1 नोव्हेंबरपासून फोनच्या स्क्रीनवर कॉलरचे नाव दिसेल:बनावट कॉल्सची ओळख पटेल; परदेशी नंबर असल्यास ‘इंटरनॅशनल कॉल’ असे दिसेल

तुमच्या फोनवर जेव्हा कोणाचाही कॉल येईल, तेव्हा स्क्रीनवर त्या व्यक्तीचा नंबर आणि नाव दोन्ही दिसतील. दूरसंचार विभागाने टेलिकॉम ऑपरेटर्सना 1 नोव्हेंबर 2026 पासून ही सेवा सुरू करण्याचे निर्देश दिले आहेत. वापरकर्त्याला ही सेवा स्वतंत्रपणे सक्रिय करण्याची गरज भासणार नाही. सरकारचा हा नियम प्रश्नोत्तरांच्या माध्यमातून समजून घ्या… प्रश्न 1: सरकारने कॉलिंगबाबत कोणता नवीन नियम जारी केला आहे? उत्तर: सरकारने कंपन्यांना निर्देश दिले आहेत की 1 नोव्हेंबर 2026 पासून सर्व 4G आणि 5G मोबाइल नेटवर्कवर ‘कॉलिंग नेम प्रेझेंटेशन’ (CNAP) अनिवार्य करण्यात यावे. यामुळे कोणत्याही अनोळखी नंबरवरून कॉल आल्यास कॉल करणाऱ्या व्यक्तीचा नंबर आणि नाव फोनच्या स्क्रीनवर दिसेल. प्रश्न २: एखाद्याचा कॉल आल्यावर फोनच्या स्क्रीनवर नाव आणि नंबर कसा दिसेल? उत्तर: स्क्रीनवरील पहिल्या फील्डमध्ये कॉल करणाऱ्याचा नंबर दिसेल. दुसऱ्या फील्डमध्ये तो नंबर कॉन्टॅक्ट लिस्टमध्ये सेव्ह केलेला असल्यास तेच नाव दिसेल. मात्र नंबर सेव्ह केलेला नसेल, तर सिम घेताना वापरकर्त्याने टेलिकॉम कंपनीच्या रेकॉर्डमध्ये नोंदवलेले नाव दिसेल. प्रश्न ३: परदेशातून एखादा कॉल आल्यास स्क्रीनवर काय लिहिलेले दिसेल? उत्तर: कॉल दुसऱ्या देशातून म्हणजेच इंटरनॅशनल नंबरवरून येत असल्यास, स्क्रीनवर कोणाचेही नाव न दिसता फक्त “इंटरनॅशनल कॉल” असे लिहिलेले दिसेल. प्रश्न ४: ही प्रणाली कशी काम करेल, कंपन्यांना नवीन डेटाबेस तयार करावा लागेल का? उत्तर: होय, प्रत्येक दूरसंचार सेवा प्रदात्याला आपल्या वापरकर्त्यांची नावे आणि त्यांचे मोबाइल क्रमांक लिंक करणारा नवीन डेटाबेस तयार करावा लागेल. तुम्हाला कॉल आल्यावर कंपनी डेटाबेसमधून नाव मिळवून ते त्वरित तुमच्या स्क्रीनवर दाखवेल. प्रश्न ५: माझी वैयक्तिक गोपनीयता आणि डेटा सुरक्षित राहील का? उत्तर: कॉल संपताच प्रणाली ते नाव आपल्या मेमरीमधून त्वरित हटवेल, जेणेकरून तुमचा डेटा पूर्णपणे सुरक्षित राहील. तसेच, ज्या लोकांनी गोपनीयतेसाठी आपले नाव लपवण्याची (CLIR) सेवा घेतली आहे, त्यांचे नाव स्क्रीनवर दिसणार नाही. प्रश्न ६: व्यवसाय, कंपन्या आणि बल्क कनेक्शन असणाऱ्यांसाठी काय नियम आहेत? उत्तर: व्यवसाय किंवा बल्क सिम वापरणाऱ्या वापरकर्त्यांना त्यांचा ट्रेडमार्क किंवा नोंदणीकृत व्यवसायाचे नाव दाखवण्याचा पर्याय मिळेल. मात्र, यासाठी त्यांना ट्रेडमार्क रजिस्ट्री किंवा GST पोर्टलवर नोंदणीकृत नावाचे पडताळणीपत्र आणि कागदपत्रे ऑपरेटरला द्यावी लागतील. प्रश्न 7: 2G, 3G आणि लँडलाइन नेटवर्क वापरणाऱ्या वापरकर्त्यांचे काय होईल? उत्तर: सध्या हा नियम केवळ 4G आणि 5G किंवा त्यापेक्षा पुढील पिढीच्या मोबाइल नेटवर्कवर अनिवार्यपणे लागू होत आहे. 2G, 3G नेटवर्क आणि पब्लिक स्विच्ड टेलिफोन नेटवर्क (PSTN) वर तो लागू करण्यासाठी सरकार स्वतंत्रपणे विचार करेल. प्रश्न 8: या निर्णयामागची पार्श्वभूमी काय आहे, याच्या चाचण्या झाल्या आहेत का? उत्तर: दूरसंचार नियामक TRAI ने फेब्रुवारी 2024 मध्ये याची शिफारस केली होती. त्यानंतर गेल्या काही महिन्यांत याच्या चाचण्या घेण्यात आल्या. ऑक्टोबर 2025 मध्ये TRAI आणि DoT यांच्यात सहमती झाली की, हे ‘विनंती केल्यावर देण्याऐवजी’ डीफॉल्टनुसार लागू केले जाईल. प्रश्न ९: सर्वसामान्य मोबाइल वापरकर्त्यांना या निर्णयामुळे कोणते मोठे फायदे होतील? उत्तर: सर्वात मोठा फायदा असा होईल की बनावट कॉल्स, सायबर फसवणूक, स्पॅम कॉल्स आणि ब्लॅकमेलिंगसारख्या घटनांना आळा बसेल. बनावट नावांवर सिम वापरणाऱ्या लोकांची ओळख पटवणे सोपे होईल आणि वापरकर्त्यांना ट्रूकॉलरप्रमाणे थर्ड-पार्टी ॲप्सवर अवलंबून राहावे लागणार नाही. वाचकांसाठी टिप्स



Source link