तुहिन शर्मा, देहरादून7 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक
उत्तराखंडमध्ये यावेळी चारधाम यात्रा 19 एप्रिलपासून सुरू होत आहे, ज्याच्या तीन दिवसांनंतर 22 एप्रिल रोजी बर्फाच्या चादरीमध्ये केदारनाथ धामचे दरवाजे उघडतील. येथे भाविकांसाठी ग्लेशियर कापून स्नो कॉरिडॉर तयार करण्यात आला आहे, ज्यामुळे ते बर्फाच्या उंच भिंतींमधून बाबा केदारचे दर्शन घेऊ शकतील.
भाविकांच्या उत्साहाचा अंदाज यावरून लावता येतो की, पहिल्या दिवशी झालेल्या 42,405 नोंदणींची संख्या 15 एप्रिलपर्यंत वाढून 5,96,100 वर पोहोचली आहे.
दैनिक भास्करने केदारनाथ धामच्या तयारी, बर्फवृष्टीची स्थिती आणि यात्रा व्यवस्थापनाबाबत रुद्रप्रयागचे डीएम विशाल मिश्रा यांच्याशी विशेष बातचीत केली. त्यांच्या मते, 100 हून अधिक मजुरांनी दिवसरात्र काम करून बर्फाचे जाड थर कापून भाविकांसाठी रस्ता तयार केला आहे.
सध्या केदारनाथ धाममध्ये बर्फाची स्थिती आव्हानात्मक आहे. मंदिर परिसर आणि आसपासच्या परिसरात अजूनही 2 ते 3 फूट बर्फ साचलेला आहे. काही दिवसांपूर्वी तो 4 ते 5 फूट होता, जो आता हळूहळू कमी होत आहे. तर, गौरीकुंड ते केदारनाथपर्यंतच्या पायी मार्गावर अनेक ठिकाणी हिमनदीचे तुकडे कोसळले होते, जिथे 3 ते 4 प्रमुख हिमनदी पॉइंट्स (ग्लेशियर पॉइंट्स) निश्चित करण्यात आले आहेत.
थारू-चोराबारी हिमनदी कापून रस्ता तयार करण्यात आला
विभागीय अधिकाऱ्यांच्या मते, थारू आणि चोराबारीसारख्या हिमनदीचे तुकडे रस्त्यात आल्याने मोठे आव्हान निर्माण झाले होते. येथे बर्फाची उंची 8 ते 10 फुटांपर्यंत पोहोचली होती. मजुरांनी मानवी उंचीपेक्षाही उंच असलेल्या या बर्फाच्या भिंती कापून भाविकांसाठी सुरक्षित मार्ग तयार केला आहे.
जेव्हा भाविक या मार्गावरून जातील, तेव्हा त्यांच्या दोन्ही बाजूंना 8-9 फूट उंच बर्फाच्या भिंती असतील, जो एक अद्भुत अनुभव असेल.
बर्फाचे थर अशा प्रकारे हटवून रस्ता तयार करण्यात आला.
कपाट उघडण्यापूर्वी तयारी पूर्ण होतील
जिल्हाधिकाऱ्यांनी सांगितले की, यात्रेच्या तयारीमध्ये कोणतीही कसर सोडली जात नाहीये. भाविकांच्या सोयीसाठी क्यू (रांग व्यवस्थितपणे सांभाळणे) व्यवस्थापनासोबतच सर्व व्यवस्थांवर लक्ष ठेवले जात आहे.
त्यांनी स्पष्ट केले की, केदारनाथचा मुख्य पोहोच मार्ग आता पूर्णपणे साफ करण्यात आला आहे. हा प्रचंड बर्फ हटवण्यासाठी आणि मार्ग सुरळीत करण्यासाठी 100 हून अधिक अनुभवी मजुरांना कामावर लावण्यात आले आहे.
