मराठा आरक्षणाच्या मागणीवरून मनोज जरांगे पाटील यांनी मुंबईत आंदोलन करण्याचा इशारा दिल्यानंतर राज्यातील राजकीय आणि सामाजिक वातावरण पुन्हा तापण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. या पार्श्वभूमीवर मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या पत्नी अमृता फडणवीस यांनी ज
.
काही दिवसांपूर्वीच अमृता फडणवीस यांनी मनोज जरांगे पाटील यांना ‘भाऊ’ संबोधत आपल्या घरी जेवणाचे निमंत्रण दिले होते. त्यावर जरांगे यांनीही सकारात्मक प्रतिक्रिया देत भाऊबीजेच्या दिवशी त्यांच्या घरी जेवायला जाण्याचे सांगितले होते. आता जरांगे मुंबईत आंदोलनासाठी येण्याच्या तयारीत असल्याच्या पार्श्वभूमीवर अमृता फडणवीस यांनी पुन्हा त्यांना ‘भाऊ’ म्हणत शांततेचे आवाहन केले आहे.
सणासुदीचे दिवस आहेत, माझा भाऊ शांततेनेच करेल
पत्रकारांनी अमृता फडणवीस यांना मनोज जरांगे पाटील यांच्या मुंबईतील आंदोलनाबाबत प्रश्न विचारला. गणेशोत्सवाचे दिवस सुरू असताना जरांगे मुंबईत आंदोलनासाठी येणार असतील, तर आपण त्यांना काय सल्ला द्याल, असा सवाल त्यांना करण्यात आला. यावर अमृता फडणवीस म्हणाल्या की, “माझा भाऊ सणासुदीचे दिवस आहेत हे लक्षात घेऊन जे करायचे ते शांततापूर्वकच करेल, असा मला विश्वास आहे.”
जरांगे पाटील यांनी मुंबईत येऊन आंदोलन करण्याचा इशारा दिला आहे. त्यामुळे त्यांच्या आंदोलनाकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले आहे. अशा परिस्थितीत सणांच्या काळात कायदा-सुव्यवस्था आणि सामान्य नागरिकांची गैरसोय होऊ नये, यासाठी आंदोलन शांततेत व्हावे, अशी अपेक्षा अमृता फडणवीस यांच्या वक्तव्यातून व्यक्त झाली.
आरक्षणाचा विषय संवेदनशील, सरकारने तोडगा काढावा
मनोज जरांगे यांच्या आंदोलनाबाबत बोलताना अमृता फडणवीस यांनी आरक्षणाचा मुद्दा अत्यंत संवेदनशील असल्याचेही म्हटले. त्यांच्या मते, या प्रश्नावर सरकारने तोडगा काढण्यासाठी प्रयत्न करणे गरजेचे आहे. “हा विषय खूप संवेदनशील आहे. आरक्षणाचा प्रश्न आहे. राज्य सरकार पूर्णपणे त्याच्या मागे आहे. यावर काहीतरी तोडगा निघू शकतो. मी वेगळी गोष्ट बोलण्यापेक्षा सरकारने आणि संबंधितांनी मिळून येणाऱ्या दिवसांत यावर समाधानकारक मार्ग शोधावा, अशी अपेक्षा आहे,” असा आशय त्यांच्या प्रतिक्रियेतून समोर आला. त्यामुळे एका बाजूला जरांगे यांच्या आंदोलनाची तयारी सुरू असताना दुसऱ्या बाजूला सरकार आणि आंदोलक यांच्यात संवादातून मार्ग काढण्याची अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
काही दिवसांपूर्वी जरांगेंना ‘माझे भाऊ’ म्हणत दिले होते जेवणाचे निमंत्रण
मनोज जरांगे पाटील यांच्या मराठा आरक्षण आंदोलनाच्या काळातच अमृता फडणवीस यांनी त्यांना आपल्या घरी जेवायला येण्याचे निमंत्रण दिले होते. नागपूरमधील एका कार्यक्रमानंतर त्यांनी जरांगे यांना ‘माझे भाऊ’ असे संबोधले होते. “जरांगेजी माझे भाऊ आहेत. त्यांनी माझ्या घरी जेवायला यावे, अशी माझी इच्छा आहे,” असे अमृता फडणवीस यांनी म्हटले होते.
