Headlines

तुरुंगातून सुटल्यानंतर आझम खान यांची पहिली मुलाखत:म्हणाले- ज्या जौहर विद्यापीठासाठी अत्याचार झाले, ते पाडून टाकले पाहिजे




‘मला वाटते, तुमचे बुलडोझर आणा आणि विद्यापीठ पाडून टाका. एका मुस्लिमाने उभारलेल्या शिक्षणाच्या मंदिराशी इतक्या अमानुषपणे वागण्यात आले. माझ्यावर आणि माझ्या कुटुंबावर इतका अन्याय, इतकी क्रूरता करण्यात आली.’ ही गोष्ट समाजवादी पक्षाचे नेते मोहम्मद आझम खान यांनी सांगितली. तुरुंगातून बाहेर आल्यानंतर त्यांनी पहिली मुलाखत दिव्य मराठीला दिली. आझम यांनी केवळ आपल्या अटकेच्या पद्धती आणि तुरुंगातील यातनांचे दुःख व्यक्त केले नाही, तर ते भावूकही झाले. वाचा आझम खान यांची संपूर्ण मुलाखत… प्रश्न. तुरुंगातून बाहेर पडताच ईडीने तुम्हाला अटक केली. याचा अंदाज तुम्हाला आधीपासून होता का? आझम. अजिबात नाही. मात्र, याची माहिती रामपूर तुरुंगाच्या अधीक्षकांना होती. आम्ही त्यांना सांगितले होते की, तुम्ही आम्हाला याबाबत सांगून ठेवा. साहजिकच, आम्ही तुरुंगातून उडी मारून पळून जाणार नव्हतो. बाहेर गर्दी होती. अशा प्रकारे अटक केली, तर लोक भावूक होऊ शकतात. कायदा आणि सुव्यवस्थेची परिस्थिती निर्माण होऊ शकते. अटक वॉरंटची बजावणी तुरुंगातच करून द्या. आम्ही इथेच थांबू. रात्री कधीही किंवा उद्या दिवसा, जेव्हा गर्दी इथून निघून जाईल. तुम्हाला हवे तिथे घेऊन जा. हे पहिल्यांदाच घडत नाही, असे अनेकदा झाले आहे. रात्री ३ वाजता उठवून घेऊन गेले आहेत. खूप छळ करण्यात आला आहे. प्रश्न. अटकेसंदर्भात तुम्हाला तुरुंगात नोटीस मिळाली होती का? आझम. कधीकधी अत्याचारही दिलासा बनतो. जर मी तुरुंगातच राहिलो असतो, तर मला नोटीस बजावली गेली असती. वॉरंट बजावले गेले असते. मी स्वाक्षरीही केली असती. पण बाहेर पडल्यावर ज्या घाईगडबडीत मला अटक करण्यात आली, ती बेकायदेशीर होती. मला ना कोणतीही नोटीस बजावली गेली, ना कोणतेही वॉरंट. मला तर असे सांगण्यात आले की, आम्ही फक्त गाडीत बसून तुमच्याशी बोलू. कदाचित थोड्या वेळाने तुम्हाला तुमच्या घरी पोहोचवू. प्रश्न. चौकशीदरम्यान ईडी आणि पोलिसांचे वर्तन कसे होते? आझम. प्रश्नोत्तरांदरम्यान असे व्हायचे की, तास-दोन तासांनंतर मी बसण्यासाठी काहीतरी मागितले, तर कधी स्टूल मिळायचे, तर कधी तुटलेले एखादे सामान. मी खाली पडायचो. मला अनेकदा दुखापत झाली. तिथे कॅमेरे लावले जात नव्हते, जेणेकरून छळ समोर येऊ नये. आता इथे रामपूरमध्ये मला अटक करण्यात आली, तेव्हा माझ्या पाठीला बरीच दुखापत झाली होती. अजूनही वेदना आहेत. मला औषधोपचार घ्यावे लागले. डॉक्टरांनी गरम पाण्याच्या बाटलीने शेकही दिला. ईडीच्या लोकांनी असे केले नाही. पण मुरादाबादहून आलेल्या पोलिसांच्या मनात आमच्याबद्दल इतका जास्त द्वेष का होता, हे कळत नाही… प्रश्न. तुरुंगात असताना सर्वांत कठीण काळ कोणता होता? आझम. प्रत्येक दिवस कठीण होता, प्रत्येक रात्र कठीण होती. प्रत्येक सकाळ खूप