हमीभावात 500 रुपयांची वाढ:पैठणमध्ये 21 ऑक्टोबरपासून शासकीय कापूस खरेदी; बाजारात 9 हजारांचा भाव

यंदा पैठण तालुक्यात ओढावलेली दुष्काळसदृश परिस्थिती आणि मान्सूनच्या पावसातील दीर्घ खंडामुळे कापूस उत्पादक शेतकऱ्यांचे संपूर्ण आर्थिक गणित कोलमडून पडले आहे. प्रतिकूल हवामान, जमिनीतील पाण्याची घटलेली पातळी आणि वाढता उष्णतेचा पारा या सर्वांचा मोठा फटका कापूस पिकाला बसला असून, एकूण उत्पादनात निम्म्याहून अधिक घट होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. नेहमीप्रमाणे दोन ते तीन टप्प्यांत होणारी कापसाची वेचणी यंदा दुर्मिळ झाली असून, अनेक ठिकाणी अवघ्या एकाच वेचणीत यंदाचा संपूर्ण कापूस हंगाम आटोपण्याची चिंतातुर परिस्थिती निर्माण झाली आहे. अशा अत्यंत बिकट आणि संकटमय पार्श्वभूमीवर पैठण तालुक्यातील शासकीय कापूस खरेदीचा मुहूर्त अखेर २१ ऑक्टोबर रोजी निश्चित झाला आहे. मागील वर्षाच्या तुलनेत शासकीय हमीभावात प्रतिक्विंटल ५०० रुपयांची वाढ झाली असली, तरी दुसरीकडे खासगी व्यापाऱ्यांकडून सध्या नऊ हजार रुपयांपर्यंतचा भाव दिला जात असल्याने सर्व शेतकऱ्यांचे लक्ष आता बाजारातील दरांच्या चढ-उतारांकडे लागले आहे. तालुक्यात शेतकऱ्यांनी ५७ हजारांहून अधिक क्षेत्रावर कापसाची लागवड केली होती. मात्र, सुरुवातीपासूनच पावसाच्या लहरीपणामुळे पिकाच्या नैसर्गिक वाढीवर अत्यंत प्रतिकूल परिणाम झाला. जमिनीतील ओलावा कमालीचा कमी झाला असून, पिकासाठी आवश्यक असणाऱ्या पोषक हवामानाचा पूर्णपणे अभाव निर्माण झाला. या सर्व नैसर्गिक प्रतिकूल घटकांमुळे कापसाच्या बोंडधारणेवर मोठा परिणाम झाल्याचे स्पष्ट चित्र शेतशिवारात दिसत आहे. नेहमीच्या हंगामात पहिल्या वेचणीनंतर दुसरी आणि तिसरी वेचणी होऊन शेतकऱ्यांच्या हाती चांगला माल येत असे. मात्र, यंदा ही अपेक्षा पूर्णपणे धूसर झाली आहे. बाजार की शासकीय केंद्र? द्विधा अवस्था शासकीय कापूस खरेदी केंद्र अधिकृतपणे सुरू होण्यासाठी २१ ऑक्टोबरची वाट पाहावी लागत असली, तरी दुसरीकडे स्थानिक खासगी व्यापाऱ्यांकडून कापूस खरेदीचा धडाका आधीच सुरू झाला आहे. सध्या खासगी बाजारात कापसाला प्रतिक्विंटल नऊ हजार रुपयांपर्यंतचा चांगला भाव मिळत आहे. त्यामुळे शेतकरी सध्या बाजारातील दैनंदिन दरांचा अचूक अंदाज घेत आहेत. खासगी बाजारात तात्काळ मिळणारा रोख भाव आणि शासनाचा जाहीर झालेला हमीभाव यांची आपापसात तुलना करून कापूस लगेच व्यापाऱ्यांना विकायचा, की २१ ऑक्टोबरनंतर शासकीय खरेदी केंद्रावर विक्रीसाठी काही दिवस थांबायचे, या निर्णयप्रक्रियेत शेतकरी सध्या द्विधा मनःस्थितीत अडकले आहेत.



Source link