टाटा सन्सच्या लिस्टिंगवर ट्रस्ट आणि बोर्डात रस्सीखेच:नोएल टाटा म्हणाले- शेअर बाजारात उतरलो तर नफ्याच्या शर्यतीत वाढ होईल, दान मागे पडेल

टाटा समूहाची प्रमुख कंपनी ‘टाटा सन्स’ला शेअर बाजारात सूचीबद्ध करण्याच्या चर्चांवर टाटा ट्रस्ट्सचे अध्यक्ष नोएल टाटा यांनी चिंता व्यक्त केली आहे. त्यांनी म्हटले की, कंपनी शेअर बाजारात सूचीबद्ध झाल्यास टाटा समूहाच्या काम करण्याच्या जुन्या पद्धतीत आणि तत्त्वांमध्ये बदल होऊ शकतो. नोएल टाटा यांनी सांगितले की, सार्वजनिक कंपनी झाल्यानंतर कंपनीचे ३० ते ४० हजार नवे भागधारक निर्माण होतील. त्यानंतर समाजसेवा आणि देणगी देण्याऐवजी केवळ नफा कमावण्यावर अधिक भर दिला जाऊ शकतो. शनिवारी एका कार्यक्रमात त्यांनी सांगितले की, टाटा ट्रस्ट्स या मुद्द्यावर सरकार आणि नियामकांशी मिळून चर्चा करेल, जेणेकरून टाटा समूहाची खरी ओळख आणि सेवाभाव कायम राहील असा मार्ग शोधता येईल. टाटा समूहातील दोन मोठ्या भागधारक कंपन्यांमध्ये सूचीबद्धतेवरून मतभेद नोएल टाटा यांचे हे वक्तव्य अशा वेळी आले आहे, जेव्हा टाटा सन्सच्या मालकी हक्कावर आणि नियंत्रणावरून कंपनीत अंतर्गत संघर्ष सुरू आहे. टाटा सन्समध्ये सुमारे 66% भागीदारी असलेला टाटा ट्रस्ट्स शेअर बाजारातील सूचीबद्धतेला विरोध करत आहे. त्याचवेळी, कंपनीत 18.37% भागीदारी असलेला दुसरा मोठा भागधारक शापूरजी पालोनजी समूह याच्या समर्थनार्थ आहे. शापूरजी समूहाला कंपनी सार्वजनिक व्हावी, अशी इच्छा आहे, जेणेकरून बाजारातून आपल्या गुंतवणुकीच्या मोबदल्यात पैसा उभारता येईल. RBIच्या नियमामुळे वाढला पेच, चंद्रशेखरन यांच्या नव्या कार्यकाळावरही मतभेद हा वाद सप्टेंबर २०२६ मध्ये आणखी वाढला, जेव्हा रिझर्व्ह बँक (RBI)ने टाटा सन्सचा तो अर्ज फेटाळला, ज्याद्वारे कंपनीला शेअर बाजारात सूचीबद्ध होण्यापासून वाचायचे होते. खरं तर, RBIच्या नियमांनुसार मोठ्या वित्तीय कंपन्यांसाठी शेअर बाजारात सूचीबद्ध होणे आवश्यक आहे. यानंतर १७ सप्टेंबर रोजी झालेल्या बोर्ड बैठकीत टाटा सन्सने नियमांनुसार सूचीबद्ध होण्याची तयारी सुरू करण्याचा आणि अध्यक्ष एन. चंद्रशेखरन यांना ५ वर्षांचा नवा कार्यकाळ देण्याचा निर्णय घेतला. बोर्डाने ४:१ बहुमताने हा निर्णय मंजूर केला, मात्र नोएल टाटा यांनी लिस्टिंग आणि चंद्रशेखरन यांच्या पुनर्नियुक्तीला—दोन्ही गोष्टींना विरोध केला. ट्रस्टने त्यांच्या पुनर्नियुक्तीच्या पद्धतीवरही प्रश्न उपस्थित केले आहेत. मोठे प्रकल्प वेळेत पूर्ण करण्यासाठी अधिक शिस्तीची गरज नोएल टाटा यांनी सांगितले की, समाजसेवा (परोपकार) आणि देशाच्या विकासासाठी काम करण्याची आपली दिशा अगदी योग्य आहे; मात्र मोठे प्रकल्प वेळेत पूर्ण करण्यासाठी आणि पैशांचा योग्य वापर करण्यासाठी आणखी अधिक शिस्तीची गरज आहे. त्यांनी सांगितले की, टाटा समूह देशाच्या विकासात भागीदार आहे आणि आपला पहिला सेमीकंडक्टर प्रकल्प तसेच पहिला ईव्ही बॅटरी प्रकल्पही उभारत आहे. जूडियोच्या कपड्यांची सुरुवातीची किंमत 10 वर्षांपासून ₹199 नोएल टाटा यांनी समूहाच्या रिटेल व्यवसाय ट्रेंटच्या यशाबद्दलही भाष्य केले. हा व्यवसाय वेस्टसाइड आणि जूडियोसारखी लोकप्रिय स्टोअर्स चालवतो. त्यांनी सांगितले की, 2016 मध्ये सर्वसामान्य आणि कमी उत्पन्न असलेल्या लोकांच्या चांगले कपडे परिधान करण्याच्या आवडीची पूर्तता करण्यासाठी जूडियो सुरू करण्यात आले होते. मोठ्या वातानुकूलित स्टोअर्सच्या माध्यमातून सुरू झालेल्या या ब्रँडमध्ये गेल्या 10 वर्षांपासून कपड्यांची सुरुवातीची किंमत ₹199 इतकीच ठेवण्यात आली आहे. वेस्टसाइडबद्दल ते म्हणाले की, सुरुवातीला भारतात अशी स्टोअर्स चालतील की नाही, याबाबत लोकांना शंका होती; मात्र स्वतःचे ब्रँड (प्रायव्हेट-लेबल) तयार करण्याची रणनीती यशस्वी ठरली. आज देशात वेस्टसाइडचे जवळपास ३२० स्टोअर आहेत आणि कंपनी त्यांची संख्या वाढवून ५००हून अधिक करण्याच्या तयारीत आहे. ट्रस्टमध्येच मतभेद: काही सदस्य लिस्टिंगच्या बाजूने दुसरीकडे, टाटा ट्रस्ट्सचे उपाध्यक्ष वेणू श्रीनिवासन आणि काही इतर सदस्य टाटा सन्सला शेअर बाजारात सूचिबद्ध करण्याच्या बाजूने आहेत. त्यांचे मत आहे की लिस्टिंगमुळे कामकाजात पारदर्शकता वाढेल, निर्णय घेण्याची व्यवस्था मजबूत होईल आणि समूहाचे योग्य बाजारमूल्य समोर येईल. ११ नोव्हेंबर रोजी एका सहकारी विश्वस्ताला लिहिलेल्या पत्रात श्रीनिवासन आणि उपाध्यक्ष विजय सिंह यांनी जगातील मोठ्या कंपन्या हर्शे आणि नोवो नॉर्डिस्कचे उदाहरण दिले. ट्रस्टच्या नियंत्रणाखाली असतानाही कंपन्या शेअर बाजारात सूचिबद्ध होऊ शकतात, असे त्यांनी सांगितले. स्वतः टाटा समूहातील TCS, टाटा स्टील आणि टाटा मोटर्ससारख्या सूचिबद्ध कंपन्या यापूर्वीपासूनच हे करत आहेत. ज्ञानपेटी: RBIचा अपर-लेअर NBFC नियम काय आहे? रिझर्व्ह बँक (RBI)च्या नियमांनुसार, देशातील सर्वात मोठ्या वित्तीय कंपन्यांसाठी (अप्पर-लेयर NBFC) 3 वर्षांच्या आत शेअर बाजारात सूचीबद्ध होणे आवश्यक आहे. टाटा सन्सचाही या मोठ्या श्रेणीत समावेश होतो. सूचीबद्ध होण्यापासून वाचण्यासाठी कंपनीने आपला विशेष वित्तीय परवाना (CIC नोंदणी) परत करण्यासाठी अर्ज केला होता, मात्र RBIने तो फेटाळून लावला.



Source link