त्यावेळी जरांगे पाटील यांनीही या निमंत्रणाला सकारात्मक प्रतिसाद दिला होता. “बहिणीने जेवायला बोलावले आहे, त्यामुळे भाऊबीजेला नक्कीच बहिणीकडे जेवायला जाईन,” असे त्यांनी म्हटले होते. मात्र, त्याचवेळी आंदोलन सुरू असल्याने सध्याच्या काळात निमंत्रण देऊ नये, अशी विनंतीही जरांगे यांनी केली होती. “भाऊ संकटात पडेल असे बहिणीने करू नये,” असे ते म्हणाले होते. आंदोलनाचा काळ संपल्यानंतर भाऊबीजेच्या दिवशी अमृता फडणवीस यांच्या घरी जाण्याचे त्यांनी स्पष्ट केले होते.
जरांगे यांनी अमृता फडणवीस यांच्या भूमिकेचा चुकीचा अर्थ काढण्याची गरज नसल्याचेही म्हटले होते. त्यांनी चांगल्या भावनेने निमंत्रण दिले आहे आणि आता भाऊ-बहीणीचे नाते जोडले गेले आहे, त्यामुळे भाऊबीजेला त्यांच्याकडे जेवायला जाणार असल्याचे जरांगे यांनी सांगितले होते.
मराठा आरक्षणाच्या मागण्यांवरून आंदोलनाची पार्श्वभूमी
मनोज जरांगे पाटील यांच्या आंदोलनाचा केंद्रबिंदू मराठा समाजाला ओबीसी प्रवर्गातून आरक्षण देण्याची मागणी हा आहे. यासोबतच हैदराबाद आणि सातारा गॅझेटमधील ऐतिहासिक नोंदींची अंमलबजावणी, पात्र मराठा व्यक्तींना कुणबी जात प्रमाणपत्र देणे आणि सगेसोयऱ्यांच्या प्रश्नावर निर्णय घेणे, अशा विविध मागण्या आंदोलनातून पुढे आल्या आहेत.
जरांगे यांच्या आंदोलनामुळे राज्य सरकारवरही दबाव निर्माण झाला आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी यापूर्वी सरकार संविधानाच्या चौकटीत जे काही शक्य आहे ते करण्यास तयार असल्याचे स्पष्ट केले आहे. तसेच एका समाजाच्या वाट्याचे आरक्षण काढून दुसऱ्या समाजाला देण्याचा प्रश्नच नसल्याचेही त्यांनी सांगितले आहे. सरकारने चर्चेचे दरवाजे बंद केलेले नाहीत, अशी भूमिका मुख्यमंत्र्यांनी घेतली आहे. त्यामुळे आगामी काळात जरांगे आणि सरकार यांच्यातील संवादाला महत्त्व प्राप्त झाले आहे.
मुंबईतील आंदोलनामुळे प्रशासनासमोर आव्हान
जरांगे पाटील यांनी मुंबईत आंदोलन करण्याचा इशारा दिल्याने प्रशासनासमोरही मोठे आव्हान निर्माण झाले आहे. मुंबई ही राज्याची आर्थिक राजधानी असल्याने मोठ्या संख्येने आंदोलक शहरात दाखल झाल्यास वाहतूक, सार्वजनिक व्यवस्था आणि नागरिकांची गैरसोय यासारखे प्रश्न निर्माण होऊ शकतात.
विशेषतः गणेशोत्सवाच्या काळात मुंबईत मोठ्या प्रमाणावर भाविक आणि नागरिकांची ये-जा सुरू असते. गणेश मंडळांचे कार्यक्रम, मिरवणुका आणि सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था यामुळे आधीच शहरातील प्रमुख रस्त्यांवर मोठी गर्दी असते. अशा परिस्थितीत मोठ्या आंदोलनामुळे अतिरिक्त ताण निर्माण होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे आंदोलनाचा मार्ग शांततापूर्ण राहावा, यासाठी प्रशासनाकडूनही प्रयत्न केले जाण्याची शक्यता आहे. याच पार्श्वभूमीवर अमृता फडणवीस यांनी सणासुदीचे दिवस लक्षात घेऊन जरांगे शांततेच्या मार्गाने आंदोलन करतील, असा विश्वास व्यक्त केला आहे.
