5 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी, ज्या सरकारी नोकऱ्यांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत-
आंतरराष्ट्रीय (INTERNATIONAL)
1. रशियन राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन भारतात येणार
- 20 मे रोजी रशियाच्या सरकारी वृत्तसंस्था TASS ने माहिती दिली की, राष्ट्राध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन BRICS 2026 मध्ये सहभागी होण्यासाठी भारतात येतील.
- 18 वी BRICS 2026 शिखर परिषद 12 आणि 13 सप्टेंबर रोजी नवी दिल्लीत होईल.
- BRICS 2026 ची थीम ‘बिल्डिंग फॉर रिझिलियन्स, इनोव्हेशन, कॉर्पोरेशन अँड सस्टेनेबिलिटी’ अशी आहे.
- 13 जानेवारी रोजी भारताने अधिकृतपणे 18 व्या BRICS शिखर परिषदेचे अध्यक्षपद स्वीकारले होते.
- परराष्ट्र मंत्री एस. जयशंकर यांनी BRICS 2026 ची थीम, लोगो आणि वेबसाइट लॉन्च केली होती.
- भारत या वर्षी चौथ्यांदा BRICS चे अध्यक्षपद भूषवत आहे. यापूर्वी 2012, 2016 आणि 2021 मध्ये अध्यक्षपद भूषवले होते.
- BRICS हे नाव त्याच्या संस्थापक सदस्य देशांच्या- ब्राझील, रशिया, भारत, चीन आणि दक्षिण आफ्रिका यांच्या सुरुवातीच्या अक्षरांपासून बनले आहे.
- इजिप्त, इथिओपिया, इराण, यूएई आणि इंडोनेशिया नंतर BRICS फोरमचे पूर्ण सदस्य बनले.
- 2026 मध्ये BRICS च्या स्थापनेला 20 वर्षे पूर्ण झाली आहेत. 2009 मध्ये BRICS ची पहिली शिखर परिषद रशियामध्ये झाली होती.
रशियन राष्ट्राध्यक्ष पुतिन यापूर्वी डिसेंबर 2025 मध्ये 23व्या भारत-रशिया वार्षिक शिखर परिषदेसाठी नवी दिल्लीला आले होते.
2. पंतप्रधान मोदींनी इटलीमध्ये द्विपक्षीय चर्चा केली
- 20 मे रोजी पंतप्रधान मोदी आपल्या युरोप दौऱ्याच्या शेवटच्या टप्प्यात इटलीला पोहोचले.
- पंतप्रधानांनी इटलीच्या पंतप्रधान जॉर्जिया मेलोनी यांची भेट घेतली.
- भारत आणि इटली एकत्र येऊन प्रगत उत्पादन (ऍडव्हान्स्ड मॅन्युफॅक्चरिंग), पायाभूत सुविधा, ऊर्जा, अंतराळ, संरक्षण, महत्त्वाची खनिजे (क्रिटिकल मिनरल्स), कृषी, समुद्री वाहतूक, पर्यटन आणि संस्कृती यांसारख्या क्षेत्रांसाठी भागीदारी करतील.
- या भागीदारीमध्ये 2029 पर्यंत भारत आणि इटली दरम्यानच्या व्यापारात 20 अब्ज डॉलरपर्यंत वाढ करण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे.
- 2025 मध्ये भारत आणि इटली दरम्यान सुमारे 16.77 अब्ज डॉलरचा व्यापार झाला होता.
- एप्रिल 2000 ते सप्टेंबर 2025 पर्यंत इटलीने भारतात 3.66 अब्ज डॉलरची गुंतवणूक केली आहे.
भारत-इटली यांच्यातील बैठकीत पंतप्रधान मोदी आणि मेलोनी यांनी विशेष धोरणात्मक भागीदारीवर चर्चा केली.
3. ‘तैवान ट्रॅव्हलॉग’ला आंतरराष्ट्रीय बुकर पुरस्कार
- 19 मे रोजी तैवानच्या लेखिका यांग शुआंग-जी यांच्या ‘तैवान ट्रॅव्हलॉग’ या पुस्तकाच्या इंग्रजी अनुवादाची आंतरराष्ट्रीय बुकर पुरस्कारासाठी निवड करण्यात आली.
- ‘तैवान ट्रॅव्हलॉग’चा इंग्रजी अनुवाद तैवानच्याच अनुवादक ‘लिन किंग’ यांनी केला आहे.
- मँडरीन भाषेतून अनुवादित केलेल्या कोणत्याही पुस्तकाला पहिल्यांदाच बुकर पुरस्कार मिळाला आहे.
- ‘तैवान ट्रॅव्हलॉग’ ही 1930 च्या दशकात जपानच्या ताब्यात असलेल्या तैवानच्या काळातील एक प्रेमकथा आहे.
- बुकर पुरस्कार मूळतः इंग्रजीमध्ये लिहिलेल्या किंवा इंग्रजीमध्ये अनुवादित केलेल्या पुस्तकांना दिला जातो, जी ब्रिटन किंवा आयर्लंडमध्ये प्रकाशित होतात.
- आंतरराष्ट्रीय बुकर पुरस्कारात 50 हजार अमेरिकन डॉलर दिले जातात, जे लेखक आणि अनुवादक यांच्यात समान वाटले जातात.
- बुकर पुरस्काराची सुरुवात इतर भाषांमधील काल्पनिक साहित्याला जागतिक ओळख मिळवून देण्यासाठी करण्यात आली होती.