कटू होती. रात्री झोपताना सकाळ होईल, अशी आशा वाटत नव्हती. सकाळ झाली की वर्तमानपत्रात कोणती बातमी वाचायला मिळेल, टीव्हीच्या पडद्यावर कोणती बातमी येईल, याच विचाराने काळीज दडपून जायचे. सरकारने—केंद्रानेही आणि राज्यानेही—आमचा खूप द्वेष केला. त्याचे आम्हाला दुःख आहे. प्रश्न. ईडीने तुमची चौकशी करण्यासाठी वेळ घेतला होता, तरीही तुम्हाला अटक झाली? आझम. माझी सीतापूरमध्येही ४-६ दिवस चौकशी करण्यात आली होती. मात्र, त्या वेळी मला कोरोनाची लागण झाली होती. मी ५ महिने बराकीत राहिलो होतो. तरीही माझ्याशी खूप गैरवर्तन करण्यात आले. माझी तब्येत ठीक होऊ द्या, असे मी कित्येकदा सांगितले. मी तुरुंगातच तर आहे… कुठे पळून जाणार आहे? प्रश्न. तुरुंगात असताना तुम्हाला विद्यापीठ पाडण्याचा आदेश झाल्याची बातमी मिळाली, तेव्हा कसे वाटले? आझम. तुम्ही पाहाल की हे पाडल्यानंतर त्याच्या भग्नावशेषांना पाहण्यासाठी लोक त्याच प्रकारे जातील, जसे रोमन साम्राज्याच्या पडलेल्या अवशेषांना पाहण्यासाठी जातात. एका विद्यापीठाबद्दल एवढा द्वेष—आता आम्हालाच आमची लाज वाटते. ज्या पद्धतीने रामपूरच्या जिल्हाधिकाऱ्यांनी २ शाळा रिकाम्या करून घेतल्या, लहान मुलांच्या डोक्यावर खुर्च्या ठेवून खोल्या रिकाम्या करवून घेतल्या. ‘मुली शिकवा, मुलींना पुढे न्या’… कदाचित हीच खरी ओळ असेल. पण अशा शिक्षणातून काय साध्य होणार? प्रश्न. आता तुम्हाला विद्यापीठाबाबत काय हवे आहे? आझम. मला वाटतं, तुमचे बुलडोझर आणा आणि हे विद्यापीठ पाडून टाका. मला गाझियाबादच्या न्यायालयात न्यायाधीशांना अश्रू अनावर होऊन सांगावं लागलं की, आम्हाला संपूर्ण कुटुंबासह इच्छामरणाची परवानगी द्या. किंवा देश सोडून जाण्यास सांगा. कारण, एवढा द्वेष ना मन सहन करू शकतं, ना शरीर. अडीच वर्षे माझी पत्नी तुरुंगात होती. जवळपास साडेतीन वर्षे मुलगा तुरुंगात होता. प्रश्न. जौहर विद्यापीठाबाबत बराच वाद झाला. त्याचं भविष्य कसं पाहता? आझम. मी खटला मागे घेणार आहे… कमिशनरांकडे इमारतींबाबत अपील प्रलंबित आहे. रामपूर प्राधिकरणाने आम्हाला नोटीस दिली की, तुम्ही आमच्याकडून नकाशे मंजूर करून घेतलेले नाहीत. त्यामुळे ही इमारत पाडण्यात येईल. प्राधिकरण स्थापन होण्याच्या दहा वर्षे आधी विद्यापीठ उभारलं गेलं होतं. जेव्हा प्राधिकरण अस्तित्वातच नव्हतं, तेव्हा नकाशे कोणाकडून मंजूर करून घ्यायचे? प्रश्न. तुरुंगातून बाहेर आल्यानंतर आपण म्हणाला होतात की सैलाब येईल, इंकलाब होईल… बदलाही घेतला जाईल का? आझम. खूप हलक्या दर्जाचे लोक असतात, खूप अत्याचारी, क्रूर लोक असतात. ते हैवान असतात. खरे सांगायचे तर ते अत्यंत नीच लोक असतात, जे बदल्याचा विचार करतात. बदला आणि न्याय या दोन वेगळ्या गोष्टी आहेत. आकाशातला ईश्वरही न्याय करतो आणि न्यायालयाच्या खुर्च्यांवर बसलेले न्यायमूर्तीही न्याय करतात. मी नेहमी माझ्या भाषणांत म्हणत असे की, पृथ्वीवरील लोकांशी न्याय करा. पण जर