गरबा आणि मुस्लिमांच्या सहभागावरही अमृता फडणवीस यांची भूमिका
दरम्यान, अमृता फडणवीस यांनी अलीकडेच नवरात्री आणि गरबा आयोजनांमध्ये मुस्लिमांच्या सहभागाच्या मुद्द्यावरही भूमिका मांडली होती. सण हे समाजाला एकत्र आणणारे असतात आणि एखाद्या मुस्लिम व्यक्तीने अशा कार्यक्रमात सहभागी होण्यात गैर काहीही नसल्याचे त्यांनी म्हटले. नवरात्री आणि गरबा हे हिंदू संस्कृतीची झलक जगासमोर मांडण्याचे एक माध्यम असल्याचेही त्यांनी सांगितले. या माध्यमातून हिंदू परंपरा आणि संस्कृतीची वैशिष्ट्ये लोकांपर्यंत पोहोचवता येतात, अशी भूमिका त्यांनी मांडली.
त्यांच्या या वक्तव्याची पार्श्वभूमीही महाराष्ट्रातील राजकीय चर्चेशी जोडली जात आहे. भाजप नेते आणि राज्यमंत्री नितेश राणे यांनी विश्व हिंदू परिषदेच्या गरबा आयोजनांमध्ये मुस्लिमांना प्रवेश देऊ नये, या मागणीला पाठिंबा दिल्यानंतर अमृता फडणवीस यांचे वेगळे मत समोर आले होते.
आता जरांगे आणि सरकारच्या भूमिकेकडे लक्ष
एकीकडे मनोज जरांगे पाटील मुंबईतील आंदोलनाची भूमिका घेत आहेत, तर दुसरीकडे राज्य सरकारकडून संविधानिक चौकटीत तोडगा काढण्याची भूमिका मांडली जात आहे. अशा वेळी अमृता फडणवीस यांनी जरांगे यांना ‘भाऊ’ संबोधत आंदोलन शांततेत करण्याचा विश्वास व्यक्त केल्याने या वक्तव्याची राजकीय आणि सामाजिक वर्तुळात चर्चा होण्याची शक्यता आहे.
मराठा आरक्षणाचा प्रश्न हा केवळ एका समाजाच्या मागणीपुरता मर्यादित नसून राज्यातील विविध आरक्षण प्रवर्गांशी संबंधित असल्याने त्यावर कोणताही निर्णय घेताना सर्व घटकांचे हित आणि कायदेशीर चौकट महत्त्वाची ठरणार आहे. त्यामुळे आगामी काळात जरांगे यांच्या आंदोलनाची दिशा, सरकारसोबत होणारी चर्चा आणि आरक्षणाच्या मागण्यांवर सरकारकडून घेतला जाणारा निर्णय याकडे महाराष्ट्राचे लक्ष लागले आहे.
हेही वाचा…
LIVE जरांगेंच्या उपोषणाचा 15वा दिवस: आंतरवालीत आज राज्यव्यापी बैठक, मुंबईत धडकण्याची तयारी; पोलिसांचा कडेकोट बंदोबस्त
मराठा आरक्षण, 58 लाख कुणबी-मराठा नोंदीसाठी आंतरवाली सराटी येथे 14 दिवसांपासून उपोषण करणारे मनोज जरांगे आज मुंबईत धडकण्याचा जाहीर करणार आहे. त्यांनी आज आंतरवाली सराटी येथे राज्यव्यापी बैठकही बोलावली आहे. दरम्यान, त्यांच्या मुंबईत धडकण्यावर पूर्वप्रतिबंधक बंदी घालण्याची मागणी करणारी याचिका मुंबई हायकोर्टाने शुक्रवारी फेटाळाली. केवळ कायदा-सुव्यवस्थेच्या भीतीपोटी लोकशाहीत नागरिकांचा आंदोलनाचा कायदेशीर अधिकार हिरावून घेता येणार नाही, असे मुख्य न्यायमूर्ती एम. सी. त्रिपाठी आणि न्यायमूर्ती अद्वैत सेठना यांच्या खंडपीठाने स्पष्ट केले. येथे वाचा संपूर्ण बातमी
