जगप्रसिद्ध म्हैसूर दसऱ्यातील ‘जंबो सवारी’मध्ये ६१ वर्षीय ‘अभिमन्यू’ हत्ती यंदा अखेरचा दिसणार आहे. अभिमन्यू २६ वर्षांपासून शाही मिरवणुकीचा भाग राहिला आहे. २००० पासून तो सातत्याने ७५० किलो वजनाचा सोन्याचा अंबारी घेऊन देवी चामुंडेश्वरीच्या मिरवणुकीचे नेतृत्व करत आला आहे. डीसीएफ डॉ. आय. बी. प्रभू गौडा यांनी सांगितले की, नियमांनुसार अभिमन्यू गेल्या वर्षीच निवृत्त झाला आहे. म्हैसूरच्या नागरिकांच्या आग्रहावरून त्याला निरोप मिरवणुकीचे नेतृत्व करण्याची परवानगी देण्यात आली आहे. त्यामुळे अभिमन्यूला घेऊन राजवाड्यासह संपूर्ण म्हैसूर भावुक झाले आहे. यानंतर त्याला मथिगोडू हत्ती छावणीत पाठवण्यात येईल. २१ ऑक्टोबरपर्यंत चालणाऱ्या म्हैसूर दसरा उत्सवाच्या समारोप समारंभासाठी नव्या हत्तींकडून वाळूच्या पोती आणि लाकडी अंबारीच्या साहाय्याने सराव करून घेतला जात आहे. कर्नाटकचे मुख्यमंत्री डी. के. शिवकुमार यांनी गुरुवारी सांगितले की, यंदाच्या म्हैसूर दसऱ्यात कंबाला आणि तुळुनाडूची चित्ररथ मिरवणूक समाविष्ट करण्यात येणार आहे. अंबारी म्हणजे हत्तीच्या पाठीवर ठेवली जाणारी खास आसन किंवा पालखीसारखी रचना होय. म्हैसूर दसऱ्यात याच्यावर देवी चामुंडेश्वरीची मूर्ती ठेवून भव्य मिरवणूक काढली जाते. हत्ती अभिमन्यू… इतका खास का… वयाच्या 14व्या वर्षापासून वन विभागात सेवा बजावणारा अभिमन्यू कर्नाटकातील सर्वात शक्तिशाली ‘कुमकी’ (जंगली हत्तींवर नियंत्रण मिळवणारा) हत्ती आहे. हा सर्वांत शांत, समजूतदार आणि शिस्तप्रिय आहे. त्यामुळे तो कर्नाटकाचा अभिमान आहे. ‘ऑपरेशनचा बादशाह’ आणि ‘एके-47’ या नावांनी प्रसिद्ध असलेल्या या हत्तीने देशभरातील 300 हून अधिक हिंसक हत्ती आणि 80 पेक्षा जास्त नरभक्षक वाघ-बिबट्यांना पकडण्यात मदत केली आहे. त्यामुळे त्याला ‘कॅप्टन अभिमन्यू’ असेही म्हणतात. तीन दशकांपासून हौदा सांभाळणारे अक्रम, भोजन प्रभारी रंगराज आणि महावत वसंता यांच्यासाठी हा निरोप डोळ्यांत पाणी आणणारा आहे. वसंताचे वडील अभिमन्यूचे महावत राहिले आहेत. आता ते मथिगोडू कॅम्पमध्येही त्याची देखभाल करतील. अभिमन्यूवर तीन पुस्तके लिहिणारे ‘विजय कर्नाटक’चे संपादक रमेश उथप्पा यांनी त्याच्या निरोपासाठी एक भावुक गीत लिहिले आहे, जे त्याच दिवशी वाजवले जाईल. हत्तींना ८ तास शिजवलेली खास खिचडी दिली जाते
दसऱ्याच्या हत्तींना कोणतेही औषध दिले जात नाही, तर त्यांच्यासाठी हिरवे व लाल चणे, तांदूळ, मीठ आणि कांदा घालून खास आहार ८ तास शिजवला जातो. त्यानंतर त्यात ताज्या कच्च्या भाज्या व फळे मिसळून तो वाढला जातो. अभिमन्यूनंतर आता ७५० किलो वजनाचा सोन्याचा हौदा उचलण्यासाठी धनंजय आणि प्रशांत नावाच्या शक्तिशाली हत्तींची प्रशिक्षण चाचणी सुरू आहे. सामान्यतः मिरवणुकीत १४ हत्ती असतात, मात्र यावेळी अभिमन्यूसह १३ हत्ती जंबो सवारीचा भाग असतील. ऐतिहासिक: महिला अधिकाऱ्याकडे शाही यात्रेची धुरा म्हैसूर दसऱ्याच्या इतिहासात पहिल्यांदाच महिला रेंज फॉरेस्ट ऑफिसर यशमा माचम्मा यांच्याकडे हत्तींच्या पथकासह संपूर्ण उत्सवाच्या तयारीची धुरा सोपवण्यात आली आहे. त्या अभिमन्यूसह संपूर्ण गजसेनेचे म्हैसूर पॅलेसमध्ये स्वागत करतील. माचम्मा म्हणतात की, म्हैसूरमध्ये यापूर्वीही महिला रेंज फॉरेस्ट ऑफिसर कार्यरत होत्या; मात्र दसरा उत्सवात एखाद्या महिलेला जबाबदारी मिळण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.
Source link
