2 मिनिटांपूर्वी
- कॉपी लिंक

आजच्या प्रमुख चालू घडामोडी, ज्या सरकारी नोकरीची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाच्या आहेत-
राष्ट्रीय (NATIONAL)
1. पंतप्रधान मोदींनी सेमीकॉन इंडिया 2026 चे केले उद्घाटन
- 17 सप्टेंबर रोजी पंतप्रधान मोदी यांनी दिल्लीतील यशोभूमी येथे सेमीकॉन इंडिया 2026 च्या पाचव्या आवृत्तीचे उद्घाटन केले.
- हा तीन दिवसांचा कार्यक्रम असून तो 19 सप्टेंबरपर्यंत चालणार आहे. यात 52 देशांतील 600 हून अधिक कंपन्या आणि प्रतिनिधी सहभागी होत आहेत.
- यामध्ये जपान, दक्षिण कोरिया, मलेशिया, नेदरलँड्स, सिंगापूर आणि स्वीडन यांसारख्या देशांचा समावेश आहे.
- या कार्यक्रमात सेमीकंडक्टर आणि इलेक्ट्रॉनिक्स क्षेत्रातील कंपन्यांव्यतिरिक्त गुंतवणूकदार, धोरणकर्ते, संशोधक, स्टार्टअप्स, शिक्षणतज्ज्ञ आणि विद्यार्थी सहभागी होतील.
- याचा मुख्य भर सेमीकंडक्टर उत्पादन, एआय, पुरवठा साखळी, पॅकेजिंग, डिझाइन, स्टार्टअप्स आणि कौशल्य विकासावर आहे.
- यावर्षीची थीम ‘सिलिकॉनपासून सिस्टमपर्यंत: इकोसिस्टमची निर्मिती’ अशी ठेवण्यात आली आहे.
- देशात सेमीकंडक्टर निर्मितीला चालना देण्यासाठी सरकारने सेमीकॉन इंडिया कार्यक्रमांतर्गत आतापर्यंत १२ प्रकल्पांना मंजुरी दिली आहे.
- सरकारच्या म्हणण्यानुसार, यापैकी पहिल्या टप्प्यात मंजूर करण्यात आलेल्या तीन युनिट्समध्ये उत्पादनही सुरू झाले आहे आणि केंद्राने कार्यक्रमाच्या पुढील टप्प्याला, सेमीकॉन २.०, मंजुरी दिली आहे.
२. एन. चंद्रशेखर टाटा सन्सचे अध्यक्ष राहतील
- 17 सप्टेंबर रोजी टाटा सन्स लिमिटेडच्या संचालक मंडळाने एन. चंद्रशेखरन यांचा कार्यकाळ 2032 पर्यंत वाढवला आहे.
- टाटा सन्स लिमिटेडच्या संचालक मंडळाने नव्या कार्यकाळाला मंजुरी दिली आहे. कंपनीला शेअर बाजारात सूचिबद्ध करण्याची प्रक्रियाही सुरू केली आहे.
- सध्या चंद्रशेखरन यांचा दुसरा कार्यकाळ सुरू आहे. ते फेब्रुवारी 2027 मध्ये निवृत्त होणार होते.
- चंद्रशेखरन यांनी 12 ऑगस्ट रोजी आपल्या पदाचा राजीनामा देण्याची घोषणाही केली होती. त्यावेळी नोएल टाटा यांच्याशी मतभेद आणि ट्रस्टमधील अंतर्गत संघर्ष हे त्यामागचे कारण मानले जात होते.
- एन. चंद्रशेखरन यांचा कार्यकाळ वाढवण्याच्या निर्णयाला अद्याप वार्षिक सर्वसाधारण सभेत मंजुरी मिळणे बाकी आहे. या कंपनीत टाटा ट्रस्टची 66% हिस्सेदारी आहे.
- ट्रस्टच्या मंडळाचे सदस्य नोएल टाटा या निर्णयाच्या विरोधात आहेत, तर वेणु श्रीनिवासन यांनी चंद्रशेखरन यांच्या पुनर्नियुक्तीला पाठिंबा दिला आहे.
- टाटा समूहात प्रथमच एखादा समूह कार्यकारी ६५ वर्षांच्या निर्धारित निवृत्तीच्या वयानंतरही पदावर कायम राहणार आहे.
- टाटा समूहाच्या धोरणानुसार, कार्यकारी सहसा वयाच्या ६५व्या वर्षी निवृत्त होतात. मात्र, बिगर-कार्यकारी पदावर ते वयाच्या ७०व्या वर्षापर्यंत राहू शकतात.
- चंद्रशेखरन सध्या ६३ वर्षांचे आहेत. त्यांचा नवा कार्यकाळ २०३२ मध्ये संपेल आणि तेव्हा त्यांचे वय ७० वर्षे असेल.
- चंद्रशेखरन ऑक्टोबर २०१६ मध्ये प्रथमच टाटा सन्सच्या मंडळात सामील झाले होते. जानेवारी २०१७ मध्ये त्यांची अध्यक्षपदी नियुक्ती करण्यात आली. त्यांनी १९८७ मध्ये टीसीएसमध्ये इंटर्न म्हणून आपल्या कारकिर्दीला सुरुवात केली होती.
आंतरराष्ट्रीय (INTERNATIONAL)
3. जनरल धीरज सेठ 3 दिवसांच्या रशिया दौऱ्यावर
- 18 सप्टेंबर रोजी लष्करप्रमुख जनरल धीरज सेठ आज रशियाचा अधिकृत दौरा पूर्ण करतील.
- तीन दिवसांच्या दौऱ्यात जनरल सेठ यांनी रशियन लष्कराचे कमांडर-इन-चीफ कर्नल जनरल आंद्रेई निकोलायेविच मोर्दविचेव यांची भेट घेतली.
- दोन्ही प्रमुखांनी परस्पर हिताच्या मुद्द्यांवर चर्चा केली; लष्करी सरावाच्या प्रशिक्षणाबाबत मात्र चर्चा झाली नाही.
- जनरल सेठ मॉस्कोमधील ‘टॉम्ब ऑफ द अननोन सोल्जर’ (अज्ञात सैनिक स्मारक) येथे शहीद सैनिकांना श्रद्धांजली अर्पण करतील.
- या दौऱ्यादरम्यान जनरल सेठ यांना ‘गार्ड ऑफ ऑनर’ देण्यात येईल. यावेळी ते मॉस्कोमधील ‘नॅशनल डिफेन्स कंट्रोल सेंटर’लाही भेट देतील.
- यासोबतच जनरल सेठ रशियन संरक्षण मंत्रालयातील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांशीही चर्चा करतील.
- भारत आणि रशियामधील दीर्घकाळापासून सुरू असलेली संरक्षण भागीदारी आणि दोन्ही देशांच्या सैन्यांमधील सहकार्य आणखी मजबूत करणे हा यामागचा उद्देश आहे.

