पूर्वी तुरुंगांमध्ये फक्त पुरुष आणि महिला वॉर्ड असायचे. ट्रान्सजेंडर कैद्यांना कोणत्या वॉर्डमध्ये ठेवावे, ही मोठी अडचण होती. आता त्यांच्यासाठी स्वतंत्र जेंडर-न्यूट्रल सेल असेल, जिथे ते आपल्या ओळखीनुसार राहू शकतील आणि आपल्या पसंतीचे कपडेही घालू शकतील. नॅशनल ह्यूमन राइट्स कमिशन (NHRC) च्या हस्तक्षेपानंतर हैदराबाद सेंट्रल जेलमध्ये देशातील पहिला जेंडर-न्यूट्रल सेल तयार करण्यात आला आहे. NHRC ने गुरुवारी ही माहिती दिली. हा निर्णय 8 ऑक्टोबर रोजी NHRC च्या विशेष मॉनिटरने केलेल्या तुरुंग भेटीनंतर घेण्यात आला. विशेष मॉनिटर ट्रान्सजेंडर व्यक्ती आणि LGBTQ+ समुदायाच्या अधिकारांशी संबंधित प्रकरणांची जबाबदारी सांभाळतात. ट्रान्स कैद्यांसाठी गृह मंत्रालयाची ॲडव्हायजरी दिल्ली उच्च न्यायालय सप्टेंबरमध्येच आदेश जारी कर चुका आहे दिल्ली उच्च न्यायालयाने सप्टेंबर २०२६ मध्ये केंद्र आणि दिल्ली पोलिसांना सांगितले होते की, NHRC च्या मे २०२६ मधील अ‍ॅडव्हायजरीचे पालन करून ट्रान्सजेंडर व्यक्तींच्या अटकेसाठी आणि कोठडीसाठी SOP तयार करावा. याचिकेत म्हटले होते की, दिल्ली पोलिसांकडे महिलांसाठी नियम आहेत; मात्र ट्रान्सजेंडर व्यक्तींसाठी कोणतेही नियम नाहीत. हैदराबाद एकटाच नाही, औरंगाबादमध्येही काम सुरू छत्रपती संभाजीनगर (औरंगाबाद) येथील हर्सूल मध्यवर्ती कारागृहात सध्या १६ ट्रान्सजेंडर कैदी आहेत. त्यांच्यासाठी स्वतंत्र बराक बांधण्यासाठी ₹१२.१२ कोटींची निविदा काढण्यात आली आहे. यासोबतच १०० कैद्यांसाठी खुल्या कारागृहाचीही उभारणी केली जात आहे. म्हणजेच आता अनेक कारागृहे स्वतंत्र बराकीच्या दिशेने वाटचाल करत आहेत.
Source link
हैदराबादच्या तुरुंगात देशातील पहिला जेंडर न्यूट्रल सेल:ट्रान्सजेंडर कैद्यांना मिळेल स्वतंत्र ओळख, मानवाधिकार आयोगाच्या हस्तक्षेपानंतर निर्णय; मनाप्रमाणे कपडे घालता येणार