आता फक्त मंदिर परिसरातील बर्फ हटवण्याचे काम अंतिम टप्प्यात आहे. बाबा केदार यांची पंचमुखी डोली धाममध्ये पोहोचण्यापूर्वी मंदिर आणि परिक्रमा स्थळही पूर्णपणे बर्फमुक्त होईल.
केदारनाथमध्ये यात्रा व्यवस्थापनाचा आढावा घेणारी प्रशासनाची टीम.
भाविकांच्या संख्येवर कोणतेही बंधन नाही
अनेकदा जोरदार बर्फवृष्टीनंतर अशा अफवा पसरू लागतात की सुरुवातीच्या दिवसांत यात्रेकरूंची संख्या मर्यादित केली जाईल, परंतु प्रशासनाने या शक्यतांना पूर्णविराम दिला आहे. प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे की दर्शनासाठी भाविकांच्या संख्येवर कोणतीही मर्यादा निश्चित केलेली नाही.
बर्फवृष्टीमुळे खराब झालेल्या वीज आणि पाण्याच्या लाईन्सच्या दुरुस्तीचे काम पूर्ण झाले आहे. धाममध्ये वीज-पाण्याचा सुरळीत पुरवठा सुरू झाला आहे.
यात्रा मार्गावरील व्यवस्थांची पाहणी करताना जिल्हाधिकारी.
हेलिकॉप्टर सेवेसाठी हवाई पट्टीवरून बर्फ साफ
हवाई प्रवास करणाऱ्या भाविकांसाठीही चांगली बातमी आहे. केदारनाथ येथील हवाई पट्टी (हेलीपॅड) पूर्णपणे बर्फमुक्त करण्यात आली आहे. आता हेलिकॉप्टरच्या लँडिंगमध्ये कोणताही अडथळा नाही.
धार्मिक परंपरा आणि वेळापत्रकात बदल नाही
मोठ्या बर्फवृष्टीनंतरही मंदिराच्या शतकानुशतके जुन्या धार्मिक परंपरांमध्ये कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही. अधिकाऱ्यांच्या मते, मंदिराच्या स्वच्छता मोहिमेपासून ते कपाट उघडण्याच्या निश्चित मुहूर्तापर्यंत आणि वेळापत्रकात कोणताही बदल होणार नाही.
गेल्या वर्षाच्या तुलनेत यात्रा लवकर सुरू होत आहे
केदारनाथ धामचे दरवाजे 22 एप्रिल 2026 रोजी सकाळी 8 वाजता भाविकांसाठी उघडले जातील. ही तारीख महाशिवरात्री (15 फेब्रुवारी 2026) च्या निमित्ताने ऊखीमठ येथे पारंपरिक पंचांग गणनेनंतर घोषित करण्यात आली होती. यावर्षी केदारनाथ यात्रा मागील वर्षाच्या तुलनेत लवकर सुरू होत आहे. 2025 मध्ये धामचे दरवाजे 2 मे रोजी उघडले होते, म्हणजेच भाविकांना यावेळी 10 दिवस आधी बाबा केदारचे दर्शन घेता येणार आहे.
2023 नंतर पुन्हा दिसेल असे अद्भुत दृश्य
विभागीय अधिकाऱ्यांच्या मते, सहसा एप्रिलच्या अखेरपर्यंत केदारनाथमधील बर्फ मोठ्या प्रमाणात वितळतो, पण यावेळी हवामानाचा मूड वेगळा आहे. कपाट उघडण्याच्या वेळी इतक्या मोठ्या प्रमाणात बर्फवृष्टीचे दृश्य 2023 नंतर पुन्हा पाहायला मिळत आहे. अशा परिस्थितीत भाविकांना बर्फाच्छादित हिमालयाच्या मधोमध बाबा केदारच्या दर्शनाचा खास अनुभव मिळेल. केदारनाथ यात्रेसाठी आतापर्यंत 5.96 लाखांहून अधिक भाविकांनी नोंदणी केली आहे. गेल्या वर्षी 2025 मध्ये सुमारे 17.68 लाख भाविकांनी दर्शन घेतले होते.
