इराणने होर्मुज मार्ग व्यावसायिक जहाजांसाठी पूर्णपणे खुला करण्याची घोषणा केल्यानंतर कच्च्या तेलाचे दर 13% नी स्वस्त झाले आहेत. शुक्रवार, 17 एप्रिल रोजी दर सुमारे 13 डॉलरने घसरून 86 डॉलर प्रति बॅरलवर आले आहेत. एक दिवसापूर्वी कच्च्या तेलाची किंमत 99.39 डॉलर प्रति बॅरल होती. 28 फेब्रुवारी रोजी युद्ध सुरू होण्यापूर्वी कच्च्या तेलाचा दर 73 डॉलर प्रति बॅरल होता. युद्धादरम्यान 9 मार्च रोजी दर वाढून 120 डॉलर प्रति बॅरलवर पोहोचले होते. तेव्हापासून पेट्रोल-डिझेलचे दर वाढण्याची शक्यता वर्तवली जात होती. तज्ज्ञांच्या मते, तेल स्वस्त झाल्यामुळे आता या शक्यताही संपुष्टात आल्या आहेत. अमेरिकेचा डाऊ जोन्स सुमारे 1,000 अंकांनी वाढला कच्च्या तेलाच्या किमती घसरल्याने जागतिक बाजारातही मोठी खळबळ उडाली आहे. अमेरिकेचा डाऊ जोन्स सुमारे 1,000 अंकांच्या वाढीसह 49,500 च्या पातळीवर व्यवहार करत आहे. SP 500 मध्ये 1.12% आणि नॅसडॅक इंडेक्समध्ये 1.04% वाढ दिसून येत आहे. इराणच्या परराष्ट्रमंत्र्यांनी होर्मुज उघडल्याची माहिती दिली इराणचे परराष्ट्रमंत्री सय्यद अब्बास अराघची यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म X वर माहिती दिली की, इस्रायल आणि लेबनॉनमधील युद्धविरामाच्या पार्श्वभूमीवर होर्मुज मार्ग सर्व व्यापारी जहाजांसाठी पूर्णपणे खुला करण्यात आला आहे. मध्यपूर्वेतील तणाव कमी होण्याची शक्यता असल्याने गुंतवणूकदारांचा विश्वास वाढला आहे. ट्रम्प म्हणाले- इराण होर्मुज कधीही बंद करणार नाही ट्रम्प यांनी ट्रुथ सोशलवर पोस्ट करून लिहिले- ‘इराणने होर्मुज सामुद्रधुनी पुन्हा कधीही बंद न करण्यावर सहमती दर्शवली आहे. आता याचा वापर जगाच्या विरोधात शस्त्र म्हणून केला जाणार नाही.’ कच्चे तेल स्वस्त झाल्याने भारताला काय फायदे होतील? कच्चे तेल भारतासाठी महत्त्वाचे आहे, कारण आपण सुमारे 85% तेल आयात करतो. तेलाच्या किमती घसरल्यास अर्थव्यवस्थेला अनेक आघाड्यांवर दिलासा मिळतो. तज्ञांच्या मते, कच्चे तेल 10 डॉलरने स्वस्त झाल्यास चालू खात्यातील तूट 9-10 अब्ज डॉलरने कमी होऊ शकते आणि महागाईत सुमारे 0.5% पर्यंत दिलासा मिळू शकतो. तेलाच्या पुरवठ्यातील अडथळ्यांशी जग झुंजत होते आयएनजी (ING) च्या विश्लेषणानुसार, युद्धामुळे बाजारात दररोज सुमारे 1.3 कोटी बॅरल तेलाचा पुरवठा बाधित होत होता. तथापि, पर्यायी पाइपलाइन मार्गांचा वापर करण्यात आला, परंतु पुरवठ्यावर दबाव कायम राहिला. आता हा जलमार्ग उघडल्याने जागतिक अर्थव्यवस्था आणि ऊर्जा बाजारात स्थिरता परत येईल अशी अपेक्षा आहे. ट्रम्प यांच्या विधानामुळे शांततेची आशा निर्माण झाली अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी गुरुवारी सांगितले होते की, इराणमधील युद्ध लवकरच संपले पाहिजे. लास वेगासमधील एका कार्यक्रमात त्यांनी संघर्ष सकारात्मक दिशेने पुढे जात असल्याचे सांगितले आणि तेहरान ‘करार’ करण्यास खूप उत्सुक आहे असे म्हटले. ट्रम्प यांच्या मते, इस्त्रायल आणि लेबनॉन दरम्यान 10 दिवसांची युद्धबंदी सुरू झाली आहे आणि लवकरच दोन्ही देशांच्या प्रमुखांना व्हाईट हाऊसमध्ये आमंत्रित केले जाऊ शकते. होर्मुज प्रभावित झाल्यामुळे तेल महाग झाले होते युद्धानंतर इराणने होर्मुज मार्ग जवळपास बंद केला होता. जगातील सुमारे 20% तेल-गॅस याच मार्गातून जातो. हा मार्ग बंद झाल्यामुळे कच्चे तेल, एलपीजी, ॲल्युमिनियम, खते आणि प्लास्टिक महाग झाले होते. ब्रिटन-युरोपमध्ये औषधे आणि आवश्यक वस्तूंच्या तुटवड्याचा धोका वाढला, कारण शिपिंग खर्च अनेक पटींनी वाढला होता. या पुरवठा संकटामुळे अमेरिकेत गॅसच्या किमती 4.15 डॉलर प्रति गॅलनपर्यंत पोहोचल्या होत्या आणि महागाई दरातही वाढ झाली होती. मार्चमध्ये कच्च्या तेलाचे दर 60% नी वाढले होते मार्चमध्ये कच्च्या तेलात 60% वाढ झाली होती. 1990 च्या आखाती युद्धानंतर एका महिन्यात झालेली ही सर्वात मोठी वाढ होती. फेब्रुवारीच्या अखेरीस 72.48 डॉलरवरून मार्चमध्ये ते 120 डॉलरच्या पुढे पोहोचले होते. यापूर्वी सप्टेंबर 1990 मध्ये सद्दाम हुसेनने कुवेतवर हल्ला केला तेव्हा तेलाच्या किमती एका महिन्यात 46% नी वाढल्या होत्या. भारताच्या एकूण तेल आयातीपैकी 51% आखाती देशांकडून येते भारत कच्च्या तेलासाठी सर्वाधिक पश्चिम आशियावर अवलंबून आहे. आर्थिक वर्ष 2025-26 च्या पहिल्या 10 महिन्यांत एकूण आयातीपैकी 51% वाटा याच प्रदेशाचा होता. किमती वाढल्याने आयात बिल वेगाने वाढत होते.
Source link
होर्मुज मार्ग उघडल्यानंतर कच्चे तेल 13% स्वस्त:एका बॅरलची किंमत 99.39 वरून 86 डॉलर झाली; अमेरिकन शेअर बाजार 2% वाढला
