि त्यांना इतक्या सहज दर्शन देऊ इच्छित नव्हते. पांडवांना येताना पाहून शंकरांनी गुप्तकाशी (रुद्रप्रयाग) येथे एका बैलाचे (नंदीचे) रूप धारण केले आणि जनावरांच्या कळपात लपून बसले. भीमाचे पराक्रम आणि पंच केदारची उत्पत्ती जेव्हा पांडवांना बैलाच्या रूपात स्वतः शंकरच आहेत याची जाणीव झाली, तेव्हा भीमाने विशाल रूप धारण करून दोन पर्वतांवर पाय पसरले. सर्व गायी-बैल भीमाच्या पायाखालून निघून गेले, परंतु भगवान शंकररूपी बैल तिथून जाण्यास तयार झाला नाही. जेव्हा भीमाने त्याला पकडण्याचा प्रयत्न केला, तेव्हा शंकर जमिनीत समावू लागले. भीमने दृढतेने बैलाच्या पाठीवरील कुबड पकडले. भगवान शिव पांडवांच्या या भक्तीने आणि दृढनिश्चयाने प्रसन्न झाले आणि त्यांना पापातून मुक्त केले. या काळात शिवाच्या शरीराचे पाच भाग पाच वेगवेगळ्या ठिकाणी प्रकट झाले, ज्यांना ‘पंच केदार’ म्हटले जाते. तुंगनाथ- शिवाच्या भुजांचे धाम पौराणिक मान्यता अशी आहे की तुंगनाथ हे ते पवित्र स्थान आहे जिथे भगवान शिवाच्या बाहू (भुजा) प्रकट झाल्या होत्या. ‘तुंग’ म्हणजे उंच आणि ‘नाथ’ म्हणजे भगवान, म्हणजेच उंच शिखरावर विराजमान महादेव. आपल्या आराध्य देवतेला प्रसन्न करण्यासाठी आणि त्यांना सन्मान देण्यासाठी पांडवांनीच या ठिकाणी जगातील सर्वात उंच शिवमंदिराची निर्मिती केली. 5 नोव्हेंबर रोजी तुंगनाथ धामचे दरवाजे बंद झाले होते उत्तराखंडमध्ये स्थित पंचकेदारांपैकी तिसरे केदार भगवान तुंगनाथ यांचे दरवाजे 5 नोव्हेंबर 2025 रोजी सकाळी 11:30 वाजता 189 दिवसांनंतर बंद करण्यात आले होते. रुद्रप्रयाग जिल्ह्यात स्थित हे मंदिर भगवान शिवाला समर्पित आहे आणि ते एक हजार वर्षांहून अधिक जुने मानले जाते. कपाट बंद झाल्यानंतर बाबा तुंगनाथ यांची चल उत्सव विग्रह डोली त्यांच्या हिवाळी गादीस्थळ मक्कूमठ येथील मर्कटेश्वर मंदिराकडे रवाना झाली होती. सुमारे 30 किलोमीटरचा हा प्रवास दोन दिवसांत पूर्ण झाला, त्यानंतर भाविक सहा महिने येथेच दर्शन घेत आहेत. 18 नोव्हेंबर रोजी मद्महेश्वरचे कपाट बंद झाले होते द्वितीय केदार भगवान मद्महेश्वरचे कपाट 18 नोव्हेंबर 2025 रोजी हिवाळ्यासाठी बंद करण्यात आले होते. कपाट बंद झाल्यानंतर, बाबा मद्महेश्वर यांची चल उत्सव विग्रह डोली गौंडार, रांसी आणि गिरिया मार्गे 21 नोव्हेंबरनंतर हिवाळी गादीस्थळ ओंकारेश्वर मंदिर ऊखीमठ येथे पोहोचली आणि तेथे विराजमान झाली. यापूर्वी, पंचकेदारमधील प्रमुख केदारनाथ धामचे कपाट 23 ऑक्टोबर रोजीच हिवाळ्यासाठी बंद करण्यात आले होते. बाबा केदार यांची पंचमुखी चल उत्सव विग्रह डोली आधीच त्यांच्या हिवाळी गादीस्थळ ओंकारेश्वर मंदिर ऊखीमठ येथे विराजमान आहे, जिथे भाविक नियमितपणे दर्शनासाठी पोहोचत आहेत. 22 एप्रिल रोजी उघडतील केदारनाथ धामचे दरवाजे केदारनाथ धामचे दरवाजे 22 एप्रिल 2026 रोजी सकाळी 8 वाजता भाविकांसाठी उघडले जातील. ही तारीख महाशिवरात्री (15 फेब्रुवारी 2026) च्या निमित्ताने ऊखीमठ येथे पारंपरिक पंचांग गणनेनंतर घोषित करण्यात आली होती. यावर्षी केदारनाथ यात्रा मागील वर्षाच्या तुलनेत लवकर सुरू होत आहे. 2025 मध्ये धामचे दरवाजे 2 मे रोजी उघडले होते, तर यावेळी 22 एप्रिल रोजी उघडतील. म्हणजेच, भाविकांना यावेळी 10 दिवस आधी बाबा केदारचे दर्शन घेता येईल. 23 एप्रिलला उघडतील बद्रीनाथ धामचे दरवाजे बद्रीनाथ धामचे दरवाजे 2026 मध्ये 23 एप्रिल रोजी सकाळी 6:15 वाजता भाविकांसाठी उघडतील. वसंत पंचमीच्या मुहूर्तावर नरेंद्रनगर राजदरबारात पंचांग गणनेनंतर ही तारीख निश्चित करण्यात आली होती. चमोली येथे असलेले बद्रीनाथ धामचे दरवाजे यावेळी मागील वर्षाच्या तुलनेत 11 दिवस आधी उघडतील. तर, उत्तरकाशी येथील गंगोत्री धाम आणि यमुनोत्री धामचे दरवाजे 19 एप्रिल रोजी अक्षय तृतीयेच्या पवित्र पर्वावर विधीपूर्वक भक्तांसाठी उघडले जातील. 2025 मध्ये कधी बंद झाले होते बद्रीनाथ, गंगोत्री आणि यमुनोत्री धामचे दरवाजे 2025 मध्ये उत्तरकाशी येथे असलेल्या गंगोत्री धामचे दरवाजे 22 ऑक्टोबर रोजी विधीपूर्वक बंद करण्यात आले. त्याच्या दुसऱ्याच दिवशी, 23 ऑक्टोबर रोजी यमुनोत्री धामचे दरवाजे विधीपूर्वक बंद करण्यात आले होते. त्यानंतर या दोन्ही धामांमध्ये भाविकांसाठी नियमित दर्शन बंद झाले आणि हिवाळ्यातील पूजेची व्यवस्था सुरू करण्यात आली. तर, चमोली जिल्ह्यात असलेल्या बद्रीनाथ धामचे दरवाजे 25 नोव्हेंबर रोजी दुपारी 2 वाजून 56 मिनिटांनी हिवाळ्यासाठी बंद करण्यात आले होते. सध्या बद्रीनाथची हिवाळ्यातील पूजा जोशीमठ येथील नरसिंह मंदिरात सुरू आहे. गेल्या पाच वर्षांतील भाविकांची आकडेवारी



Source link