मुंबई15 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
परदेशी गुंतवणूकदारांनी (FPIs) या महिन्यात (मे) भारतीय शेअर बाजारातून आतापर्यंत ₹27,048 कोटींची रोकड काढून घेतली आहे. जागतिक आर्थिक वातावरण आणि भू-राजकीय तणावामुळे परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूकदार भारतीय इक्विटी बाजारातील आपला हिस्सा सातत्याने कमी करत आहेत.
या ताज्या विक्रीसह, 2026 मध्ये आतापर्यंत एकूण बहिर्गमन ₹2.2 लाख कोटींच्या पुढे गेले आहे, जे 2025 च्या एकूण विक्रीपेक्षाही जास्त आहे.
FPI ने फेब्रुवारी वगळता प्रत्येक महिन्यात विक्री केली
नॅशनल सिक्युरिटीज डिपॉझिटरी लिमिटेड (NSDL) च्या आकडेवारीनुसार, 2026 मध्ये फेब्रुवारी महिना वगळता परदेशी गुंतवणूकदार प्रत्येक महिन्यात निव्वळ विक्रेते (नेट सेलर्स) राहिले आहेत.
जानेवारीमध्ये गुंतवणूकदारांनी बाजारातून ₹35,962 कोटी काढले होते. त्यानंतर फेब्रुवारीमध्ये कल बदलला आणि त्यांनी ₹22,615 कोटींची गुंतवणूक केली, जी मागील 17 महिन्यांतील एका महिन्यातील सर्वात मोठी आवक होती.
मार्चमध्ये ₹1.17 लाख कोटींचा विक्रम झाला होता
फेब्रुवारीतील दिलासानंतर मार्चमध्ये परदेशी गुंतवणूकदारांनी विक्रमी ₹1.17 लाख कोटींचे शेअर्स विकले. विक्रीचा हा सिलसिला एप्रिलमध्येही सुरू राहिला, जेव्हा बाजारातून ₹60,847 कोटींचा निव्वळ बहिर्गमन (नेट आउटफ्लो) झाला. मे महिन्यातही ही कमजोरी कायम राहिली आणि आतापर्यंत ₹27,048 कोटींहून अधिक रक्कम काढण्यात आली आहे.
2026 या वर्षात आतापर्यंत झालेली एकूण ₹2.2 लाख कोटींची विक्री मागील संपूर्ण वर्षाच्या तुलनेत खूप जास्त आहे. 2025 मध्ये संपूर्ण वर्षात परदेशी गुंतवणूकदारांनी भारतीय शेअर बाजारातून एकूण ₹1.66 लाख कोटी रुपये काढले होते. या वर्षी केवळ पाच महिन्यांतच हा आकडा पार झाला आहे.
डॉलर-अमेरिकन बाँड यील्ड मजबूत झाल्याने दबाव वाढला
मॉर्निंगस्टार इन्व्हेस्टमेंट रिसर्च इंडियाचे प्रिन्सिपल – मॅनेजर रिसर्च, हिमांशू श्रीवास्तव यांनी या ट्रेंडवर सांगितले की, जागतिक विकासाबाबत (ग्लोबल ग्रोथ) असलेली अनिश्चितता, प्रमुख क्षेत्रांमध्ये सुरू असलेला भू-राजकीय तणाव आणि कच्च्या तेलाच्या (क्रूड ऑइल) अस्थिर किमतींमुळे उदयोन्मुख बाजारांबद्दल (इमर्जिंग मार्केट्स) गुंतवणूकदारांची भावना कमकुवत झाली आहे.
त्यांनी पुढे सांगितले की, मजबूत अमेरिकन डॉलर आणि वाढलेले यूएस बाँड यील्ड हे या विक्रीचे मुख्य कारण आहेत. विकसित बाजारांमध्ये चांगला परतावा मिळाल्याने सुरक्षित मालमत्तांचे आकर्षण वाढले आहे आणि गुंतवणूकदार बचावात्मक भूमिका घेत आहेत. याव्यतिरिक्त, जागतिक महागाई (इन्फ्लेशन) आणि मध्यवर्ती बँकांकडून व्याजदरात कपात करण्याच्या वेळेबाबत असलेली अनिश्चितता देखील फंड वाटपाच्या निर्णयांवर परिणाम करत आहे.
रुपयावर दबाव वाढला, ₹96.14 च्या पातळीवर पोहोचला
जिओजित इन्व्हेस्टमेंट्सचे चीफ इन्व्हेस्टमेंट स्ट्रॅटेजिस्ट व्ही. के. विजयकुमार यांच्या मते, परदेशी गुंतवणूकदारांच्या सततच्या विक्रीमुळे आणि वाढत्या चालू खात्यातील तुटीमुळे (करंट अकाउंट डेफिसिट) रुपयावर मोठा दबाव दिसून येत आहे.
वर्षाच्या सुरुवातीला डॉलरच्या तुलनेत रुपया 90 च्या पातळीवर होता, जो 15 मे रोजी 96 ची पातळी ओलांडून 96.14 वर पोहोचला आहे.
AI कंपन्यांकडे निधी वळवला जात आहे
व्ही. के. विजयकुमार यांनी सांगितले की, जर परदेशी गुंतवणूकदारांची विक्री सुरू राहिली आणि कच्च्या तेलाचे दर उच्च राहिले, तर रुपया आणखी कमकुवत होऊ शकतो.
यासोबतच जगभरात आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (AI) वर लक्ष केंद्रित करणाऱ्या कंपन्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक केली जात आहे.
यामुळे भारतसारख्या देशांमधून निधी वळवला जात आहे, ज्यांना AI च्या क्षेत्रात थोडे मागे मानले जात आहे. तथापि, जेव्हा AI ट्रेडचा सध्याचा फुगा शांत होईल, तेव्हा हा ट्रेंड पुन्हा बदलू शकतो.
FPI आणि बॉन्ड यील्ड म्हणजे काय?
- परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूक (FPI): जेव्हा एखाद्या देशाचे नागरिक किंवा कंपन्या दुसऱ्या देशाच्या शेअर बाजार, बॉन्ड किंवा म्युच्युअल फंडात गुंतवणूक करतात, तेव्हा त्याला परदेशी पोर्टफोलिओ गुंतवणूक म्हणतात. यांना अल्प-मुदतीचे गुंतवणूकदार देखील मानले जाते जे बाजारातील परिस्थिती पाहून वेगाने पैसे काढतात किंवा गुंतवणूक करतात.
- बॉन्ड यील्ड: बॉन्ड यील्ड म्हणजे बॉन्डमध्ये गुंतवणूक केल्यावर गुंतवणूकदाराला मिळणारे उत्पन्न किंवा व्याज. जेव्हा अमेरिकासारख्या विकसित देशांमध्ये सरकारी बॉन्डची यील्ड (उत्पन्न) वाढते, तेव्हा परदेशी गुंतवणूकदार भारतीय बाजारासारख्या जोखमीच्या शेअर बाजारातून पैसे काढून तिथे सुरक्षित सरकारी बॉन्डमध्ये गुंतवणूक करू लागतात.