- 2025 मध्ये भारताच्या प्रसिद्ध कन्नड लेखिका बानू मुश्ताक यांच्या ‘हार्ट लॅम्प’ या लघुकथा संग्रहाच्या अनुवादाला आंतरराष्ट्रीय बुकर पुरस्कार मिळाला होता.
- आतापर्यंत एकूण 5 भारतीय लेखकांना मूळ बुकर आणि 2 लेखकांना अनुवादित आंतरराष्ट्रीय बुकर पुरस्कार मिळाला आहे.
बुकर 2026 विजेते ‘यांग शुआंग-जी’ (डावीकडे) यांनी मूळ पुस्तक लिहिले आहे, ज्याचा अनुवाद लिन किंग (उजवीकडे) यांनी केला आहे.
राष्ट्रीय (NATIONAL)
4. DRDO ने UAV मिसाइलची यशस्वी चाचणी केली
- 19 मे रोजी संरक्षण संशोधन आणि विकास संस्था (DRDO) ने ड्रोनमधून डागल्या जाणाऱ्या ‘U-LPGM V3’ या क्षेपणास्त्राची यशस्वी चाचणी केली.
- ही चाचणी आंध्र प्रदेशातील कुरनूल येथे झाली. या क्षेपणास्त्राचे पूर्ण नाव UAV-Launched Precision Guided Missile Version 3 आहे.
- हे क्षेपणास्त्र पूर्णपणे भारतात विकसित केले आहे. याची कमाल मारक क्षमता 10 किलोमीटर आहे.
- U-LPGM V3 किंवा UAV क्षेपणास्त्र हवेतून हवेत आणि हवेतून जमिनीवर मारा करण्याची क्षमता ठेवते.
- हे क्षेपणास्त्र ‘फायर अँड फॉर्गेट’ क्षमतेने सुसज्ज आहे, म्हणजे लक्ष्य निश्चित करून डागल्यानंतर ते स्वतःच लक्ष्यावर हल्ला करते.
UAV क्षेपणास्त्र, रणगाडे आणि सशस्त्र वाहनांना लक्ष्य करू शकते.
5. आयुष मंत्रालयाने आयुष अनुदान पोर्टल सुरू केले
- 19 मे रोजी आयुष मंत्रालयाने ‘आयुष अनुदान पोर्टल’ सुरू केले.
- या पोर्टलचा उद्देश आयुष योजनेत मिळणाऱ्या अनुदानाच्या प्रणालीला सोपे आणि पारदर्शक बनवणे आहे.
- पोर्टलद्वारे अनुदानासाठी अर्ज आणि त्यांच्या स्थितीची तपासणी ऑनलाइन करता येईल.
- पोर्टलमुळे आयुष योजनेत येणाऱ्या लोकांना मिळणाऱ्या अनुदानातील भ्रष्टाचार कमी करण्यास मदत होईल.
- आयुष अनुदान पोर्टल डिजिटल इंडियाचा भाग आहे. या अंतर्गत सर्व विभागांना ऑनलाइन केले जात आहे.
- पोर्टलवर आयुष अनुदानासाठी पाठवलेले प्रस्ताव ऑनलाइन सबमिट करता येतील.
- प्रक्रियेनंतर अर्ज ऑनलाइन मंजूर होतील आणि अर्जाचा त्वरित मागोवा देखील घेता येईल.
- यामुळे पारदर्शकता वाढेल आणि डिजिटल पद्धतीने सर्व प्रक्रिया सहजपणे होतील.
- भारत सरकारने राष्ट्रीय आयुष मिशन (NAM) ची सुरुवात 15 सप्टेंबर 2014 रोजी केली होती.
क्रीडा (SPORTS)
6. NADA ने दोन ॲथलीट्सना 3-3 वर्षांसाठी बंदी घातली
- 20 मे रोजी राष्ट्रीय डोपिंग विरोधी एजन्सी म्हणजेच NADA ने दोन धावपटू अंकित आणि जयेश पाटील यांच्यावर 3-3 वर्षांची बंदी घातली.
- अंकित आणि जयेशच्या डोप चाचणीत प्रतिबंधित पदार्थ ‘मेल्डोनियम’ पॉझिटिव्ह आढळले होते.
- बंदीच्या काळात हे खेळाडू कोणत्याही राष्ट्रीय किंवा आंतरराष्ट्रीय स्पर्धेत भाग घेऊ शकणार नाहीत.
- अंकित आणि जयेशने मेल्डोनियम घेतल्याची कबुली दिली आहे, त्यानंतर त्यांची बंदी 1 वर्षाने कमी करण्यात आली आहे.
- 69व्या राष्ट्रीय क्रॉस कंट्री चॅम्पियनशिपमध्ये अंकित तिसऱ्या तर जयेश पाचव्या स्थानावर आले होते.
- अंकित सर्व्हिसेस स्पोर्ट्स कंट्रोल बोर्ड (SSCB) चे, तर जयेश पाटील रेल्वेचे धावपटू आहेत.
आजचा इतिहास
- 1991 मध्ये भारताचे माजी पंतप्रधान राजीव गांधी यांची तामिळनाडूतील श्रीपेरंबदूर येथे एका आत्मघाती हल्ल्यात हत्या करण्यात आली होती.
- 1904 मध्ये जागतिक फुटबॉलची सर्वोच्च संस्था ‘फिफा’ (FIFA) ची स्थापना पॅरिसमध्ये झाली.
- 1994 मध्ये सुष्मिता सेन भारताची पहिली मिस युनिव्हर्स बनली.