भारतीय लष्करप्रमुख 8 वर्षांनंतर रशियाला पोहोचले आहेत. यापूर्वी जनरल बिपिन रावत यांनी रशियाचा दौरा केला होता.
पुरस्कार (AWARD)
4. अभिनेता अनंत नाग यांना दादासाहेब फाळके पुरस्कार
- 17 सप्टेंबर रोजी ज्येष्ठ अभिनेते अनंत नाग यांना भारतीय चित्रपटसृष्टीतील योगदानासाठी दादासाहेब फाळके पुरस्कार 2024 ने सन्मानित करण्यात येणार असल्याची माहिती समोर आली.
- गुजरातमधील केवडिया येथे आयोजित करण्यात येणाऱ्या 72व्या राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार सोहळ्यात अनंत नाग यांना हा पुरस्कार प्रदान केला जाईल.
- अनंत नाग यांनी ब्लॉकबस्टर चित्रपट ‘केजीएफ: चॅप्टर 1’ (2018) मध्ये ज्येष्ठ पत्रकार आणि लेखक ‘आनंद इंगलागी’ यांची महत्त्वपूर्ण भूमिका साकारली होती.
- अनंत चित्रपटात निवेदकाची (सूत्रधाराची) भूमिका साकारताना दिसले होते. ते टीव्ही चॅनेलवरील मुलाखतीत ‘कोलार गोल्ड फील्ड्स’ (KGF) आणि रॉकी (यश) यांच्या घडण्याची व उदयाची कहाणी सांगतात.
- चित्रपटांव्यतिरिक्त अनंत नाग यांना आर. के. नारायण यांच्या कथांवर आधारित दूरदर्शनवरील लोकप्रिय मालिका ‘मालगुडी डेज’मधून ओळख मिळाली होती.
- अनंत यांनी १९७३ मध्ये कन्नड चित्रपट ‘संकल्प’मधून आपल्या चित्रपट कारकिर्दीची सुरुवात केली आणि १९७४ मध्ये श्याम बेनेगल यांच्या ‘अंकुर’मधून हिंदी सिनेमात ओळख मिळवली.

अनंत यांनी आतापर्यंत ५ वेळा कर्नाटक राज्य चित्रपट पुरस्कार जिंकला आहे.
विविध
५. NHAI ने वन टॅग फास्टॅग सेवा सुरू केली
- 18 सप्टेंबर रोजी भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने (NHAI) राजमार्ग मोबाइल ॲपवर ‘OneTag’ FASTag सेवा सुरू केली.
- OneTag च्या माध्यमातून FASTag वापरकर्ते नवीन फिजिकल FASTag न लावता आपली इश्यू करणारी बँक बदलू शकतात.
- याचा अर्थ, आपल्या वाहनावर लावलेला जुना FASTagच वापरता येईल. पोर्टेबिलिटीनंतर FASTag ID आणि वाहनाचा नोंदणी क्रमांक (VRN) बदलणार नाही.
- हे ॲप वापरण्यासाठी सध्याच्या बँकेकडून फक्त मोबाइल व्हेरिफिकेशन कोड (MVC) प्राप्त करावा लागेल.
- त्यानंतर नवीन FASTag निवडून KYC आणि वॉलेट ऑनबोर्डिंग प्रक्रिया पूर्ण करावी लागेल.
- वन टॅग इंडियन हायवेज मॅनेजमेंट कंपनी लिमिटेड (IHMCL) आणि नॅशनल पेमेंट कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) यांनी विकसित केला आहे.
- वारंवार नवीन फास्टॅग तयार करणे, पाठवणे आणि पुन्हा जारी करण्याची गरज कमी करणे तसेच फास्टॅग व्यवस्था अधिक इंटरऑपेरेबल बनवणे हा यामागील उद्देश आहे.
- सरकारनुसार, भारतात फास्टॅगची पोहोच ९८ टक्क्यांहून अधिक आहे आणि सुमारे १३ कोटी फास्टॅग जारी केले गेले आहेत.
आजचा इतिहास
- १७९३ मध्ये अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष जॉर्ज वॉशिंग्टन यांनी वॉशिंग्टन डीसी येथे अमेरिकन कॅपिटॉल इमारतीची कोनशिला ठेवली होती.
- १९३१ मध्ये प्रसिद्ध हिंदी साहित्यिक श्रीकांत वर्मा यांचा जन्म झाला.