तुम्ही त्यांच्याशी न्याय केला नाही, तर आकाशातला ईश्वर न्याय करेल. जेव्हा तो न्याय करेल, तेव्हा तुम्हाला ते सहन करता येणार नाही. प्रश्न. तुमच्याविरुद्ध खटला दाखल करणाऱ्या आयएएस अधिकाऱ्याचे नावही जमिनीच्या गैरव्यवहारात आहे, यावर काय म्हणाल? आझम. मी स्वतः सरकारमध्ये होतो आणि या पदांवरील लोक आमच्या अधीन काम करत होते. मी खूप कडक होतो आणि माझा दामन स्वच्छ ठेवण्याचा प्रयत्न केला. हे सरकारी कर्मचारी काही प्रमाणात नियंत्रणात राहतात. अन्यथा सर्वसाधारणपणे सरकारी कर्मचारी भ्रष्ट असतात. आम्ही बरेच काही ऐकले आहे, पण थोडी प्रतीक्षा करावी लागेल. प्रश्न. ओवैसींनी चंद्रशेखर यांच्याशी आघाडी केली, ही समाजवादी पक्षाविरुद्ध आहे की भाजपविरुद्ध? आझम. ही त्या लोकांची मदत आहे, ज्यांच्याशी समाजवादी पक्ष लढणार आहे. आता समाजवादी पक्षाच्या विरोधात कोण-कोण असेल, हे मी सांगू शकत नाही. पण हे लोक त्यांना मदत करू शकणार नाहीत. अल्लाहचा असा शाप असेल आणि इतका कठोर हिशेब होईल की ते वाचू शकणार नाहीत. प्रश्न. ओवैसींना कोणत्याही राजकीय पक्षाचा पाठिंबाही आहे का? आझम. आम्ही इतके खटले आणि इतका तुरुंगवास भोगला आहे. त्याग काय आहे, हे ते सांगू शकतात का? एक सरकारी कर्मचारी म्हणतो की मी त्याला ‘तनखैया’ म्हटले, पण मी तसे म्हटलेच नाही. माझे सदस्यत्व रद्द झाले. आणि जो म्हणतो की 10 मिनिटांसाठी पोलिस आणि सैन्य हटवा, आम्ही त्यांना कापून टाकू—तो निर्दोष सुटला. मग तुम्हाला कोणाचा आशीर्वाद लाभला आहे? प्रश्न. ओवैसी उत्तर प्रदेशात ज्या-ज्या जागांवर दावा करत आहेत, त्या ते जिंकू शकतात का? आझम. ज्याच्या स्वतःच्या राज्यात फक्त 4 आमदार आहेत, ते इथे एका साहेबांना (चंद्रशेखर) मुख्यमंत्री बनवण्यासाठी आले आहेत. चांगली गोष्ट आहे, बनवा. आम्ही तर बॅरिस्टर साहेबांच्या धाडसाचे कौतुक करत आहोत—तिथे 4 आमदार आहेत आणि इथे 400 जागांसाठी निवडणूक लढायला येत आहेत. आमच्या इथल्या राजकारणाच्या शेतीत चरायला येत आहेत. इथे काही गवत असेही आहे, जे विषारी आहे. त्यामुळे याला कुरण समजू नका. जागा पुष्कळ आहेत, तिथे जाऊन चरा. प्रश्न. या निवडणुकीत तुमची काय भूमिका असणार आहे? आझम. माझा त्या घराशी 50 वर्षांचा संबंध आहे. ते दररोज भेटायला आले असते, तरीही कदाचित ते कमीच झाले असते. जे इतरांच्या दुःखात सहभागी होते, त्यांना माझ्या दुःखाची जाणीव असेलच. आता काय होईल, ते पाहूया. आपण कितपत सक्षम ठरू, हेही पाहावे लागेल. सध्या निवडणुका होईपर्यंत आपण बाहेर राहू की नाही, हेही माहीत नाही. आपण निवडणूक लढवूच, असे आवश्यक नाही; सरकार सत्तेत येणे महत्त्वाचे आहे. प्रश्न. समाजवादी पक्षाचे सरकार येण्याची शक्यता किती आहे? आझम. कोणताही पक्ष आत्मविश्वास उंचावूनच सरकार स्थापन करतो. आम्ही चार वेळा सरकार स्थापन केले आहे. आम्ही तर हेच मानतो की उत्तर प्रदेशात आमचे राज्य येईल. त्यानंतर केंद्रातही आमचे सरकार येईल. प्रश्न. काँग्रेससोबत