लेखक: शंभू नाथ, पाटणा/मोतिहारी55 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
NEET फसवणूक प्रकरणात दिल्ली पोलिसांनी RJD नेता संतोष जयस्वालला दिल्लीतून अटक केली आहे. त्याने दिलेल्या माहितीनुसार, एका हॉटेलमधून 20 मुलांना सोडवण्यात आले आहे. जयस्वालसोबत इतर 3 जणांनाही अटक करण्यात आली आहे.
NEET फसवणूक प्रकरणात ज्या संतोष जयस्वालला पोलीस मुख्य सूत्रधार मानत आहेत, तो बिहारमधील मोतिहारीचा रहिवासी आहे. त्याचे वडील एकेकाळी मोतिहारी येथील सिनेमाहॉलमध्ये ऑपरेटरची नोकरी करत होते. आज संतोष जयस्वालकडे मोतिहारीपासून ते दिल्लीतील सर्वात पॉश भागांपैकी एक असलेल्या ईस्ट ऑफ कैलाशमध्ये हवेली आहे.
या विशेष अहवालात वाचा, शिक्षणासाठी पाटण्याला आलेला संतोष NEET परीक्षेचा सेटर कसा बनला? RJD च्या राजकारणात त्याने स्वतःला कसे स्थापित केले?
आधी 1990 च्या परीक्षेची सेटिंग इंजिन आणि बोगी मॉड्यूलची कहाणी
मेडिकल परीक्षेचा सेटर स्कॉलर्स/सॉल्वर्सना ‘इंजिन’ म्हणून आणि पैसे देणाऱ्या उमेदवारांना ‘बोगी’ म्हणून वापरत असे. उमेदवारांकडून एकाच वेळी अर्ज भरून घेतले जात होते, जेणेकरून त्यांचे रोल नंबर सलग क्रमाने येतील. ते एकाच परीक्षा हॉलमध्ये बसू शकतील. परीक्षा हॉलमध्ये ‘इंजिन’ (सॉल्वर) त्याच्या मागे बसलेल्या ‘बोगी’ (उमेदवारांना) खुणा करून किंवा बोलून उत्तरे सांगत असे.
परीक्षेच्या आदल्या रात्री उमेदवारांना एका हॉटेलच्या खोलीत बंद केले जात असे. त्यांना उत्तरे पाठ करून घेतली जात होती. सेटरचे विश्वासू साथीदार दुसऱ्या दिवशी सकाळी सर्व उमेदवारांना परीक्षा केंद्रावर सोडून देत असत. तो नंतर कोणतीही फसवणूक टाळण्यासाठी त्यांचे प्रवेशपत्र (ऍडमिट कार्ड) स्वतःकडे ठेवून घेत असे.
परीक्षेपूर्वी पोस्ट-डेटेड चेक आणि विद्यार्थ्यांची सर्व मूळ कागदपत्रे स्वतःकडे ठेवून घेत असे. नंतर ठरलेल्या करारानुसार रोख स्वरूपात पूर्ण पैसे मिळाल्यानंतर सर्व काही परत करत असे.
पोलिसांनी फसवणुकीच्या प्रकरणात संतोषला (काळ्या शर्टमध्ये) अटक केली आहे.
आता दिल्लीत पकडलेल्या NEET च्या किंगपिनचे मॉड्यूल जाणून घ्या
दिल्ली पोलिसांच्या माहितीनुसार, 2 मे रोजी सुरत पोलिसांच्या मदतीने NEET पेपरमध्ये मोठ्या प्रमाणात गैरव्यवहार झाल्याची माहिती मिळाली. दिल्ली पोलिसांनी महिपालपूर येथील 100 हॉटेलवर छापा टाकून 3 आरोपींना अटक केली.
येथून पोलिसांना मास्टरमाईंड संतोष जयस्वालचा पत्ता मिळाला. संतोषच्या अटकेनंतर आणि त्याने दिलेल्या माहितीनुसार, गाझियाबादमधील एका हॉटेलमधून 20 NEET इच्छूक उमेदवार आणि अनेक मुलांचे मूळ कागदपत्रे आणि कोरे चेक मिळाले.
दिल्ली पोलिसांनुसार, NEET-2026 ची 3 मे रोजी होणारी परीक्षा सुरू होण्यापूर्वी एक दिवस आधी सर्व उमेदवारांना एका हॉटेलमध्ये ठेवून काही प्रश्न पाठ करून घेतले जात होते. हेच प्रश्न NEET च्या परीक्षेत विचारले जातील, असा दावा केला जात होता.
आता गोष्ट, सेटर ते नेता आणि आता माफिया बनलेल्या संतोष जयस्वालची
संतोष जयस्वाल हा बिहारमधील मोतिहारी जिल्ह्यातील बसवरिया गावाचा रहिवासी आहे. संतोष 4 भावंडांमध्ये सर्वात मोठा आहे. घराची आर्थिक परिस्थिती अत्यंत सामान्य होती. वडील सिनेमा हॉलमध्ये ऑपरेटरचे (रील चालवणारे) काम करत होते. उपग्रह प्रणाली विकसित झाल्यानंतर ते बेरोजगार झाले होते.
मोतिहारीमध्ये शालेय शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर संतोष पुढील शिक्षणासाठी पाटण्याला आला. येथे त्याची भेट तेव्हाच्या सर्वात मोठ्या परीक्षा माफियाशी झाली.
संतोष त्या परीक्षा माफियाचा शिष्य बनला. एका मोठ्या टोळीचा भाग बनला आणि परीक्षेत प्रश्नपत्रिका लीक करू लागला. यादरम्यान, माफियाच्या अटकेनंतर त्याने पाटण्याहून दिल्लीकडे कूच केले.
दोन भावांना डॉक्टर बनवले, एकाची बँकेत नोकरी
संतोष जयस्वालचा दुसरा भाऊ डॉ. राजन जयस्वाल आणि चौथा भाऊ डॉ. विनित चंद्रा डॉक्टर आहेत. तिसरा भाऊ विकास जयस्वाल बँकेत अधिकारी आहे. गावातील त्यांच्या घराशेजारी राहणाऱ्या लोकांच्या मते, भावांना शिकवण्यात आणि डॉक्टर बनवण्यात त्याची महत्त्वाची भूमिका आहे.
मात्र, याबद्दल त्याचे कुटुंबीयही काहीही सांगणे टाळतात. अटकेनंतर जेव्हा भास्करने त्याचे भाऊ डॉ. राजन जयस्वाल यांच्याशी फोनवर बोलून प्रकरण समजून घेण्याचा प्रयत्न केला, तेव्हा त्यांनी काहीही सांगण्यास स्पष्ट नकार दिला.
ते म्हणाले, ‘आम्हाला याबद्दल काहीही माहिती नाही. त्यांना कोणत्या प्रकरणात अटक करण्यात आली आहे, हे आम्हाला माहीत नाही.’ गावात त्यांच्या वडिलांशीही बोलण्याचा प्रयत्न करण्यात आला, त्यांनीही काहीही स्पष्ट सांगण्यास नकार दिला.
दिल्लीत व्यवसायाच्या नावाखाली सेटिंगचा धंदा
मोतिहारीतून बाहेर पडून त्याने पाटण्याऐवजी दिल्लीला आपले केंद्र बनवले. मोतिहारीमध्ये त्याच्या कुटुंबाच्या नावावर काही जमिनी नक्कीच आहेत, पण त्याने येथे कोणताही व्यवसाय सुरू केला नाही.
सूत्रांनुसार, दिल्लीत त्याचा औषधांचा मोठा व्यवसाय आहे. याच व्यवसायाच्या नावाखाली त्याने आपल्या काळ्या धंद्याचे साम्राज्य उभे केले. उत्पन्नाचा अंदाज यावरून लावता येतो की, दिल्लीतील सर्वात महागड्या भागांपैकी एक असलेल्या ईस्ट ऑफ कैलाशमध्ये त्याचा बंगला आहे. याशिवाय त्याच्या नावावर अनेक मालमत्ता आहेत.
संतोष जयस्वालला राजद प्रमुख लालू यादव यांनी पक्षाचे सदस्यत्व दिले होते.
सत्ता मिळवण्यासाठी राजदचे सदस्यत्व घेतले
परीक्षांमध्ये सेटिंग करून आणि व्यवसायातून पैसे कमावल्यानंतर संतोष जयस्वालला आता सत्ता मिळवायची होती. यासाठी त्याने राजकारणाचा मार्ग निवडला. 2020 च्या विधानसभा निवडणुकीत, त्याने सुरुवातीला आपला भाऊ राजन जयस्वाल याला त्याच्या गृह विधानसभा ढाका येथून निवडणुकीच्या रिंगणात उतरवले. राजनने प्लुरल्स पक्षातून निवडणूक लढवली, पण त्याला अनामत रक्कमही वाचवता आली नाही. यानंतर संतोष जयस्वालने राजदचे सदस्यत्व घेतले. पक्षात सामील झाल्यानंतर त्याला राष्ट्रीय सचिव पद मिळाले. ढाका येथून भावाच्या दारुण पराभवानंतर त्याने शेजारच्या रक्सौल विधानसभा मतदारसंघाला आपला राजकीय तळ बनवण्याचा प्रयत्न केला. त्याने आपली पूर्ण फिल्डिंग लावली.
2025 च्या विधानसभा निवडणुकीत तिकीट मिळवण्याचा प्रयत्न होता. खूप पैसे खर्च करूनही तो अयशस्वी ठरला. निवडणुकीत त्याला रक्सौलचे तिकीट मिळाले नाही. त्यानंतर तो दिल्लीला परतला. राजदच्या राष्ट्रीय कार्यालयात काम सांभाळू लागला. दिल्लीत राजदला कव्हर करणाऱ्या पत्रकारांच्या मते, तो राजद कार्यालयात रोज एकदा तरी नक्की पोहोचायचा.
अटकेनंतर पक्ष आणि कुटुंबाकडून कोणतेही विधान नाही
NEET प्रकरणात संतोषच्या अटकेनंतर त्याचा पक्ष RJD आणि कुटुंबातील सदस्यांकडून कोणतेही विधान आलेले नाही. आम्ही त्याच्या कुटुंबाशी बोलण्याचा सतत प्रयत्न केला. त्यांचे विधान येताच बातमीत अपडेट करू.