जागावाटपाबाबत काय म्हणाल? आझम. त्यांनी अनुभवाच्या आधारे काम केले पाहिजे. हे आमच्यावरही लागू होते की काही जागा कमी करून काम भागत असेल, तर त्यात अडचण नाही. त्यांनाही काही जागा कमी करून समझोता टिकत असेल, तर तो करायला हवा. प्रश्न. मुलगा अब्दुल्लावर किती विश्वास आहे? आझम. त्याने माझ्यापेक्षा जास्त अत्याचार सहन केले. लहान वयात खोटे खटले, बनावट आरोप सहन केले. तुरुंगवास भोगला, त्रास सहन केला, त्याला विषही देण्यात आले. त्याने सर्व काही सहन केले आहे. माझ्या कुटुंबातील कोणीही निवडणूक लढले नाही, तरी काही फरक पडत नाही. फक्त सरकार स्थापन झाले पाहिजे. प्रश्न. अनेक आमदार बनवले, खासदार बनवले, राज्यसभेवर पाठवले, MLC बनवले. ते आता कुठे आहेत? आझम. ते नजरेआड आहेत, दिसतच नाहीत. आणि ही अशी कोणती गोष्ट नाही, ज्याची मला खंत वाटावी. माझा संदेश प्रेमाचा आहे. मी राजकारणी असतो, तर माझा असा शेवट थोडाच झाला असता? लोक जसे तडजोड करतात, तशी मीही तडजोड केली असती. पण ते मला करता येत नाही. प्रश्न. तुमच्या शिक्षा वक्तव्यांमुळे झाल्या का? आझम. माझ्यावर तर कोंबडी-बकरी लुटीचे खटले आहेत. आम्ही चोर नव्हतो, चोरी करवून घेणारे होतो. म्हणजेच १२० बी (कटकारस्थान) अंतर्गत आरोपी होतो, पण कमाल शिक्षा सुनावण्यात आली. एका प्रकरणात २१ वर्षांची शिक्षा आणि ३६ लाख रुपयांचा दंड ठोठावण्यात आला. न्यायाधीश महोदय आमची बाजू पाहू शकले नाहीत किंवा मांडू शकले नाहीत. सरकारने एक जमीन रिकामी करून घेतली. अडीच वर्षांत घरे बांधली गेली. लोक राहायलाही लागले. त्यानंतर ५ दिवसांनी तक्रार दाखल झाली की आमची घरे लुटली गेली. हा न्याय नव्हता. प्रश्न. अयोध्येनंतर भाजपचा कल मथुरेकडे आहे का? आझम. त्यांच्याकडून कशाचीही अपेक्षा ठेवू शकता. आजकाल अटल बिहारी वाजपेयी यांची जुनी मुलाखत दाखवली जात आहे. त्यात ते वचन पूर्ण करू शकलो नाही म्हणून लाजिरवाणे होत आहेत. आम्हाला इतके घाबरवले गेले आहे की वैध इमारतीही आम्ही स्वतःच पाडत आहोत. आता आम्ही बुलडोझरची वाट पाहत नाही. मुस्लिम आता स्वतःच मशिदी हटवून घेतात. अशा प्रकारच्या कारवायांमध्ये जीवही जातात आणि इज्जतही जाते. प्रश्न. आजच्या शिकलेल्या मुलांबद्दल तुमचे काय मत आहे? आझम. दररोज सुमारे 100 शिकलेली मुले आत्महत्या करत आहेत. ते लिहून ठेवत आहेत की, बाबा-आई, आम्हाला तुमची माफी हवी आहे. आम्ही तुमची स्वप्ने पूर्ण करू शकलो नाही. अशा शिक्षणाचा काय फायदा? नोकरी मिळणार नाही, कामही मिळणार नाही. मी न्यायाधीशांना सांगितले की, शिक्षणाच्या या संस्थेला इतका त्रास सहन करावा लागेल, असा काळ येणार आहे हे मला माहीत असते, तर मी अशिक्षित राहणे पसंत केले असते. रिक्षा चालवली असती. आपल्या मुलाला एमटेक करण्याऐवजी मी त्याला विड्या बनवणारा बनवले असते. कारण स्वातंत्र्यापेक्षा मोठी कोणतीही संपत्ती नाही.



Source link

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *